Folistatyna-344: badania, status i bezpieczeństwo

Podsumowanie

Folistatyna to białko, które ludzki organizm wytwarza sam; wyizolowano ją w 1987 roku w Salk Institute. Wyłapuje aktywinę A, miostatynę i pokrewne sygnały, zanim dotrą one do swojego receptora, a u myszy sprawia to, że mięśnie rosną. Żaden kraj nie dopuścił jej do obrotu w jakimkolwiek celu. Każde badanie u ludzi dostarczało ją w postaci terapii genowej, a nie wstrzykiwanego białka, a z trzech opublikowanych badań jedno zakończyło się wyraźną porażką. Spośród 17 produktów sprzedawanych pod tą nazwą tylko dziewięć zawierało folistatynę.

Najważniejsze ustalenia w skrócie

• Nikt nigdy nie otrzymał białka folistatyny w zarejestrowanym badaniu. Przeszukanie rejestru we wrześniu 2026 roku dało 15 wpisów. Pięć z nich dotyczy samej folistatyny i wszystkie pięć to terapie genowe ^[1].
• Badanie w dystrofii Duchenne’a nie osiągnęło celu. Żaden z trzech leczonych chłopców nie przeszedł dłuższego dystansu w teście sześciominutowego marszu, a w osobnej skali oceny sprawności ruchowej poprawa wystąpiła u jednego z trzech ^[2].
• W dystrofii mięśniowej Beckera poprawa nastąpiła u czterech z sześciu. Dystans marszu wzrósł u czterech mężczyzn o 58, 125, 108 i 29 metrów, a u dwóch wcale. Nie było grupy kontrolnej ^[3].
• Wynik w zapaleniu mięśni zakwestionowano w druku. Autorzy podali przyrost o 56,0 metra w ciągu roku wobec spadku o 25,8 metra w nieleczonej grupie porównawczej (p = 0,01). List w tym samym czasopiśmie nazwał to twierdzenie bezpodstawnym ^[4], ^[5].
• Białko słabo nadaje się do wstrzykiwania. Zespół z firmy Eli Lilly uznał naturalną folistatynę-315 za „poorly suited” (słabo przydatną) do stosowania jako wstrzykiwany lek. Dopiero przebudowana wersja osiągnęła mniej więcej 100 razy dłuższy okres półtrwania i 1600 razy większą ekspozycję ^[6].
• Dziewięć z 17 produktów sprzedawanych jako folistatyna ją zawierało. Dwa laboratoria antydopingowe znalazły w części pozostałych inne peptydy pobudzające wzrost, określone jako MGF i GHRP-2. Wszystkie dziewięć prawdziwych miało obcy znacznik i wiele zbrylonych cząsteczek ^[7].
• Wymieniona w przepisach z nazwy, a nie objęta jedynie klauzulą zbiorczą. Sekcja S4.3 listy zabronionej WADA na 2026 rok wymienia folistatynę. Niemieckie prawo antydopingowe wymienia ją z progiem odpowiedzialności karnej 450 mg, a Australia zabrania jej posiadania bez zezwolenia ^[8], ^[9], ^[10], ^[11].

Czym jest folistatyna-344

Folistatyna jest wydzielaną glikoproteiną, czyli białkiem z przyłączonymi łańcuchami cukrów, które komórki uwalniają do otoczenia. Kodujący ją gen, FST, leży na chromosomie 5q11.2 ^[12]. Organizm wytwarza ją w przysadce mózgowej, w jajnikach i w wielu innych tkankach ^[13].

Nie jest peptydem w tym znaczeniu, w jakim to słowo zwykle pojawia się na tej stronie. Dojrzałe białko ma 315 elementów budulcowych, 36 cystein połączonych w 18 wewnętrznych mostków oraz dwa miejsca, w których przyłączony jest cukier ^[13], ^[14]. Przy masie około 35 kilodaltonów należy do tej samej kategorii wagowej co hormon wzrostu i nie da się go wytworzyć metodą syntezy peptydów, a jedynie wyhodować w hodowli komórkowej.

Liczby w nazwach produktów nie oznaczają mocy. Wskazują dwa etapy tego samego białka. FST-344 i FST-317 to prekursory, które mają jeszcze 29-elementową sekwencję sygnałową; po jej odcięciu powstają dojrzałe białka FS-315 i FS-288 ^[13], ^[15]. W organizmie nie krąży nic, co nazywałoby się „folistatyna-344”.

Dwie dojrzałe postacie różnią się głównie tym, gdzie trafiają. FS-288 przylega do powierzchni komórek i pozostaje w tkance, natomiast FS-315 krąży we krwi ^[16]. FS-288 wiąże też aktywinę mocniej niż FS-315. Właśnie dlatego zespół zajmujący się terapią genową wybrał transkrypt 344: powstające z niego FS-315 wiąże aktywinę mniej więcej dziesięć razy słabiej, więc powinno mniej zaburzać oś hormonalną ^[17].

Najważniejsze dane

Jak działa

Folistatyna działa poza komórką: wyłapuje cząsteczki sygnałowe, zanim zdążą one związać się z receptorem.

• Wychwytuje kilka sygnałów, a nie jeden. Wiąże aktywinę A, miostatynę, GDF-11 i kilka białek morfogenetycznych kości ^[13]. Nazywanie jej blokerem miostatyny jest zbyt wąskie.
• Dwie kopie otaczają jedną parę sygnałową. Struktura krystaliczna uzyskana metodą rentgenowską z rozdzielczością 2 Å pokazuje, jak dwie kopie najmniejszego blokującego fragmentu otaczają parę cząsteczek aktywiny i zasłaniają miejsce wiązania receptora typu II. Decydującym punktem styku jest arginina 192 ^[25].
• Mniej aktywiny w przysadce mózgowej oznacza mniej FSH. Hormon folikulotropowy (FSH) napędza dojrzewanie komórek jajowych i plemników. Związanie aktywiny obniża jego wydzielanie, co wykazano bezpośrednio u owiec i w hodowlach komórek szczura ^[26], ^[19].
• Działanie na mięśnie może w ogóle nie zależeć od miostatyny. U myszy wektor z folistatyną-288 wywołał wzrost mięśni za pośrednictwem Smad3 i szlaku Akt/mTOR/S6K, a efekt utrzymywał się niezależnie od tego, czy miostatyny brakowało, czy była wytwarzana w nadmiarze ^[27]. Myszy z tylko jedną sprawną kopią genu miały mniejsze i słabsze mięśnie nawet bez miostatyny ^[28].
• Może działać także w jądrze komórkowym, gdzie według doniesień spowalnia wytwarzanie rybosomów. Nic z tego, co omawia ta strona, nie opiera się na tym mechanizmie ^[13].

To odróżnia folistatynę od peptydów, obok których zwykle się ją wymienia. Sermorelina, ipamorelina i CJC-1295 skłaniają przysadkę mózgową do uwolnienia hormonu. Folistatyna zamiast tego zwalnia hamulec i jest białkiem kilkadziesiąt razy większym od nich ^[13].

Co wykazały badania

Pięć wpisów o badaniach interwencyjnych dotyczy folistatyny i każdy z nich dostarcza ją w postaci genu, a nie białka ^[1]. Dwa z nich prowadzono w jednym ośrodku akademickim w latach 2012–2017; łącznie objęły 18 osób i dały trzy opublikowane raporty opisane poniżej ^[29], ^[2]. Pozostałe trzy są komercyjne i prowadzone w Hondurasie: w dwóch leczono 57 osób i niczego nie opublikowano, a trzecie wciąż rekrutuje uczestników ^[30], ^[31], ^[32].

Dystrofia mięśniowa Beckera

Faza 1/2a Sześciu dorosłych otrzymało wektor terapii genowej rAAV1.CMV.FS344, wstrzyknięty w mięsień uda obu nóg, w dwóch grupach dawkowania ^[3]. Badanie było otwarte, bez grupy kontrolnej i bez testu statystycznego dla głównego mierzonego wyniku.

Dystans w teście sześciominutowego marszu wzrósł u czterech z sześciu mężczyzn, a u dwóch pozostałych wcale. Próbki mięśni wykazały mniej zwłóknień i większe włókna, wyraźniej w grupie z wyższą dawką. Nie zgłoszono żadnych działań niepożądanych ^[3].

Wtrętowe zapalenie mięśni

Faza 1/2a Sześć osób ze sporadycznym wtrętowym zapaleniem mięśni otrzymało wektor w oba uda. Porównano je z ośmioma nieleczonymi osobami dobranymi pod względem wieku, płci i wartości wyjściowych, a każda leczona osoba wykonywała dodatkowo plan ćwiczeń ^[4].

Autorzy przeliczyli każdy wynik na jeden rok, przyjmując za ten rok medianę (wartość środkową) czasów obserwacji. Przy takim ujęciu grupa leczona zyskała 56,0 metra, a grupa porównawcza straciła 25,8 metra (p = 0,01). U czterech osób poprawa wyniosła od 58 do 153 metrów, u dwóch tylko od 5 do 23 metrów ^[4].

Opublikowana polemika Wniosek nie pozostał bez sprzeciwu. Neurolog z Harvard Medical School opublikował w tym samym czasopiśmie list zatytułowany „Unfounded Claims of Improved Functional Outcomes” (Bezpodstawne twierdzenia o poprawie sprawności), a kierownik badania na niego odpowiedział ^[5], ^[33]. Zastrzeżenia wynikają z konstrukcji badania: sześciu uczestników, brak randomizacji, brak zaślepienia, zewnętrzna grupa porównawcza i ćwiczenia tylko w jednym ramieniu.

Dystrofia mięśniowa Duchenne’a: cel nie został osiągnięty

Faza 1/2 Trzech chłopców otrzymało najwyższą dawkę wektora w całym programie, rozłożoną na mięśnie obu nóg ^[2]. Planowano sześciu. Kryterium bezpieczeństwa zostało spełnione: nie wystąpiła toksyczność ograniczająca dawkę.

Kryteria skuteczności – nie. Żaden z trzech chłopców nie przeszedł dłuższego dystansu w teście sześciominutowego marszu, a w skali North Star Ambulatory Assessment poprawa wystąpiła u jednego z trzech. Odnotowano jedno poważne zdarzenie: uraz głowy po upadku ^[2].

To jedyne z trzech badań akademickich, którego wyniki zamieszczono w rejestrze, i zarazem to, które przytacza się najrzadziej. Po 2017 roku nie pojawiło się żadne kolejne badanie tego nurtu ^[1].

Dlaczego nie wstrzykuje się samego białka

Dane z badań na zwierzętach Grupa z firmy Eli Lilly postanowiła zmierzyć, co dzieje się z naturalną folistatyną-315 po jej wprowadzeniu do organizmu ^[6]. Jej werdykt brzmiał, że już same właściwości tego białka sprawiają, iż jest ono „poorly suited” (słabo przydatne) do stosowania jako wstrzykiwany lek działający w całym organizmie.

Następnie badacze przebudowali cząsteczkę: połączyli ją z fragmentem przeciwciała i usunęli część, która przylega do tkanek. Ta wersja osiągnęła mniej więcej 100 razy dłuższy końcowy okres półtrwania i 1600 razy większą ekspozycję, i tylko ona dawała u myszy pewny efekt zależny od dawki ^[6].

Wynik pochodzi od firmy zainteresowanej działającym lekiem z folistatyną, a mimo to okazał się negatywny dla naturalnego białka. Wyjaśnia on też historię rozwoju: droga kliniczna prowadziła przez terapię genową, ponieważ samo białko nie jest w stanie wykonać tego zadania.

Wynik dotyczący hormonów

Dane z badań na zwierzętach Pięć owiec po usunięciu jajników otrzymało pojedynczy wlew dożylny 150 mikrogramów folistatyny-288 na kilogram masy ciała, a krew pobierano co dziesięć minut przez 18 godzin. FSH spadł najsilniej po 5–6 godzinach we krwi odpływającej z przysadki mózgowej, o 65 procent, a po 9–10 godzinach w pozostałym krwiobiegu, o 48 procent ^[26]. Wzorce wydzielania GnRH i LH się nie zmieniły. Folistatyna związana z aktywiną znikała z krwi wolniej niż wolna folistatyna (p < 0,05), co autorzy odczytali jako usuwanie aktywiny z krążenia.

Dane z badań na zwierzętach W hodowlach komórek przysadki szczura połowa maksymalnego efektu pojawiała się w jednej pracy przy stężeniu od 2,5 do 6,0 nanograma na mililitr, a w innej od 6,2 do 7,3; w tej drugiej podano to jako stężenie 1,8 × 10^-10 mola na litr. To mniej więcej jedna trzecia siły działania inhibiny ^[19], ^[34]. Potrzebny był co najmniej 18-godzinny kontakt, a żaden inny hormon przysadki się nie zmienił.

Dane o mięśniach z badań na zwierzętach

Dane z badań na zwierzętach Myszy zmodyfikowane genetycznie tak, by wytwarzały w mięśniach nadmiar folistatyny, miały mięśnie równie duże jak myszy całkowicie pozbawione miostatyny ^[35]. Pojedyncza dawka genu utrzymywała zwiększoną masę i siłę przez ponad dwa lata, także u starych zwierząt ^[36].

Dane z badań na zwierzętach U makaków ten sam wektor trwale zwiększył wielkość i siłę mięśni, bez nieprawidłowości w badanych narządach ^[37]. To badanie było podstawą badań u ludzi.

Wszystkie te doświadczenia mają charakter genetyczny. W żadnym z nich nie wstrzykiwano białka i żadnego nie można traktować jako dowodu, że wstrzyknięcie białka dałoby jakikolwiek efekt.

Co poziom folistatyny przewiduje w dużych populacjach

Badanie obserwacyjne Więcej folistatyny we krwi idzie w parze z gorszym, a nie lepszym zdrowiem. U 4060 osób w Szwecji każde odchylenie standardowe w górę wiązało się z ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu 2 wyższym o 24 procent w ciągu 19 lat (współczynnik ryzyka, czyli hazard ratio, 1,24; 95-procentowy przedział ufności od 1,04 do 1,47). U 883 osób w Finlandii wartość ta wyniosła 31 procent w ciągu 4 lat (1,31; od 1,09 do 1,58) ^[38].

Badanie obserwacyjne U 4733 dorosłych w wieku od 45 do 68 lat, obserwowanych przez 22,64 ± 5,84 roku, każde odchylenie standardowe w górę wiązało się z wyższym ryzykiem zgonu z jakiejkolwiek przyczyny (1,05; od 1,00 do 1,11; p = 0,036), udaru dowolnego rodzaju (1,10; od 1,00 do 1,20; p = 0,042), w szczególności udaru niedokrwiennego (1,13; od 1,03 do 1,25; p = 0,014), niewydolności serca (1,16; od 1,03 do 1,30; p = 0,015) oraz przewlekłej choroby nerek (1,38; od 1,12 do 1,70; p = 0,003) ^[39].

Są to powiązania obserwowane u osób, którym niczego nie podawano, więc nie dowodzą związku przyczynowego. Kilku autorów pracuje dla Eli Lilly, a jeden złożył wniosek patentowy dotyczący folistatyny i ryzyka cukrzycy ^[38].

Co ta sama oś hormonalna dała przy innych cząsteczkach

RCT fazy 2 Bimagrumab to przeciwciało skierowane przeciw temu samemu receptorowi, na który folistatyna działa na wcześniejszym etapie. U 16 starszych osób w wieku od 70 do 85 lat, przydzielonych losowo i porównanych z placebo, którego nikt nie mógł rozpoznać, pojedynczy wlew zwiększył objętość mięśni uda o 5,3 ± 1,8 procent przy niższej dawce i o 6,1 ± 2,2 procent przy wyższej, wobec 0,5 ± 2,1 procent w grupie placebo (w obu przypadkach p nie większe niż 0,02). Publikacja dodaje: „with no change in muscle strength” (bez zmiany siły mięśni) ^[40].

RCT fazy 2 ACE-031, cząsteczkę-wabik naśladującą ten sam receptor, badano u chłopców z dystrofią mięśniową Duchenne’a i przerwano po drugim schemacie dawkowania. Powodem były krwawienia z nosa i drobne poszerzone naczynia w skórze, czyli objawy niemające nic wspólnego z mięśniami ^[41].

Czego wciąż nie wiadomo o folistatynie-344

• Żadne badanie u ludzi nigdy nie podało białka. Nie ma danych farmakokinetycznych u ludzi, danych o wielokrotnym stosowaniu ani danych o wstrzyknięciach podskórnych ^[1], ^[6].
• Nie ma danych u ludzi o FSH, LH, testosteronie, liczbie plemników ani owulacji po podaniu folistatyny, choć hamowanie hormonów jest jej najlepiej udokumentowanym działaniem ^[26].
• Dla towaru z handlu nie istnieją dane o czystości, endotoksynach ani zbrylaniu poza stwierdzeniem, że jest oznakowany i częściowo zbrylony ^[7].
• Żadne badanie nie sprawdziło, czy ludzki układ odpornościowy reaguje na oznakowane białko rekombinowane ^[7].
• Nie ma badań nad nowotworami spełniających standardy wymagane przez urzędy, a wyniki badań na zwierzętach są rozbieżne ^[42], ^[43].
• Nie opublikowano wyników trzech badań w Hondurasie, w których leczono 57 osób, a 12 kolejnych jest planowanych ^[30], ^[31], ^[32].
• Nie zamieszczono wyników największego badania akademickiego, które objęło 15 osób; publikacje opisują jego części ^[29].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Cała opublikowana dokumentacja bezpieczeństwa u ludzi obejmuje 15 osób z trzech otwartych badań miejscowej terapii genowej podawanej do mięśni; dwa stojące za nimi wpisy w rejestrze objęły 18 osób ^[29], ^[2]. Nie mówi to nic o wstrzykiwanym białku.

• Ból wystąpił u wszystkich trzech uczestników badania w dystrofii Duchenne’a, a siniaki u dwóch z trzech ^[2].
• Pojedyncze zdarzenia w tym badaniu z udziałem trzech osób obejmowały ból gardła, katar, grypę, lęk, pobudzenie, zaburzenia snu, refluks, zaparcie, złamanie kompresyjne i nasilenie osłabienia mięśni ^[2].
• Jedno poważne zdarzenie odnotowano w postaci urazu głowy po upadku ^[2]. Przy trzech uczestnikach niczego nie da się przypisać leczeniu ani wykluczyć jego udziału.
• „No adverse effects were encountered” (nie stwierdzono działań niepożądanych) – tak brzmi sformułowanie w publikacji dotyczącej dystrofii Beckera ^[3]. Sześć osób w otwartym badaniu nie wystarczy, by wykazać bezpieczeństwo.
• Zbrylone białko i obcy znacznik występowały we wszystkich dziewięciu produktach z handlu, które rzeczywiście zawierały folistatynę ^[7]. Zbrylone białko jest klasycznym wyzwalaczem reakcji immunologicznych, a znacznik histydynowy to sekwencja, z którą organizm nigdy się nie zetknął.

Cztery zagrożenia trzeba nazwać wprost.

Oś hormonalna i płodność. Jeden wlew obniżył u owiec FSH nawet o 65 procent ^[26]. Myszy zmodyfikowane tak, by przez całe życie wytwarzały nadmiar folistatyny, miały u samców rozrost komórek Leydiga, zatrzymaną produkcję plemników i zwyrodnienie kanalików, u samic zablokowany wzrost pęcherzyków, a u obu płci niepłodność ^[43]. Właśnie dlatego zespół zajmujący się terapią genową wybrał izoformę, która najmniej zaburza tę oś ^[17].

Szeroka blokada, a nie wąska. Myszy urodzone bez folistatyny giną w ciągu kilku godzin, z wadami przepony, skóry, podniebienia, żeber, zębów i wąsów czuciowych ^[44]. Uszkodzenia są rozleglejsze niż u zwierząt pozbawionych aktywiny. Nie wiadomo, co trwała farmakologiczna blokada tej sieci zrobiłaby u człowieka.

Wpływ na naczynia krwionośne. Program ACE-031, skierowany przeciw temu samemu receptorowi, przerwano z powodu krwawień z nosa i poszerzonych naczyń skóry ^[41]. Trwające badanie w Hondurasie wymienia nowo powstałą niewydolność serca lub zaburzenia rytmu jako osobną miarę bezpieczeństwa ^[32].

Terapii genowej nie da się wyłączyć. U myszy ekspresja genu utrzymywała się ponad dwa lata po jednej dawce, a u małp długotrwale ^[36], ^[37]. Poza regulowanymi warunkami takiej decyzji nie można cofnąć.

W tej pracy nie mierzono endotoksyn. Porównywalne badanie semaglutydu kupionego w internecie wykryło endotoksyny we wszystkich trzech dostarczonych próbkach, od 2,16 do 8,95 jednostki na miligram. Czystość wynosiła od 7,7 do 14,4 procent wobec deklarowanych na etykiecie 99 procent ^[45].

Nie ma udokumentowanych przeciwwskazań ani ostrzeżeń o interakcjach, ponieważ żaden urząd na żadnym rynku nigdy nie oceniał etykiety produktu z folistatyną ^[20], ^[21].

Dawki stosowane w badaniach

Są to dawki opisane w cytowanych badaniach, podane wyłącznie po to, by można było zrozumieć ich wyniki. Nie stanowią zalecenia ani wskazówki, jak cokolwiek stosować.

Każdy wiersz dotyczący ludzi w tej tabeli to dawka terapii genowej. Liczy się w niej cząstki wirusa, zapisywane jako genomy wektora na kilogram masy ciała, wstrzykiwane do mięśnia jednorazowo. Nic w niej nie opisuje ilości białka, a wierszy dotyczących owiec i komórek w hodowli nie można przenosić na ludzi.

Nie ma sposobu, by przeliczyć te liczby cząstek wirusa na miligramy białka, i nie opublikowano żadnej metody takiego przeliczenia. Dla białka folistatyny nigdzie na świecie nie istnieje żadna dawka u ludzi, ponieważ nigdy nie podano go człowiekowi w zarejestrowanym badaniu ^[1].

Jedyne jasno określone ilościowo dawki samego białka pochodzą z badań na owcach i na komórkach szczura, a w obu przypadkach użyto drugiej dojrzałej postaci, FS-288 ^[26], ^[19].

Stan rozwoju i dopuszczenie do obrotu

Folistatyny nigdy nie rozwijano jako leku. Prace kliniczne dotyczyły terapii genowej w jednym ośrodku akademickim i zakończyły się w 2017 roku, a w 2022 roku w Hondurasie rozpoczął się odrębny, komercyjny nurt ^[1], ^[30].

• 1987 – białko zostaje wyizolowane z płynu pęcherzykowego świń i otrzymuje nazwę ^[19], ^[34].
• 1988 – opisano ludzki prekursor i dwa warianty splicingowe, 344 i 317 ^[15].
• 1995 do 2001 – badania genetyczne na myszach pokazują, co robi folistatyna: od śmierci w okresie okołoporodowym przy jej braku po duże mięśnie przy jej nadmiarze ^[44], ^[43], ^[35].
• 2009 – wektor zwiększa wielkość i siłę mięśni u makaków ^[37].
• 2012 do 2017 – trwają trzy badania terapii genowej: w dystrofii mięśniowej Beckera, we wtrętowym zapaleniu mięśni i w dystrofii mięśniowej Duchenne’a ^[29], ^[2].
• 2017 – wynik w zapaleniu mięśni zostaje zakwestionowany w druku, a badanie w dystrofii Duchenne’a nie osiąga kryteriów skuteczności. Ten nurt się kończy ^[5], ^[2].
• 2019 – dwa laboratoria antydopingowe analizują towar z handlu i publikują metodę wykrywania ^[7].
• 2022 do 2026 – trzy badania jednoramienne w Hondurasie obejmują leczeniem 57 osób, nie publikując niczego ^[30], ^[31], ^[32].

Wszystkie zapytania, na których opiera się ta tabela, wykonano 15 września 2026 roku. Dwa z siedmiu wyników są wnioskami pośrednimi, a nie pomiarami: wyszukiwarka Europejskiej Agencji Leków zwróciła błąd autoryzacji, a brytyjski indeks produktów nie zwrócił wyników możliwych do odczytu maszynowego ^[46].

Najsurowsza jest Australia. Poisons Standard z czerwca 2026 roku klasyfikuje folistatynę jako lek na receptę. Następnie wymienia ją ponownie jako pozycję 16 w punkcie 5 załącznika D, czyli w tabeli trucizn, których nie wolno posiadać bez zezwolenia na mocy prawa stanu lub terytorium, w którym ma miejsce posiadanie ^[11]. Żaden produkt nie został tam nigdy dopuszczony do obrotu, więc wystawienie recepty jest w praktyce niemożliwe.

W obrazie amerykańskim jest jedna wymowna luka. Folistatyna nie figuruje na żadnej z list dotyczących sporządzania leków recepturowych (compounding), nawet wśród substancji zgłoszonych i odrzuconych, wśród których pojawiają się GHRP-2 i GHRP-6 ^[48]. Nikt nigdy o nią nie wnioskował, co pasuje do glikoproteiny o masie 35 kilodaltonów, której żadna apteka nie byłaby w stanie przygotować.

Wpis w rejestrze badań warto nazwać po imieniu. To zgłoszenie złożone przez samego sponsora, a nie dopuszczenie do obrotu i nie wynik ^[30].

Antydoping

Folistatyna jest zakazana w sporcie przez cały czas, w zawodach i poza zawodami, i zalicza się do substancji nieokreślonych, czyli do surowszej z dwóch kategorii ^[8]. Sekcja S4.3 listy zabronionej WADA na 2026 rok, zatytułowana „agents preventing activin receptor IIB activation” (środki zapobiegające aktywacji receptora aktywiny typu IIB), wymienia ją wśród „myostatin-binding proteins (e.g. follistatin, myostatin propeptide)” (białek wiążących miostatynę, np. folistatyny i propeptydu miostatyny) ^[8].

Postać terapii genowej jest objęta zakazem podwójnie, ponieważ sekcja M3.1 obejmuje transfer kwasów nukleinowych dowolnym mechanizmem ^[8]. Prawo niemieckie idzie dalej niż przepisy sportowe. Załącznik do niemieckiej ustawy antydopingowej wymienia „folistatynę i jej pochodne”. Towarzyszące mu rozporządzenie ustala próg ilości o znaczeniu karnym na 450 mg ^[9], ^[10].

Wykrywanie działa w obu przypadkach. Dla białka dwa laboratoria opracowały metodę łączącą oczyszczanie immunomagnetyczne, rozdział w żelu i przeciwciało skierowane przeciw znacznikowi histydynowemu. Pozwala ona wykryć około 0,1 nanograma na mililitr w moczu z próbki 10 mililitrów i 5 nanogramów na mililitr w surowicy ze 100 mikrolitrów ^[7]. Ponieważ towar z handlu ma ten znacznik, można go odróżnić od białka wytwarzanego przez organizm. W przypadku genu metody PCR wykrywają pięć kopii transgenu przy 25 000-krotnym nadmiarze naturalnego genu ^[49]. Szerszy obraz tej grupy substancji przedstawia strona o peptydach zakazanych w sporcie.

Porównanie z pokrewnymi peptydami

Z tej tabeli wynikają trzy rzeczy. Wszystko, co jest wymierzone w tę oś, jest zakazane z nazwy, więc kwestia sportowa jest rozstrzygnięta dla całej rodziny, a nie dla jednej cząsteczki ^[8].

Ta grupa daje spójny wynik, ale nie taki, na jaki liczono. Bimagrumab zwiększył objętość mięśni bez zwiększenia siły, a ACE-031 wywołał zmiany w naczyniach krwionośnych na tyle poważne, że zakończyły cały program ^[40], ^[41].

Folistatyna różni się od nich wszystkich pod jednym względem, który ma większe znaczenie niż jakiekolwiek porównanie siły działania. Pozostałe cząsteczki projektowano i badano jako leki. Folistatyna nigdy nie weszła na tę drogę, ponieważ samo białko nie przetrwałoby tej podróży ^[6].

Osoby szukające informacji o substancjach wpływających na mięśnie i przemianę materii często trafiają tu ze stron o MOTS-c, SLU-PP-332 lub 5-Amino-1MQ. Te substancje działają wewnątrz komórki na gospodarkę energetyczną i należą do zupełnie innej rodziny.

Częste nieporozumienia

• „Folistatyna-344 to mocna wersja, a 315 to słaba”. Liczby oznaczają etapy obróbki białka, a nie moc. FST-344 jest prekursorem dojrzałego FS-315, a FS-288 to postać, która mocniej wiąże aktywinę ^[13], ^[16]. Transkrypt 344 wybrano do terapii genowej, ponieważ powstający z niego produkt wiąże aktywinę mniej więcej dziesięć razy słabiej ^[17].
• „Badania pokazały, że folistatyna działa, więc jej wstrzykiwanie też działa”. W tych badaniach wstrzykiwano wirus niosący gen, a nie białko, a dawki to liczby cząstek wirusa ^[3], ^[2]. Jedyne badanie, w którym mierzono samo białko, uznało, że nie nadaje się ono do wstrzykiwania ^[6].
• „Terapia genowa okazała się sukcesem”. Jedno badanie z udziałem sześciu osób było otwarte i bez grupy kontrolnej, drugie zakwestionowano w druku, a trzecie u trzech chłopców nie spełniło żadnego kryterium skuteczności ^[3], ^[5], ^[2]. Po 2017 roku nic więcej nie nastąpiło ^[1].
• „To selektywny bloker miostatyny”. Wiąże także aktywinę A, GDF-11 i kilka białek morfogenetycznych kości, a u myszy efekt na mięśnie utrzymał się po usunięciu miostatyny ^[27], ^[28]. Ta etykieta zasłania stronę, która ma największe znaczenie, czyli oś hormonalną.
• „Folistatyna i follistatin-like 1 to to samo”. To odrębne geny i odrębne białka, które łączy jedna wspólna domena. Dwa z 15 wyników wyszukiwania folistatyny w rejestrze dotyczą FSTL1, podobnie jak znaczna część literatury o folistatynie i nowotworach ^[1], ^[42].
• „Kupując folistatynę, dostaje się folistatynę”. Zawierało ją dziewięć z 17 produktów z handlu. Inne zawierały zamiast niej MGF lub GHRP-2, a wszystkie dziewięć prawdziwych było oznakowanych i częściowo zbrylonych ^[7].
• „Więcej folistatyny we krwi to dobry znak”. W badaniach populacyjnych każde odchylenie standardowe w górę szło w parze z częstszą cukrzycą, udarem, niewydolnością serca i chorobą nerek ^[38], ^[39]. To powiązanie, a nie dowód przyczyny, i przemawia ono przeciw tezie o działaniu przeciwstarzeniowym.
• „Wywołuje raka, bo blokuje aktywinę”. Jedyne rzetelne badanie na zwierzętach stwierdziło w modelu raka płuca mniej przerzutów, a nie więcej ^[42]. Nadmierne wytwarzanie przez całe życie rzeczywiście spowodowało rozrost komórek Leydiga ^[43]. Uczciwa odpowiedź brzmi: kwestia pozostaje otwarta i nie istnieje żadne badanie nad nowotworami spełniające standardy wymagane przez urzędy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy folistatyna-344 jest gdziekolwiek dopuszczona do obrotu?

Nie. Żaden kraj nie dopuścił jej do obrotu jako leku, w żadnym wskazaniu, ani w postaci białka, ani jako terapii genowej. Zapytania do baz danych w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Szwajcarii, Niemczech i Australii wykonano 15 września 2026 roku i nie przyniosły żadnych wyników, przy czym każde zapytanie kontrolne zadziałało. Australia mimo to klasyfikuje ją jako lek na receptę i zabrania jej posiadania bez zezwolenia.

Czym jest folistatyna-344?

To jedna z postaci białka, które ludzki organizm wytwarza sam. Liczba w nazwie oznacza liczbę elementów budulcowych prekursora, czyli postaci wyjściowej, która ma jeszcze 29-elementową sekwencję sygnałową. Po jej odcięciu dojrzałe białko składa się z 315 elementów i waży około 35 kilodaltonów, czyli mniej więcej tyle co hormon wzrostu.

Czy badania folistatyny-344 przyniosły efekt?

Tylko częściowo i tylko w postaci terapii genowej. Czterech z sześciu mężczyzn z dystrofią mięśniową Beckera przeszło dłuższy dystans, w otwartym badaniu bez grupy kontrolnej. Wynik dotyczący zapalenia mięśni zakwestionowano w liście opublikowanym w tym samym czasopiśmie. W dystrofii mięśniowej Duchenne’a żaden z trzech leczonych chłopców nie przeszedł dłuższego dystansu.

Czy ktokolwiek otrzymał folistatynę-344 w badaniu w postaci białka?

Nie. Przeszukanie rejestru badań we wrześniu 2026 roku dało 15 wpisów, z których pięć dotyczy samej folistatyny, i wszystkie pięć dostarcza ją w postaci genu. Nie istnieje żadne zarejestrowane badanie u ludzi, w którym wstrzykiwano by białko, a więc nie ma też żadnych danych farmakokinetycznych u ludzi, czyli danych o tym, jak organizm je wchłania i usuwa.

Dlaczego folistatynę-344 podaje się jako terapię genową, a nie we wstrzyknięciach?

Ponieważ białko nie utrzymuje się w organizmie. Zespół z firmy Eli Lilly zbadał naturalną postać i uznał, że słabo nadaje się ona do stosowania jako wstrzykiwany lek działający w całym organizmie. Dopiero po połączeniu jej z fragmentem przeciwciała i usunięciu części przylegającej do tkanek u myszy osiągnięto użyteczną ekspozycję.

Jakie zastrzeżenia dotyczące bezpieczeństwa budzi folistatyna-344?

Najwyraźniejsze zastrzeżenie dotyczy osi hormonalnej. Jeden wlew obniżył u owiec FSH nawet o 65 procent, a nadmierne wytwarzanie przez całe życie powodowało u myszy niepłodność u obu płci. Blokowanie tego samego receptora innymi cząsteczkami wywoływało krwawienia z nosa i poszerzenie naczyń skóry, a także większą objętość mięśni bez większej siły.

Czy folistatyna-344 jest zakazana w sporcie?

Tak, przez cały czas, w zawodach i poza zawodami, jako substancja nieokreślona. Sekcja S4.3 listy zabronionej WADA na 2026 rok wymienia folistatynę wśród białek wiążących miostatynę, a drogę transferu genów obejmuje osobny zapis. Laboratoria wykrywają oznakowane białko z handlu w moczu w stężeniu już od około 0,1 nanograma na mililitr.

Czy posiadanie folistatyny-344 jest legalne?

To zależy od kraju, a odpowiedź nie jest uspokajająca. Niemieckie prawo wymienia „folistatynę i jej pochodne” w załączniku do ustawy antydopingowej, z progiem odpowiedzialności karnej wynoszącym 450 mg. Australia umieszcza ją w załączniku, zgodnie z którym posiadanie bez zezwolenia jest nielegalne na mocy prawa stanowego.

Ile z tego, co sprzedaje się jako folistatynę-344, jest prawdziwe?

W jedynej niezależnej analizie folistatynę zawierało w ogóle dziewięć z 17 produktów. Niektóre z pozostałych zawierały inne peptydy pobudzające wzrost, określone jako MGF i GHRP-2. Wszystkie dziewięć prawdziwych miało znacznik histydynowy, czyli obcą sekwencję, oraz duży udział zbrylonego białka.

Czy folistatyna-344 to to samo co follistatin-like 1 albo FSTL3?

Nie. To odrębne geny i odrębne białka, które mają z folistatyną wspólną tylko jedną domenę strukturalną. Ta pomyłka ma praktyczne skutki dla każdego, kto czyta literaturę, bo kilka wpisów w rejestrze badań i wiele prac o nowotworach opisanych jako dotyczące folistatyny w rzeczywistości dotyczy FSTL1 albo FSTL3.

Jak cytować tę stronę

Fakty na tej stronie sprawdzono 15 września 2026 roku i tego samego dnia wykonano wszystkie zapytania do baz danych, na których opiera się tabela statusu. Najbardziej prawdopodobne są zmiany dotyczące trwającego badania w Hondurasie i wpisów w przepisach prawa.

myPeptides Research & Editing. (2026). Folistatyna-344: badania, status i bezpieczeństwo. Wersja 1.0, 15 września 2026. Rejestr peptydów myPeptides. Pobrano z https://mypep.app/peptides/follistatin-344

Sposób opracowywania i oceniania stron tego rejestru opisano w części metodologia; pełny rejestr znajduje się w części peptydy.

Ostatnia weryfikacja: 15 września 2026. Następny przegląd: przy każdym wyniku trwającego badania terapii genowej, przy każdej publikacji z trzech badań w Hondurasie oraz przy każdej zmianie wpisów antydopingowych lub w australijskim Poisons Standard.