Lista peptydów i ich status rejestracji
Kto wpisze w wyszukiwarkę „lista peptydów”, dostaje długą listę nazw bez wyjaśnienia różnic. Tutaj je porządkujemy. Każdy peptyd poniżej ma jedną linijkę o tym, jakiego rodzaju to cząsteczka, plus to, co większość list pomija: status regulacyjny. Lek dopuszczony do obrotu, substancja w badaniach, niedopuszczony odczynnik badawczy, suplement, kosmetyk.
Peptyd to krótki łańcuch aminokwasów, cząsteczka sygnałowa przekazująca informacje między komórkami; dłuższe wyjaśnienie znajdziesz tutaj: czym są peptydy. Nazwy poniżej należą do światów, które prawie się nie stykają. Część to leki dopuszczone do obrotu, za którymi stoi zatwierdzona informacja o leku. Inne sprzedaje się w fiolkach z nadrukiem „nie do stosowania u ludzi”.
Peptydy metaboliczne i inkretynowe
To ta grupa sprawiła, że słowo „peptyd” trafiło do codziennego języka. Chemicznie są to analogi hormonów inkretynowych, czyli jelitowych cząsteczek sygnałowych opisywanych w fizjologicznej pętli łączącej przewód pokarmowy, trzustkę i mózg.
| Peptyd | Czym jest | Status |
|---|---|---|
| Semaglutyd | Agonista receptora GLP-1, analog inkretyny. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Tirzepatyd | Podwójny agonista receptorów GIP i GLP-1. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Liraglutyd | Agonista receptora GLP-1, dopuszczony w latach 2009–2010 zależnie od rynku; pierwszym dopuszczonym agonistą tej klasy był eksenatyd w 2005 roku. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Retatrutyd | Potrójny agonista receptorów GIP, GLP-1 i glukagonu, oceniany w badaniach fazy 3. | W badaniach, nigdzie niedopuszczony |
Trzy z tych czterech to leki dopuszczone do obrotu, wydawane na receptę zgodnie z zatwierdzoną informacją o leku. Retatrutyd odstaje od reszty: w 2026 roku wciąż jest w badaniach fazy 3, więc żaden urząd nie dopuścił go do jakiegokolwiek zastosowania, cokolwiek piszą na forach.
Peptydy badawcze niedopuszczone w żadnym kraju
Kolejna grupa ma zupełnie inny status. Tu „peptyd” przestaje oznaczać „lek”, a zaczyna oznaczać „coś, co sprzedaje się w internecie”. Żadna z poniższych substancji nie jest dopuszczona do stosowania u ludzi na żadnym z głównych rynków. Na etykiecie zwykle widnieje „odczynnik badawczy” albo „wyłącznie do użytku laboratoryjnego” – i nie jest to marketingowa kokieteria, tylko stan prawny.
| Peptyd | Czym jest | Status |
|---|---|---|
| BPC-157 | Syntetyczny peptyd wywodzący się z sekwencji białka żołądkowego; badany na modelach zwierzęcych. | Niedopuszczony do stosowania u ludzi; sprzedawany jako odczynnik badawczy |
| TB-500 | Syntetyczny fragment powiązany z sekwencją tymozyny beta-4; wyłącznie dane przedkliniczne. | Niedopuszczony do stosowania u ludzi; sprzedawany jako odczynnik badawczy |
| GHK-Cu | Tripeptyd wiążący miedź; badany w pracach laboratoryjnych, stosowany w kosmetykach. | Niedopuszczony do obrotu jako lek do wstrzykiwań; istnieje odmiana kosmetyczna |
Warto wyjaśnić różnicę w nazewnictwie, którą oferty sklepów często zacierają. Tymozyna beta-4 to białko występujące naturalnie w komórkach człowieka; TB-500 to nazwa handlowa syntetycznego fragmentu i nie jest ona ujednolicona: żadna farmakopea nie określa, co ma zawierać. Żadna z tych substancji nie jest dopuszczona do obrotu jako lek, a obie pojawiają się w przepisach sportowych omówionych w tekście czy peptydy są zakazane w sporcie.
To nie są leki. Nie ukończono dla nich badań bezpieczeństwa i skuteczności u ludzi i żaden urząd nie wymienia ich jako dopuszczonych. FDA określiła etykietę „wyłącznie do celów badawczych” jako wybieg w sytuacjach, gdy takie peptydy są sprzedawane do stosowania u ludzi; w Australii kilka z nich figuruje w Schedule 4 (wykazie australijskiego Poisons Standard), co oznacza status leku na receptę, cokolwiek byłoby napisane na fiolce.
Peptydy osi hormonu wzrostu
To analogi hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH) albo agoniści receptora greliny – jedne i drugie badane w związku z wydzielaniem hormonu wzrostu przez przysadkę. Na forach kulturystycznych dużo się o nich dyskutuje. Urzędy, z jednym wyjątkiem opisanym niżej, ich nie dopuściły.
| Peptyd | Czym jest | Status |
|---|---|---|
| Sermorelina | Analog GHRH (fragment 1–29). | Na większości rynków niedopuszczona do obrotu jako lek; klasa z listy WADA |
| CJC-1295 | Długo działający analog GHRH. | Niedopuszczony; odczynnik badawczy; klasa z listy WADA |
| Ipamorelina | Selektywny agonista receptora greliny (GHS-R). | Niedopuszczona; odczynnik badawczy; klasa z listy WADA |
| GHRP-2 / GHRP-6 | Sekretagogi hormonu wzrostu naśladujące grelinę. | Niedopuszczone; odczynniki badawcze; klasa z listy WADA |
| Tesamorelina | Analog GHRH; jedyny członek tej rodziny z zarejestrowanym wskazaniem. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
Ten schemat warto nazwać wprost. Tesamorelina należy do tej samej rodziny chemicznej co sermorelina i CJC-1295, ale przeszła pełną ścieżkę badań i oceny i ma dopuszczenie w jednym, wąsko określonym wskazaniu. Pozostałe nie. Podobieństwo chemiczne nie oznacza więc tego samego statusu prawnego. Większość substancji z tej tabeli figuruje też na Liście substancji i metod zabronionych Światowej Agencji Antydopingowej (WADA), niezależnie od dopuszczenia do obrotu.
Inne dopuszczone peptydy hormonalne i kliniczne
Tej części listy nikt nie udostępnia w zrzutach ekranu, a jest zdecydowanie największa. To leki na receptę stosowane rutynowo od dziesięcioleci, bez większego rozgłosu.
| Peptyd | Czym jest | Status |
|---|---|---|
| Insulina | Hormon peptydowy uczestniczący w regulacji poziomu glukozy; w użyciu klinicznym od 1922 roku. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Teryparatyd | Rekombinowany fragment parathormonu (aminokwasy 1–34). | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Oktreotyd | Analog somatostatyny. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Desmopresyna | Analog wazopresyny. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Oksytocyna | Syntetyczna postać hormonu tylnego płata przysadki; od dawna stosowana w szpitalach. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
| Leuprorelina | Agonista receptora GnRH. | Lek dopuszczony do obrotu, wyłącznie na receptę |
Każda pozycja na tej liście ma tę samą dokumentację i podlega tym samym wymogom: pozwolenie na dopuszczenie do obrotu, zatwierdzoną informację o leku, wskazanego z nazwy producenta a pacjent uzyskuje dostęp do leku po przepisaniu go przez lekarza. To właśnie oznacza „dopuszczony” w kolumnie statusu.
Peptydy w kosmetykach i suplementach
To zupełnie inna kategoria regulacyjna. To nie są leki i nie są sprzedawane jako leki.
| Peptyd | Czym jest | Status |
|---|---|---|
| Peptydy kolagenowe | Hydrolizowane białko kolagenowe sprzedawane w proszku. | Suplement diety |
| Peptydy miedziowe | GHK-Cu w jakości kosmetycznej w preparatach do stosowania na skórę. | Składnik kosmetyków |
Sytuacja prawna jest tu przynajmniej jednoznaczna: kolagen w proszku podlega przepisom o żywności, serum z peptydami miedziowymi – przepisom o kosmetykach, a każdego z tych produktów dotyczą odrębne zasady reklamy. Żadnego z nich nie wolno przedstawiać jako środka leczącego uraz czy chorobę.
Jak czytać kolumnę statusu
Chemia nie powie ci, jak dana substancja jest sklasyfikowana. Mówią to rejestry. Dwa peptydy mogą stać w tabeli wiersz od siebie, jako niemal identyczne cząsteczki, a jeden jest lekiem z apteki, drugi zaś fiolką z zastrzeżeniem na etykiecie.
Status nie jest też jednym, globalnym faktem: dopuszczony w jednym kraju, niedopuszczony w innym, a na liście antydopingowej niezależnie od tego. Jest zestawienie tego, które peptydy zatwierdziła FDA, i omówienie tego, czy peptydy są legalne tam, gdzie mieszkasz. Kalkulator rekonstytucji to zwykły przelicznik jednostek dla mg, ml i jednostek na strzykawce.
To lista nazw pogrupowanych według klasy i statusu prawnego, a nie lista zakupów. Wymienione wyżej odczynniki badawcze wciąż bywają przedstawiane jako suplementy; ich dokumentacja kończy się na badaniach na zwierzętach.
Najczęstsze pytania
Co oznacza status rejestracji na liście peptydów?
Status rejestracji opisuje, jak urząd ds. leków klasyfikuje daną substancję: jako dopuszczoną, z zatwierdzoną informacją o leku, jako substancję w badaniach, wciąż w fazie prób klinicznych, albo jako w ogóle niedopuszczoną. To klasyfikacja prawna zapisana w publicznych rejestrach, a nie ocena, jak dobrze coś działa.
Czy peptydy badawcze to to samo co suplementy?
Nie. Suplement diety to uregulowana kategoria żywności, a odczynnik badawczy nie ma pozwolenia na dopuszczenie do obrotu ani jako lek, ani jako żywność i na żadnym z głównych rynków nie jest dopuszczony do stosowania u ludzi.
Skąd pochodzą te statusy
Zestawione na podstawie publicznych rejestrów urzędowych, a nie ofert sprzedawców:
- Drugs@FDA, amerykański rejestr dopuszczeń
- Baza leków EMA
- Listy ostrzegawcze FDA, w tym działania wobec peptydów sprzedawanych z etykietą „wyłącznie do celów badawczych”
- Poisons Standard (SUSMP) australijskiego urzędu Therapeutic Goods Administration – klasyfikacje w Schedule 4
- Lista zabroniona WADA, sekcja S2
Uwaga do tej listy
Wszystkie treści mają charakter wyłącznie ogólnoinformacyjny: to nie jest porada medyczna, zalecenie dotyczące dawkowania czy stosowania ani twierdzenie o skuteczności. Wiele wymienionych substancji nie jest dopuszczonych do obrotu jako leki albo jest dostępnych wyłącznie na receptę, a legalność zależy od prawa kraju, w którym mieszkasz. W sprawach zdrowia skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Status rejestracji się zmienia: coś, co dziś jest w badaniach, za rok może mieć dopuszczenie – albo je stracić. Tabele odzwierciedlają rejestry według stanu z połowy 2026 roku; ostatni przegląd: 4 września 2026.
I żeby było jasne: nie sprzedajemy, nie pozyskujemy ani nie wysyłamy żadnych peptydów. Żadnych fiolek, żadnych linków do sprzedawców.
