Selank: badania, status i bezpieczeństwo

Podsumowanie

Selank to wytworzony w laboratorium łańcuch siedmiu aminokwasów. Jego przednia połowa odtwarza tuftsynę, mały peptyd odpornościowy, który organizm wycina z przeciwciała; tylną połowę dodano, aby enzymy go nie niszczyły. Rosja zarejestrowała go w postaci kropli do nosa w 2009 roku i sprzedaje go tam bez recepty. Nigdzie indziej nie jest dopuszczony do obrotu. Istnieje pięć badań u ludzi, obejmujących łącznie około 250 osób; żadne nie zostało zarejestrowane i żadne nie było zaślepione. W kwietniu 2026 roku amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) odnotowała, że brakuje jej ważnych informacji o bezpieczeństwie Selanku u ludzi.

Najważniejsze ustalenia w skrócie

• Zarejestrowany w jednym kraju i sprzedawany tam bez recepty. Rosyjski rejestr zawiera krople do nosa pod numerem ЛСР-003338/09 od końca kwietnia 2009 roku, z oznaczeniem wydawania bez recepty ^[1], ^[2].
• Zero zarejestrowanych badań klinicznych. Pięć różnych wyszukiwań w ClinicalTrials.gov z 6 września 2026 roku nie zwróciło ani jednego rzeczywistego badania Selanku. Pozorne trafienia to przypadkowe zbieżności tekstu ^[3].
• Pięć badań u ludzi, około 250 osób. Trzy porównania kliniczne objęły 62, 60 i 70 pacjentów, badanie z obrazowaniem mózgu 52 zdrowych ochotników, a jedno badanie otwarte w ogóle nie podało liczby uczestników ^[4], ^[5], ^[6], ^[7], ^[8].
• W żadnym badaniu klinicznym nie było placebo. We wszystkich trzech porównaniach Selank zestawiano z rosyjskimi lekami uspokajającymi, bez opisanego zaślepienia i bez wpisu do jakiegokolwiek rejestru ^[4], ^[5], ^[6].
• Dwa skutki uboczne w ulotce, oba bez podanej częstości. W przypadku leku sprzedawanego od 2009 roku świadczy to o braku danych, a nie o bezpieczeństwie ^[1].
• FDA ma w jego sprawie otwartą uwagę dotyczącą bezpieczeństwa. Octan Selanku figuruje na liście agencji obejmującej surowce, które mogą stwarzać istotne zagrożenie dla bezpieczeństwa, w tabeli substancji, których zgłoszenie wycofano. Wpis ostrzega przed możliwymi reakcjami immunologicznymi i stwierdza, że agencji brakuje ważnych informacji o bezpieczeństwie tej substancji u ludzi ^[9].
• Jego status w sporcie jest nierozstrzygnięty. Selank nie jest wymieniony na liście zabronionej na 2026 rok, a klauzula zbiorcza dla niezatwierdzonych substancji może do niego nie pasować, bo zatwierdził go krajowy organ ochrony zdrowia ^[10].

Czym jest Selank

Selank to syntetyczny heptapeptyd, czyli krótki łańcuch zbudowany z siedmiu aminokwasów. Pierwsze cztery z nich tworzą tuftsynę, naturalny peptyd, który organizm uwalnia z łańcucha ciężkiego immunoglobuliny G, jednego z przeciwciał. Sama tuftsyna jest w tkankach rozkładana przez enzymy w ciągu chwil ^[11].

Pozostałe trzy ogniwa – prolina, glicyna i prolina – w ogóle nie należą do tuftsyny. Dołączono je celowo. Łańcuchy zakończone proliną są trudne do uchwycenia dla wielu enzymów rozkładających peptydy, więc ten „ogon” daje cząsteczce czas. Selank to po prostu tuftsyna o dłuższej trwałości ^[11], ^[12].

Prace prowadzono w Moskwie, w Instytucie Genetyki Molekularnej Rosyjskiej Akademii Nauk wspólnie z Instytutem Farmakologii im. Zakusowa. Te same nazwiska powtarzają się w publikacjach od 1995 roku do dziś. Gotowy lek wytwarza i wprowadza do obrotu Peptogen, moskiewska firma, która jest też podmiotem odpowiedzialnym za rejestrację ^[1], ^[2], ^[12].

Najważniejsze dane

Jak działa

Nikt nie wykazał, jak Selank działa u człowieka. Każda z opisanych niżej hipotez pochodzi z badań w probówkach, na preparatach błon komórkowych, skrawkach mózgu lub zwierzętach, a niemal wszystkie – od zespołów, które stworzyły cząsteczkę.

• Spowalnianie rozkładu własnych opioidów organizmu. W ludzkiej surowicy Selank hamował enzymy niszczące enkefaliny; połowę ich aktywności blokował przy stężeniu 20 mikromoli na litr, a w osoczu przy 15 mikromolach na litr. To silniej niż w przypadku substancji porównawczych, bacytracyny i puromycyny ^[15], ^[16].
• Delikatny wpływ na sygnał uspokajający. W badaniu wiązania na błonach komórek mózgu Selank zachowywał się jak pozytywny modulator allosteryczny receptora GABA. Mówiąc prościej, sam nie zajmuje miejsca wiązania, ale może sprawiać, że główny uspokajający przekaźnik mózgu działa skuteczniej. Blokował też ten sam efekt wywoływany przez diazepam i olanzapinę ^[17].
• Zmiany aktywności genów. Godzinę po podaniu w korze czołowej szczura zmieniła się aktywność 45 z 84 genów związanych z przekazywaniem sygnałów nerwowych, a po trzech godzinach zmienionych było nadal 22. Wzorzec przypominał ten, który wywołuje sam GABA ^[18].
• Więcej sygnałów hamujących w hipokampie. W skrawkach mózgu szczura Selank zwiększał wielkość i częstotliwość prądów hamujących, które wyciszają komórki piramidowe. W zakresie od 1 do 8 mikromoli na litr efekt nie rósł wraz ze stężeniem, co jest nietypowe dla substancji działającej przez receptor ^[19].
• Brak wiązania z oczywistymi celami. W teście wiązania Selank nie wypierał ze swoich miejsc ani substancji blokującej receptory dopaminowe, ani liganda opioidowego, nawet przy stężeniach powyżej 100 i powyżej 40 mikromoli na litr. Cokolwiek robi, robi to pośrednio ^[20].

Do tego wszystkiego trzeba dodać dwa zastrzeżenia. Pierwsze dotyczy stężeń. Są to stężenia laboratoryjne i nic nie wskazuje na to, by dawka podana do nosa kiedykolwiek osiągała je u człowieka ^[15], ^[16].

Drugie: Selank szybko się rozpada. Powstają z niego fragment pięcioczłonowy, trójczłonowy i dwa dwuczłonowe. Jeden z nich, glicyna-prolina, wywoływał w śledzionie myszy niemal taki sam wzorzec aktywności genów jak cała cząsteczka. Część działania przypisywanego Selankowi może więc pochodzić od produktów jego rozpadu ^[21], ^[22].

Co wykazały badania

Selanku nigdy nie zbadano tak, jak bada się współczesne leki. Nigdzie na świecie nie ma zarejestrowanego badania, nie ma zaślepionego porównania z placebo, w którym mierzono by objawy, i nikt spoza Rosji nie powtórzył żadnego z wyników ^[3], ^[4], ^[5], ^[6].

Objawy lękowe

Porównanie niezarejestrowane, bez placebo Badanie z 2008 roku objęło 62 osoby z zaburzeniem lękowym uogólnionym i neurastenią; 30 z nich dostało Selank, a 32 lek uspokajający medazepam. Autorzy opisują porównywalny wpływ na wyniki w skalach lęku Hamiltona i Zunga oraz dodatkowe działanie pobudzające Selanku. Nie opisano zaślepienia, nie było grupy placebo, a praca ukazała się tylko po rosyjsku ^[4].

Porównanie niezarejestrowane, bez placebo Badanie z 2014 roku objęło 60 osób z fobiami i zaburzeniami pod postacią somatyczną i porównywało Selank z fenazepamem. Autorzy opisują wyraźne działanie uspokajające, które utrzymywało się jeszcze tydzień po ostatniej dawce. Fenazepam jest lekiem uspokajającym zarejestrowanym tylko w Rosji i kilku sąsiednich państwach, więc tego porównania nie da się przenieść na inne kraje ^[5].

Porównanie z aktywnym lekiem, bez grupy placebo i bez ustalonego z góry marginesu, nie pozwala odróżnić rzeczywistego działania od samego braku gorszych wyników. W zaburzeniach lękowych, w których placebo działa wyjątkowo silnie, to luka rozstrzygająca ^[4], ^[5].

Selank jako dodatek do leku uspokajającego

Porównanie niezarejestrowane Najciekawsze pytanie w tej serii postawiono w 2015 roku. Siedemdziesiąt osób z zaburzeniami lękowymi, hipochondrycznymi i pod postacią somatyczną otrzymywało albo sam fenazepam (30 osób), albo fenazepam z Selankiem (40 osób). Według autorów połączenie zaczęło działać szybciej i wywoływało mniej skutków ubocznych w postaci senności i otępienia, zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego odstawieniu ^[6].

Taki układ badania sprawdza coś realnego: dodatkową korzyść na tle aktywnego leczenia. Wciąż jednak brakuje zaślepienia, grupy placebo i rejestracji, a nierówne grupy, 30 wobec 40 osób, przemawiają przeciwko prawidłowemu przydziałowi w proporcji jeden do jednego ^[6].

Zdrowi ochotnicy

Obrazowanie mózgu z grupą placebo Najbardziej rzetelną pracą u ludzi jest badanie z 2020 roku, w którym 52 zdrowe osoby poddano obrazowaniu mózgu przed podaniem oraz 5 i 20 minut po nim, porównując Semax, Selank i placebo. Stwierdzono różnice w tym, jak silnie prawe ciało migdałowate było połączone z sąsiednimi obszarami płata skroniowego ^[7].

To jest obraz, a nie objaw. Uczestnicy byli zdrowi, a nie chorzy, praca liczy trzy strony, niczego nie zarejestrowano, a zmiana spoczynkowych połączeń w mózgu nie dowodzi wpływu na lęk ^[7].

Pomiary układu odpornościowego

Badanie otwarte, bez grupy kontrolnej Raport z 2008 roku łączył badania na hodowlach komórkowych z 14 dniami otwartego stosowania u pacjentów z lękiem i wyczerpaniem. Opisuje przesunięcie równowagi cząsteczek sygnałowych układu odpornościowego oraz wyciszenie genu interleukiny 6 w komórkach pacjentów z depresją. Nie podano liczby uczestników i nie było grupy kontrolnej ^[8].

Badania na zwierzętach

Dane z badań na zwierzętach Najczęściej powtarzający się wynik w całej tej dziedzinie jest taki, że efekt zależy od zwierzęcia. U lękliwych myszy BALB/c Selank działał uspokajająco i wydłużał czas przetrwania peptydu opioidowego w osoczu. U spokojnych myszy C57Bl/6 nie wywoływał żadnego z tych efektów ^[23].

Dane z badań na zwierzętach U szczurów w stanie odstawienia morfiny pojedyncza dawka obniżyła ogólny wynik objawów odstawienia o 39,6 procent i dziewięciokrotnie podniosła próg czucia dotyku, przy p poniżej 0,0001 dla skurczów, opadania powiek i postawy ciała. Diazepam wypadł nieco lepiej: 49,3 procent i trzynastokrotnie ^[24]. W odstawieniu alkoholu Selank znosił lęk, nie zmieniając tego, ile alkoholu zwierzęta piły ^[25].

Dane z badań na zwierzętach Nie wszystko wskazuje w jedną stronę. W szczurzym modelu choroby Parkinsona ani Semax, ani Selank nie zmieniły ruchliwości ani uczenia się reakcji unikania; Selank jedynie zmniejszył lęk zwierząt ^[26].

Czego wciąż nie wiadomo

• Co robi u człowieka. Nie zidentyfikowano celu działania i nie ma badań mechanizmu u ludzi ^[15], ^[17].
• Co organizm z nim robi. Ulotka podaje bezwzględne wchłanianie przez nos na poziomie 92,8 procent i spadek stężenia we krwi w ciągu 5 do 5,5 minuty, ale za żadną z tych liczb nie stoi publikacja. Przy peptydzie tej wielkości takie wchłanianie byłoby zaskakująco wysokie ^[1].
• Czy jest bezpieczny przy dłuższym stosowaniu. Nie opublikowano żadnego badania toksyczności, genotoksyczności, rakotwórczości ani wpływu na rozród. Najdłuższe badanie na zwierzętach trwało cztery tygodnie ^[1], ^[27].
• Czy ma jakikolwiek efekt kliniczny. Brak zarejestrowanego badania i brak zaślepionego porównania z placebo, w którym mierzono by objawy ^[3].
• Co dają wstrzyknięcia. Jedyną zatwierdzoną drogą podania jest donosowa. Mimo to krążą preparaty do wstrzykiwań, dla których nie ma żadnych danych u ludzi ^[9], ^[28].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Obraz bezpieczeństwa jest dziwny: lek sprzedawany od ponad piętnastu lat opiera się na niemal pustej dokumentacji badawczej.

• Dwa wymienione działania niepożądane. Reakcje alergiczne, w tym opóźnione, oraz nieprzyjemny smak, gdy płyn spływa z nosa do gardła. Przy obu wpisano częstość nieznaną ^[1].
• Część alergii może wywoływać konserwant. Krople zawierają 4-hydroksybenzoesan metylu, a ulotka osobno ostrzega, że ten składnik sam może wywoływać reakcje alergiczne, w tym opóźnione ^[1].
• Kto nie może go stosować według ulotki. Osoby uczulone na którykolwiek składnik, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby poniżej 18. roku życia. W każdym przypadku podanym powodem jest brak badań, a nie wykazana szkodliwość ^[1].
• Działanie rozrzedzające krew, o którym ulotka milczy. W pomiarach krzepnięcia u szczurów Selank przesuwał każdy parametr w stronę wolniejszego krzepnięcia i działał najsilniej z trzech badanych pokrewnych peptydów. Nigdy nie sprawdzono, czy dzieje się tak również u ludzi ^[27].
• Reakcje immunologiczne na samą substancję. FDA ostrzega, że preparaty zawierające octan Selanku przy niektórych drogach podania mogą nieść ryzyko immunogenności, bo peptyd może się zlepiać i zawierać zanieczyszczenia związane z peptydem ^[9].
• Prawie brak toksykologii. Jedynym znalezionym laboratoryjnym badaniem bezpieczeństwa jest test na mysich embrionalnych komórkach macierzystych, w którym Selank w niewielkim stopniu wpływał na ich wzrost, przeżycie i różnicowanie. Test komórkowy nie zastępuje programu badań toksykologicznych ^[29].
• Brak zgłoszeń bezpieczeństwa poza Rosją. Baza zdarzeń niepożądanych FDA nie zawierała 6 września 2026 roku żadnego zgłoszenia dotyczącego Selanku. Wynika to z braku zarejestrowanego produktu i jakiejkolwiek ścieżki zgłaszania ^[30].

Dwa zapewnienia z ulotki wymagają ostrożności. Informacja o produkcie stwierdza, że Selank nie wywołuje uzależnienia ani tolerancji i że nie odnotowano przedawkowania ^[1]. Oba są twierdzeniami negatywnymi, które mogą potwierdzić jedynie systematyczne badania odstawienia, nadużywania i nadzoru po wprowadzeniu do obrotu, a takich badań nie ma. To, że czegoś nie odnotowano, nie znaczy, że to się nie zdarza.

Dlaczego ta strona nie podaje dawek

Selank jest w Rosji zarejestrowanym lekiem, z oficjalną informacją o produkcie i zatwierdzonym schematem stosowania. Tam, gdzie lek jest zarejestrowany, o dawkowaniu decydują ulotka oraz farmaceuta lub lekarz, który go wydaje.

Poza Rosją problem jest odwrotny. Nie ma zarejestrowanego produktu, normy farmakopealnej ani możliwego do sprawdzenia badania farmakokinetyki u ludzi, od którego można by wyjść. Dlatego ta strona nie podaje dawek, mocy, liczby kropli, czasu leczenia ani sposobu stosowania – w żadnym z tych dwóch przypadków.

Stan rozwoju i dopuszczenie do obrotu

• 1995 – ukazuje się pierwsza praca, opisująca TP-7 jako analog tuftsyny działający silniej niż tuftsyna ^[11].
• 2008 – zostaje opublikowane pierwsze porównanie kliniczne, rok przed rejestracją ^[4].
• 2009 – pod koniec kwietnia Rosja rejestruje krople do nosa, wydawane bez recepty ^[1], ^[2].
• 2014 i 2015 – ukazują się dwa kolejne porównania, oba z fenazepamem ^[5], ^[6].
• 2020 – badanie z obrazowaniem mózgu u zdrowych ochotników staje się jedyną pracą u ludzi z grupą placebo ^[7].
• 2026 – wpis FDA w tabeli wycofanych zgłoszeń odnotowuje, według stanu na 22 kwietnia, brak informacji o bezpieczeństwie u ludzi ^[9].

Każdy negatywny wpis sprawdzono 6 września 2026 roku w źródłowej bazie danych. Każde z tych sprawdzeń zweryfikowano następnie, wyszukując w tym samym źródle substancję, o której wiadomo, że tam jest ^[31], ^[32], ^[33], ^[34], ^[35], ^[36].

Obowiązują dwa ograniczenia. Wpis dotyczący Australii opiera się na australijskim Poisons Standard, bo sam rejestr nie odpowiadał. Wpis dotyczący Wielkiej Brytanii opiera się na elektronicznym katalogu leków (electronic medicines compendium), a nie na bazie danych samego urzędu ^[34], ^[33].

Numer rejestracyjny od tamtej pory się zmienił. Obowiązująca obecnie informacja o produkcie figuruje pod numerem ЛП-№(010951)-(РГ-RU), w formacie stosowanym dla pozwoleń wydawanych według zasad Eurazjatyckiej Unii Gospodarczej; ostatnio zmieniono ją 15 lipca 2025 roku. Krajowa rejestracja z 2009 roku i ten późniejszy numer dotyczą tego samego leku ^[1], ^[2].

Jedno twierdzenie z literatury wymaga wyraźnego zaznaczenia. Praca na zwierzętach z 2008 roku stwierdza we wstępie, że Selank przeszedł trzecią fazę badań klinicznych. Nie udało się znaleźć żadnego raportu, rejestracji ani protokołu badania odpowiadającego temu opisowi. To twierdzenie z kręgu twórców leku, a nie dający się sprawdzić zapis ^[37].

Nie wiadomo, na czym oparto rejestrację z 2009 roku. Rosja prowadzi własny rejestr zatwierdzonych badań klinicznych, ale 6 września 2026 roku nie dało się odczytać jego wyszukiwarki, która nie zwracała wyników nawet dla zwykłego, powszechnie stosowanego leku ^[3]. Sam wpis w rejestrze odczytano z kopii oficjalnego eksportu danych, bo system główny jest chroniony captchą ^[2].

Istnieje udokumentowany szary rynek. Belgijskie laboratorium kontrolne zidentyfikowało w latach 2017 i 2018 Selank i Semax w dwóch przejętych preparatach o niezadeklarowanym składzie. Metodę analityczną musiało opracować dopiero potem, a autorzy zaznaczyli, że według ich wiedzy te peptydy nie przeszły żadnych badań klinicznych ^[28].

FDA opisuje amerykańskie kliniki wellness i sprzedawców internetowych, którzy oferują sam Semax oraz stałe połączenie z Selankiem w proporcji 50:50, zarówno do wstrzykiwań, jak i w sprayu do nosa ^[38]. Jeden z przeglądów farmakologicznych nazywa fenibut i Selank słabo zbadanymi rosyjskimi lekami, które sprzedaje się amerykańskim konsumentom jako suplementy diety ^[39]. Ogólną sytuację prawną opisują artykuły Czy peptydy są legalne? i Peptydy zatwierdzone przez FDA.

Antydoping

Selank nie jest wymieniony na liście zabronionej na 2026 rok, a jego sytuacja nie jest jasna, lecz naprawdę nierozstrzygnięta. Klauzula zbiorcza obejmuje każdą substancję, której nie ujęto w innych częściach listy i która nie ma aktualnej zgody żadnego państwowego organu ochrony zdrowia na stosowanie lecznicze u ludzi. Rosyjskie ministerstwo zdrowia zatwierdziło Selank i ta zgoda pozostaje w mocy ^[10].

Zgodnie z brzmieniem tej klauzuli może ona więc nie mieć tu zastosowania. To odróżnia Selank od BPC-157, który ta sama klauzula podaje jako przykład i którego nie zatwierdził żaden urząd na świecie. Selanku nie obejmuje też żadna inna część listy na 2026 rok ^[10]. Semax rodzi dokładnie to samo pytanie z dokładnie tego samego powodu.

Tej kwestii nie zamyka żadne publiczne rozstrzygnięcie. Nie udało się znaleźć żadnego oświadczenia, wpisu w rejestrze ani orzeczenia sportowego dotyczącego Selanku. Nie jest to powód do spokoju. Sportowiec podlegający kontrolom nie może polegać na samej interpretacji tekstu, a jedyną wiążącą odpowiedź może dać jego organizacja antydopingowa.

NCAA również nie wymienia Selanku, zaznaczając jednocześnie, że jej lista nie jest ani kompletna, ani wyczerpująca ^[40]. Szerszy obraz przedstawia artykuł Zakazane w sporcie?.

Porównanie z pokrewnymi peptydami

Najbardziej przydatne jest tu porównanie z Semaxem, bo te dwie substancje bezustannie się myli. Łączy je stabilizujący „ogon” Pro-Gly-Pro, moskiewskie pochodzenie i rosyjska rejestracja kropli do nosa – i nic więcej. Ich aktywne rdzenie pochodzą z niezwiązanych ze sobą cząsteczek: fragmentu przeciwciała w przypadku Selanku i hormonu stresu w przypadku Semaxu ^[15].

Porównanie z tuftsyną prowadzi do przeciwnego wniosku. Selank zawiera tuftsynę, więc kusi, by traktować je zamiennie. Już pierwsze badanie obu substancji wykazało jednak, że wydłużona cząsteczka działa silniej niż tuftsyna, co oznacza, że „ogon” zmienia działanie, a nie tylko trwałość ^[11].

Urzędy również traktują te dwa rosyjskie peptydy różnie. Semax trafił w lipcu 2026 roku przed komitet doradczy FDA; Selanku w ogóle nie było w porządku obrad, a jego własne zgłoszenie wycofano wcześniej ^[9], ^[38].

Częste nieporozumienia

• „Selank i Semax to to samo”. To dwie substancje o dwóch różnych „przodkach”. Selank to Thr-Lys-Pro-Arg-Pro-Gly-Pro, pochodzący od peptydu odpornościowego tuftsyny. Semax to Met-Glu-His-Phe-Pro-Gly-Pro, pochodzący od fragmentu ACTH. Wspólny jest tylko „ogon”, a urzędy traktują je osobno ^[15], ^[38].
• „Selank to po prostu tuftsyna”. Zawiera tuftsynę, ale nią nie jest. Dodanie Pro-Gly-Pro dało cząsteczkę, która w najwcześniejszym bezpośrednim porównaniu działała lepiej niż tuftsyna, więc ta zmiana nie jest kosmetyczna ^[11].
• „Bez recepty znaczy sprawdzony i bezpieczny”. Rosyjska ulotka wymienia dwa skutki uboczne, oba bez podanej częstości, i wyklucza stosowanie w ciąży, w okresie karmienia piersią i u osób poniżej 18. roku życia, bo nie przeprowadzono badań. Tymczasem badania na zwierzętach pokazują działanie rozrzedzające krew, o którym ulotka w ogóle nie wspomina ^[1], ^[27].
• „Trwają badania kliniczne Selanku”. Żadne nie jest zarejestrowane. Wpisy zwracane przez wyszukiwarki to przypadkowe zbieżności tekstu, głównie badania stymulacji mózgu, w których TP7 i TP8 oznaczają położenie elektrod na skórze głowy, a nie kod peptydu TP-7 ^[3].
• „N-acetyl Selank amidate to ulepszona wersja”. W PubChem nie ma rekordu pod tą nazwą, a żadna z 77 rzeczywistych prac o Selanku nie opisuje odmiany acetylowanej ani amidowanej. Rosyjski lek zawiera zwykły heptapeptyd w postaci soli dioctanowej ^[41], ^[1].
• „Rosyjska rejestracja dowodzi, że działa”. Dowodzi tylko tego, że urząd przyjął dokumentację. Pod koniec kwietnia 2009 roku istniała dokładnie jedna praca kliniczna, obejmująca 62 osoby, bez grupy placebo i bez zaślepienia; dwie pozostałe ukazały się w 2014 i 2015 roku ^[2], ^[4], ^[5], ^[6].
• „Brak na liście zabronionej oznacza, że w sporcie wolno”. To, że substancji nie wymieniono z nazwy, nie znaczy, że jest dozwolona, a tutaj kwestia jest otwarta w obu kierunkach. Klauzula zbiorcza może nie mieć zastosowania, ale nikt tego nie rozstrzygnął ^[10].

Najczęściej zadawane pytania

Czy Selank jest zarejestrowanym lekiem?

W Rosji tak, i co nietypowe, sprzedaje się go tam bez recepty. Państwowy rejestr leków zawiera krople do nosa pod numerem rejestracyjnym ЛСР-003338/09, wpisane pod koniec kwietnia 2009 roku. Nigdzie indziej Selank nie jest dopuszczony do obrotu. Nie ma pozwolenia w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Australii, Kanadzie ani Szwajcarii, a żadna farmakopea na świecie nie zawiera dla niego normy jakości.

Co naprawdę pokazują badania Selanku u ludzi?

Dużo mniej, niż sugeruje jego reputacja. Istnieje pięć badań, obejmujących łącznie około 250 osób. W czterech porównywano Selank z rosyjskim lekiem uspokajającym, a nie z placebo, i w żadnym z pięciu nie opisano zaślepienia. Jedyne badanie z placebo polegało na obrazowaniu mózgu 52 zdrowych ochotników i nie mierzyło żadnych objawów. Żadne z pięciu nie figuruje w jakimkolwiek publicznym rejestrze badań.

Jak działa Selank?

Nikt nie wykazał, jak działa u człowieka. Dominują dwie hipotezy laboratoryjne. Selank spowalnia enzymy rozkładające własne peptydy opioidowe organizmu i wydaje się delikatnie wpływać na układ GABA, główny sygnał uspokajający w mózgu. Oba wyniki pochodzą z probówek, preparatów błon komórkowych i badań na zwierzętach, niemal w całości z tych samych moskiewskich zespołów, które stworzyły cząsteczkę.

Czy Selank to to samo co Semax albo tuftsyna?

Nie, wszystkie trzy się różnią. Selank zawiera tuftsynę, ale nią nie jest: to ten czteroczłonowy peptyd odpornościowy z dołączonym trójczłonowym „ogonem”, który zmienia działanie cząsteczki. Semax to inny heptapeptyd, zbudowany z fragmentu hormonu stresu ACTH. Selank i Semax łączy tylko ten sam stabilizujący „ogon” oraz wspólne pochodzenie z moskiewskich laboratoriów z czasów radzieckich.

Dlaczego na tej stronie nie podano dawek Selanku?

Ponieważ Selank jest zarejestrowanym lekiem w jednym kraju, z oficjalną informacją o produkcie i zatwierdzonym schematem stosowania. Tam, gdzie lek jest zarejestrowany, o dawkowaniu decydują ulotka oraz lekarz lub farmaceuta, a nie strona informacyjna. Wszędzie indziej nie ma zarejestrowanego produktu ani możliwego do sprawdzenia badania farmakokinetyki u ludzi, na którym można by cokolwiek oprzeć. Oba powody prowadzą do tego samego wniosku.

Czy Selank jest zakazany w sporcie?

Uczciwa odpowiedź brzmi: sprawa jest nierozstrzygnięta, i pod tym względem Selank różni się od większości peptydów w tym rejestrze. Nie jest wymieniony na liście zabronionej na 2026 rok. Klauzula zbiorcza obejmuje substancje, które nie mają aktualnego dopuszczenia od żadnego państwowego organu ochrony zdrowia, a rosyjska rejestracja jest aktualna, więc w świetle brzmienia tej klauzuli może ona nie mieć zastosowania. Tej kwestii nie zamyka żadne publiczne rozstrzygnięcie. Każdy, kto podlega kontrolom, potrzebuje wiążącej odpowiedzi od własnej organizacji antydopingowej.

Jakie są znane skutki uboczne Selanku?

Rosyjska informacja o produkcie wymienia dwa: reakcje alergiczne, w tym opóźnione, oraz nieprzyjemny smak, gdy płyn spływa z nosa do gardła. Przy obu wpisano częstość nieznaną. Jak na lek sprzedawany od 2009 roku to wyjątkowo krótka lista, która świadczy raczej o braku danych niż o udowodnionej nieszkodliwości. Badania na zwierzętach wykazały też działanie rozrzedzające krew, o którym ulotka nie wspomina.

Czy istnieją zarejestrowane badania kliniczne Selanku?

Nie ma żadnych. Zapytanie w ClinicalTrials.gov z 6 września 2026 roku przy użyciu pięciu różnych strategii wyszukiwania nie zwróciło ani jednego rzeczywistego badania Selanku. Wpisy, które pojawiają się w wynikach, to przypadkowe zbieżności tekstu: w badaniach stymulacji mózgu TP7 i TP8 oznaczają położenie elektrod na skórze głowy, a nie kod peptydu TP-7. Rosyjskiego rejestru zatwierdzonych badań klinicznych nie dało się odczytać, więc nadal nie wiadomo, na czym oparto rejestrację z 2009 roku.

Czy rosyjska rejestracja dowodzi, że Selank działa?

Nie, świadczy tylko o tym, że urząd przyjął dokumentację. Gdy pod koniec kwietnia 2009 roku przyznano rejestrację, opublikowana była dokładnie jedna praca kliniczna, obejmująca 62 osoby, bez placebo i bez zaślepienia. Dwa pozostałe badania kliniczne ukazały się pięć i sześć lat później. Rejestracja jest twardym faktem dotyczącym statusu prawnego, a nie werdyktem w sprawie dowodów.

Czy N-acetyl Selank amidate to mocniejsza postać Selanku?

Nie ma żadnych publikacji, które pozwalałyby to sprawdzić. Trzy zapytania w PubChem o tę nazwę z 6 września 2026 roku nie zwróciły żadnego rekordu, a żadna z 77 rzeczywistych prac o Selanku nie opisuje wersji acetylowanej ani amidowanej. Nazwa opisuje cząsteczkę zablokowaną na obu końcach, co jest częstym sposobem ochrony peptydów przed enzymami. Rosyjski lek takiej cząsteczki nie zawiera.

Jak cytować tę stronę

Fakty przedstawione na tej stronie sprawdzono 6 września 2026 roku i tego samego dnia przeszukano rejestry, na których opiera się tabela statusu. Dwie rzeczy mogą się zmienić: rosyjska rejestracja jest przenoszona do systemu eurazjatyckiego, a kwestii antydopingowej nikt dotąd nie rozstrzygnął. Dlatego wersja i data są równie ważne jak sam tekst.

myPeptides Research & Editing. (2026). Selank: badania, status i bezpieczeństwo. Wersja 1.0, 6 września 2026. Rejestr peptydów myPeptides. Pobrano z https://mypep.app/peptides/selank

Sposób przygotowywania i oceniania stron w tym rejestrze opisuje metodologia; pełny rejestr znajduje się pod adresem peptydy.

Ostatnia weryfikacja: 6 września 2026. Następny przegląd: przy każdej zmianie rosyjskiej rejestracji, przy każdym działaniu FDA dotyczącym tej substancji lub przy wyjaśnieniu jej statusu antydopingowego.