Czy SARM-y to peptydy?
Nie. SARM-y (selektywne modulatory receptora androgenowego) to małe, niesteroidowe cząsteczki syntetyczne, które działają na receptor androgenowy, czyli ten sam receptor, z którego korzysta testosteron. Peptydy to łańcuchy aminokwasów. Obie grupy podlegają innym przepisom, figurują w różnych sekcjach listy antydopingowej, a w źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony żaden SARM nie został zatwierdzony jako lek.
Dlaczego te grupy są mylone
SARM-y i peptydy często pojawiają się w tych samych sklepach internetowych i w takich samych opakowaniach „odczynników badawczych”, więc łatwo założyć, że to jedna rodzina. Wspólne otoczenie nic jednak nie mówi o chemii. Analiza laboratoryjna z 2017 roku wykazała nawet, że niektóre produkty sprzedawane w internecie jako SARM-y w ogóle nie zawierały SARM-u, tylko zupełnie inny związek (więcej na ten temat niżej).
Ta strona rozdziela obie grupy na podstawie pięciu pytań: czym jest cząsteczka, gdzie w organizmie działa, jakim przepisom podlega w Stanach Zjednoczonych i w Unii Europejskiej, gdzie znajduje się na Liście substancji i metod zabronionych WADA i ile istnieje danych z badań na ludziach. O budowie chemicznej peptydów w ogóle przeczytasz w artykule czym są peptydy.
Dwa różne rodzaje cząsteczek
Amerykańska Narodowa Biblioteka Medyczna (US National Library of Medicine) definiuje peptydy jako związki „zbudowane z AMINOKWASÓW połączonych wiązaniami peptydowymi” i dodaje, że krótkie łańcuchy złożone z około 2 do 12 aminokwasów nazywa się oligopeptydami, a łańcuchy liczące około 13 lub więcej – polipeptydami. Peptydy omawiane na tej stronie wpisują się w ten schemat. Ipamorelina to łańcuch pięciu aminokwasów, BPC-157 ma ich 15, tesamorelina 44, a somatropina, czyli wytworzona w laboratorium kopia ludzkiego hormonu wzrostu, 191.
SARM-y są zbudowane inaczej. Literatura naukowa opisuje je jako „związki małocząsteczkowe” i wyraźnie jako niesteroidowe: zaprojektowano je tak, by pobudzały receptor androgenowy bez czteropierścieniowego szkieletu sterydowego, który ma testosteron. Ich wzory sumaryczne pokazują, jak są małe. Enobosarm, sprzedawany też jako ostaryna, ma wzór C19H14F3N3O3 i masę molową 389,3 g/mol. LGD-4033 to C14H12F6N2O o masie molowej 338,25 g/mol. Dla porównania sam testosteron to C19H28O2 o masie molowej 288,4 g/mol, a ipamorelina, jeden z najmniejszych omawianych tu peptydów, to C38H49N9O5 o masie molowej 711,9 g/mol. Żaden z tych SARM-ów nie zawiera łańcucha aminokwasów, czyli jedynej cechy, którą z definicji ma każdy peptyd.
Gdzie działają w organizmie
SARM ma jeden cel. Pierwsze opublikowane badanie LGD-4033 opisuje go jako związek, który „wiąże receptor androgenowy z wysokim powinowactwem i selektywnością”, a FDA opisuje SARM-y ogólnie jako substancje chemiczne, które „naśladują działanie testosteronu i sterydów anabolicznych”. Ideą całej klasy była selektywność tkankowa: działanie na mięśnie i kości przy mniejszym wpływie na inne narządy, na przykład na prostatę. To, czy ta selektywność sprawdza się u ludzi, podważają właśnie omówione niżej dane dotyczące bezpieczeństwa.
Peptydy nie mają jednego wspólnego celu. Peptydy najczęściej wymieniane razem z SARM-ami działają na układ hormonu wzrostu, i to za pośrednictwem receptorów, które nie mają nic wspólnego z receptorem androgenowym. Tesamorelina to pełna kopia hormonu, który daje przysadce mózgowej sygnał do uwolnienia hormonu wzrostu. Ipamorelina wiąże się z receptorem hormonu głodu – greliny – i w ten sposób wyzwala wyrzut hormonu wzrostu. Somatropina to sam hormon wzrostu. BPC-157 to wytworzony w laboratorium peptyd, którego mechanizm działania badano niemal wyłącznie na zwierzętach. Szczegóły dotyczące każdego z nich znajdziesz na stronach o tesamorelinie, ipamorelinie, somatropinie i BPC-157.
SARM-y i peptydy obok siebie
Tabela porównuje SARM-y jako klasę z czterema peptydami, które mają tu własne strony referencyjne. Każdy wiersz to informacja o statusie zaczerpnięta z cytowanych dokumentów, a nie ocena produktu.
| SARM-y (np. enobosarm, LGD-4033) | Somatropina (HGH) | Tesamorelina | Ipamorelina | BPC-157 | |
|---|---|---|---|---|---|
| Cząsteczka | Mały niesteroidowy związek syntetyczny, bez łańcucha aminokwasów | Hormon peptydowy, 191 aminokwasów | Peptyd, 44 aminokwasy | Peptyd, 5 aminokwasów | Peptyd, 15 aminokwasów |
| Cel | Receptor androgenowy (receptor testosteronu) | Receptor hormonu wzrostu | Receptor hormonu uwalniającego hormon wzrostu | Receptor greliny | Brak ustalonego receptora |
| Stany Zjednoczone | Niezatwierdzone; FDA: nie można ich legalnie wprowadzać do obrotu jako suplementu diety ani leku; brak w wykazie substancji kontrolowanych DEA | Lek na receptę od 16 października 1986; dystrybucja poza zatwierdzonymi wskazaniami jest przestępstwem federalnym | Lek na receptę od 10 listopada 2010, jedno wskazanie | Niezatwierdzona; komitet doradczy FDA głosował w 2024 roku 0 za, 12 przeciw sporządzaniu leków recepturowych (compounding) | Niezatwierdzony; FDA: kategoria 2 w sporządzaniu leków recepturowych (zagrożenia dla bezpieczeństwa) w 2023 |
| Unia Europejska | W przeanalizowanych źródłach nie znaleziono dopuszczenia do obrotu | Lek na receptę | Wniosek wycofany w 2012 | Niezatwierdzona | Niezatwierdzony |
| Sekcja listy WADA 2026 | S1.2 Inne środki anaboliczne | S2.2.3 | S2.2.4 | S2.2.4 | S0 Substancje niezatwierdzone |
| Niemcy, załącznik do AntiDopG | Grupa I, „Andere anabole Stoffe” (inne środki anaboliczne) | Grupa II, hormony peptydowe | Grupa II, hormony peptydowe | Grupa II, hormony peptydowe | Brak w sprawdzonych tu grupach załącznika |
| Dane z badań na ludziach | Krótkie badania fazy 1 i fazy 2; opisy przypadków uszkodzenia wątroby | Dziesięciolecia zatwierdzonego stosowania i badania kontrolowane | Badania fazy 3 dla zatwierdzonego wskazania | Jedno opublikowane badanie, które nie osiągnęło głównego celu | Nie znaleziono opublikowanych wyników badań na ludziach |
Źródła: lista zabroniona WADA 2026; komunikat FDA dla konsumentów i listy ostrzegawcze FDA dotyczące SARM-ów; wykaz substancji kontrolowanych DEA, sierpień 2026; załącznik do AntiDopG; strony referencyjne myPeptides dla czterech peptydów i cytowane tam źródła.

Co mówią przepisy
Stany Zjednoczone
Stanowisko FDA w sprawie SARM-ów jest wyjątkowo jednoznaczne. Komunikat dla konsumentów, aktualny na dzień 26 kwietnia 2023 roku, stwierdza, że „SARM-ów nie można obecnie legalnie wprowadzać do obrotu w USA jako suplementu diety ani leku”. Druga strona FDA, aktualna na dzień 2 grudnia 2025 roku, nazywa produkty sprzedawane jako SARM-y „niezatwierdzonymi lekami, których bezpieczeństwa i skuteczności FDA nie oceniała”, i zaznacza, że agencja wysyłała listy ostrzegawcze oraz „wszczynała postępowania karne wobec dystrybutorów”. USADA, amerykańska agencja antydopingowa, dodaje, że „wszystkie SARM-y służą wyłącznie celom badawczym” i że nie ma zatwierdzonych przez FDA SARM-ów dostępnych na receptę.
Etykieta „research use only” niczego tu nie zmienia. W liście ostrzegawczym z 12 grudnia 2025 roku FDA napisała, że mimo etykiet z napisami „for research use only” i „for research purposes only” (wyłącznie do celów badawczych) własne oznakowanie i strona internetowa sprzedawcy dowodziły, że produkty były „przeznaczone do stosowania jako leki u ludzi”. List klasyfikuje je jako niezatwierdzone nowe leki w rozumieniu federalnej ustawy o żywności, lekach i kosmetykach (Federal Food, Drug, and Cosmetic Act).
Przepisy o substancjach kontrolowanych to osobna kwestia. Prawo federalne definiuje steryd anaboliczny jako lek lub substancję hormonalną „spokrewnioną chemicznie i farmakologicznie z testosteronem” i umieszcza sterydy anaboliczne w wykazie III (Schedule III). W wykazie substancji kontrolowanych DEA z sierpnia 2026 roku nie ma żadnego SARM-u, choć DEA zaznacza, że wykaz nie jest kompletny. Projekty ustaw dodających SARM-y do wykazu III złożono w Senacie w 2018 roku i ponownie w 2019 roku; przeanalizowane na potrzeby tej strony dokumenty Kongresu odnotowują jedynie ich złożenie. Przytoczone wyżej stanowisko FDA obowiązuje niezależnie od tego.
Peptydy nie mają jednego statusu prawnego, bo każdy z nich ocenia się osobno. Somatropina jest lekiem na receptę, a odrębny przepis federalny uznaje za przestępstwo dystrybucję ludzkiego hormonu wzrostu w celach innych niż leczenie choroby lub innego uznanego stanu medycznego w zastosowaniu dopuszczonym w federalnej procedurze zatwierdzania leków i zleconym przez lekarza. Tesamorelina jest lekiem na receptę z jednym zatwierdzonym wskazaniem. Ipamorelina i BPC-157 nie są nigdzie zatwierdzone, a FDA w procedurze dotyczącej sporządzania leków recepturowych zajęła wobec obu restrykcyjne stanowisko. Więcej na ten temat w artykułach czy peptydy są legalne i które peptydy zatwierdziła FDA.
Unia Europejska i Niemcy
Przegląd bezpieczeństwa SARM-ów z 2024 roku stwierdza, że mimo badań klinicznych żaden z nich nie został zatwierdzony przez FDA „ani Europejską Agencję Leków”. W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć żadnego krajowego ani unijnego dopuszczenia do obrotu dla jakiegokolwiek SARM-u.
Niemiecka ustawa antydopingowa (AntiDopG) wymienia SARM-y z nazwy w pierwszej grupie swojego załącznika, „Anabole Stoffe” (środki anaboliczne), w podgrupie „Andere anabole Stoffe” (inne środki anaboliczne), podając jako przykłady andarynę, ligandrol (LGD-4033), ostarynę (enobosarm), RAD-140, S-23 i YK-11. Hormony peptydowe i czynniki uwalniające hormon wzrostu tworzą osobną, drugą grupę. Nabywanie lub posiadanie wymienionej substancji w ilości większej niż niewielka w celu stosowania dopingu w sporcie jest według tej ustawy przestępstwem.
Co mówi lista antydopingowa
Lista zabroniona WADA 2026 przeprowadza tę samą granicę co chemia. SARM-y znajdują się w sekcji S1, środki anaboliczne, a w jej obrębie w S1.2, „Inne środki anaboliczne”, gdzie wymieniono „selektywne modulatory receptora androgenowego SARM-y, np. andaryna, enobosarm (ostaryna), LGD-4033 (ligandrol), RAD140, S-23 i YK-11”. Sterydy anaboliczno-androgenne, takie jak testosteron i nandrolon, sąsiadują z nimi w S1.1. Wszystkie substancje z sekcji S1 są zakazane przez cały czas i mają status substancji nieokreślonych.
Hormony peptydowe mają własną sekcję, S2, „Hormony peptydowe, czynniki wzrostu, substancje pokrewne i mimetyki”, której substancje również są zakazane przez cały czas. Hormon wzrostu podlega S2.2.3, a czynniki uwalniające hormon wzrostu, w tym tesamorelina i ipamorelina, S2.2.4. BPC-157 idzie trzecią drogą: wymieniono go w S0, sekcji dla substancji, które obecnie nigdzie nie są dopuszczone do stosowania terapeutycznego u ludzi. Całą strukturę wyjaśnia artykuł czy peptydy są zakazane w sporcie.
Co pokazują badania
Dane z badań na ludziach dotyczące SARM-ów to krótkie badania pojedynczych związków i rosnąca liczba opisów przypadków.
- LGD-4033. W pierwszym opublikowanym badaniu 76 zdrowych mężczyzn w wieku od 21 do 50 lat losowo przydzielono do placebo lub jednej z trzech dawek na 21 dni, a następnie obserwowano przez 5 tygodni. Beztłuszczowa masa ciała rosła wraz z dawką, natomiast masa tłuszczowa nie zmieniła się istotnie. Związek obniżał też – zależnie od dawki – stężenie całkowitego testosteronu, globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) i cholesterolu HDL („dobrego” cholesterolu); po zakończeniu badania wartości wróciły do wyjściowych.
- Enobosarm (ostaryna). Trwające 12 tygodni badanie fazy 2 u 120 zdrowych mężczyzn powyżej 60. roku życia i kobiet po menopauzie wykazało zależny od dawki wzrost beztłuszczowej masy ciała. Badanie prowadziła firma rozwijająca ten związek.
- Bezpieczeństwo w różnych badaniach. Przegląd systematyczny z 2023 roku dotyczący bezpieczeństwa SARM-ów u zdrowych dorosłych objął 33 badania, w tym 18 badań klinicznych, w których SARM-y przyjmowało 1447 osób. Odnotowano 15 opisów przypadków polekowego uszkodzenia wątroby, jedno zerwanie ścięgna Achillesa i jeden przypadek rabdomiolizy (rozpadu tkanki mięśniowej). W badaniach często zgłaszano podwyższony poziom enzymu wątrobowego (ALT) – średnio u 7,1 procent uczestników przyjmujących SARM. Przegląd z 2024 roku naliczył od 2020 roku 20 opublikowanych doniesień o zdarzeniach niepożądanych, w większości o uszkodzeniu wątroby z żółtaczką.
- Stosowanie poza badaniami. Przegląd systematyczny 72 artykułów z 2025 roku oszacował odsetek sportowców stosujących SARM-y na 1 do 3 procent. W 13 opisach przypadków obejmujących 15 osób wszyscy uczestnicy byli mężczyznami, a pięciu z nich wprost zaprzeczyło „zażywaniu nielegalnych substancji”, co autorzy odczytują jako znak, że użytkownicy mogą uważać SARM-y za legalne.
Lista zgłoszonych zagrożeń według FDA obejmuje zwiększone ryzyko zawału serca lub udaru, uszkodzenie wątroby i ostrą niewydolność wątroby, psychozę, zaburzenia seksualne, niepłodność, poronienie i zanik jąder. W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć długoterminowych danych z badań kontrolowanych dla żadnego SARM-u.
W przypadku peptydów dane różnią się w zależności od substancji, dlatego omawiamy je na poszczególnych stronach referencyjnych. Za somatropiną i tesamoreliną stoją badania kontrolowane i zatwierdzone informacje o leku. Ipamorelina ma jedno opublikowane badanie kontrolowane na ludziach, które nie osiągnęło głównego celu. Dla BPC-157 w źródłach przeanalizowanych na potrzeby strony referencyjnej nie znaleziono żadnego opublikowanego wyniku badania na ludziach.
Co naprawdę zawierają produkty sprzedawane jako SARM-y
W badaniu z 2017 roku opublikowanym w JAMA kupiono w internecie 44 produkty reklamowane jako SARM-y i przeanalizowano je metodami zatwierdzonymi dla laboratoriów antydopingowych. Tylko 23 z nich (52 procent) w ogóle zawierały SARM. Kolejne 17 (39 procent) zawierało inny niezatwierdzony lek, w tym sekretagog hormonu wzrostu ibutamoren (MK-677). Cztery produkty (9 procent) nie zawierały żadnej substancji czynnej, 11 (25 procent) zawierało substancje niewymienione na etykiecie, a ilość podana na etykiecie zgadzała się z zawartością tylko w 18 z 44 (41 procent).
USADA ostrzega przed tym samym problemem, wskazując na „wysokie ryzyko, że produkty z czarnego rynku są zanieczyszczone innymi substancjami”. Etykieta produktu sprzedawanego jako SARM jest więc słabym dowodem na to, co naprawdę zawiera.
Częste pytania
Czy SARM-y to peptydy?
Nie. Peptyd to łańcuch aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi, natomiast SARM-y, takie jak enobosarm (ostaryna) i LGD-4033, to małe, niesteroidowe cząsteczki syntetyczne, które w ogóle nie zawierają łańcucha aminokwasów. Lista substancji i metod zabronionych WADA 2026 również umieszcza je w różnych sekcjach: SARM-y w S1.2, czyli wśród innych środków anabolicznych, a hormony peptydowe w S2.
Czy SARM-y to sterydy?
Pod względem chemicznym nie. W literaturze naukowej SARM-y opisuje się jako związki niesteroidowe, więc brakuje im czteropierścieniowego szkieletu sterydowego, który ma testosteron. Działają jednak na ten sam receptor androgenowy co testosteron, a FDA opisuje je jako substancje naśladujące działanie testosteronu i sterydów anabolicznych. Lista WADA 2026 umieszcza jedne i drugie w klasie środków anabolicznych, S1.
Czy SARM-y są legalne w Stanach Zjednoczonych?
Żaden SARM nie jest zatwierdzony przez FDA, a agencja stwierdza, że SARM-ów nie można legalnie wprowadzać do obrotu w USA ani jako suplementu diety, ani jako leku. Napisy w rodzaju „for research use only” (wyłącznie do celów badawczych) nie zmieniły tej oceny w listach ostrzegawczych przeanalizowanych na potrzeby tej strony. SARM-ów nie ma w wykazie substancji kontrolowanych DEA z sierpnia 2026 roku, w którym sterydy anaboliczne figurują w wykazie III (Schedule III); projekty ustaw złożone w 2018 i 2019 roku dodałyby SARM-y do tego wykazu.
Czy jakikolwiek SARM jest zatwierdzony przez FDA?
Nie. FDA określa produkty sprzedawane jako SARM-y mianem niezatwierdzonych leków, których bezpieczeństwa i skuteczności nie oceniała, a amerykańska agencja antydopingowa USADA stwierdza, że wszystkie SARM-y służą wyłącznie celom badawczym. Przegląd z 2024 roku również podaje, że żaden nie został zatwierdzony przez FDA ani Europejską Agencję Leków, choć kilka testowano w badaniach klinicznych.
Czy SARM-y są zakazane przez WADA?
Tak. Lista zabroniona WADA 2026 wymienia selektywne modulatory receptora androgenowego w sekcji S1.2, wśród innych środków anabolicznych, podając jako przykłady andarynę, enobosarm (ostarynę), LGD-4033 (ligandrol), RAD140, S-23 i YK-11. Cała klasa jest zakazana przez cały czas, w zawodach i poza nimi, a należące do niej substancje są substancjami nieokreślonymi.
Czy MK-677 to SARM czy peptyd?
Ściśle rzecz biorąc, ani jedno, ani drugie. WADA umieszcza ibutamoren (MK-677) wśród sekretagogów hormonu wzrostu w sekcji S2.2.4, a nie wśród SARM-ów w S1.2, a amerykańska Narodowa Biblioteka Medyczna klasyfikuje go jako indol i związek spiro, a nie jako peptyd. Analiza laboratoryjna z 2017 roku wykryła go jednak wśród innych niezatwierdzonych leków w produktach sprzedawanych jako SARM-y.
Czym różnią się SARM-y od peptydów?
SARM-y to małe cząsteczki syntetyczne zaprojektowane do działania na receptor androgenowy, czyli receptor, z którego korzysta testosteron. Peptydy to łańcuchy aminokwasów, a te omawiane na tej stronie działają na wiele innych receptorów, na przykład na receptor hormonu uwalniającego hormon wzrostu albo na receptor greliny. Pod względem prawnym w przeanalizowanych tu źródłach żaden SARM nie jest nigdzie zatwierdzony, natomiast wśród peptydów są zarówno od dawna zatwierdzone leki na receptę, jak i związki niezatwierdzone nigdzie.
Źródła
- World Anti-Doping Agency (2025). The 2026 Prohibited List, International Standard, sections S0, S1 and S2, in force 1 January 2026. WADA. https://www.wada-ama.org/sites/default/files/2025-09/2026list_en_final_clean_september_2025.pdf
- US Food and Drug Administration (2023). FDA warns of use of selective androgen receptor modulators (SARMs) among teens, young adults. Consumer update, content current as of 26 April 2023. FDA. https://www.fda.gov/consumers/consumer-updates/fda-warns-use-selective-androgen-receptor-modulators-sarms-among-teens-young-adults
- US Food and Drug Administration (2025). Certain bodybuilding products put consumers at risk of heart attack, stroke, serious liver damage and more. Content current as of 2 December 2025. FDA. https://www.fda.gov/drugs/fraudulent-products/certain-bodybuilding-products-put-consumers-risk-heart-attack-stroke-serious-liver-damage-and-more
- US Food and Drug Administration (2025). Warning letter 719257 to Dynamic Health Group dba SARMS America, 12 December 2025. FDA. https://www.fda.gov/inspections-compliance-enforcement-and-criminal-investigations/warning-letters/dynamic-health-group-dba-sarms-america-719257-12122025
- United States Code (current). 21 U.S.C. § 802(41), definition of "anabolic steroid". Legal Information Institute. https://www.law.cornell.edu/uscode/text/21/802
- United States Code (current). 21 U.S.C. § 812, schedules of controlled substances, Schedule III (e) anabolic steroids. Legal Information Institute. https://www.law.cornell.edu/uscode/text/21/812
- Drug Enforcement Administration, Diversion Control Division (2026). Lists of scheduling actions, controlled substances, regulated chemicals, August 2026. DEA. https://www.deadiversion.usdoj.gov/schedules/orangebook/orangebook.pdf
- Congressional Research Service (2018). Bill summary, S. 2742, SARMs Control Act of 2018, introduced in Senate 24 April 2018. GovInfo. https://www.govinfo.gov/bulkdata/BILLSUM/115/s/BILLSUM-115s2742.xml
- US Congress (2019). S. 2895, SARMs Control Act of 2019, text as introduced in the Senate on 19 November 2019, section 2(b), amendment to Schedule III. GovInfo. https://www.govinfo.gov/content/pkg/BILLS-116s2895is/html/BILLS-116s2895is.htm
- US Anti-Doping Agency (undated). Selective androgen receptor modulators (SARMs): prohibited class of anabolic agents. USADA. https://www.usada.org/spirit-of-sport/selective-androgen-receptor-modulators-sarms-prohibited-class-anabolic-agents/
- Anti-Doping-Gesetz (AntiDopG) (current). Anlage (zu § 2 Absatz 3), group I.2 "Andere anabole Stoffe" and group II. Bundesministerium der Justiz. https://www.gesetze-im-internet.de/antidopg/anlage.html
- US National Library of Medicine (current). MeSH descriptor D010455, Peptides, scope note. NCBI MeSH. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/68010455
- US National Library of Medicine (current). MeSH supplementary concept, ibutamoren mesylate, mapped to Indoles and Spiro Compounds. NCBI MeSH. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/mesh/?term=ibutamoren
- PubChem (2026). Compound summaries: enobosarm CID 11326715 (C19H14F3N3O3, 389.3 g/mol); LGD-4033 CID 44137686 (C14H12F6N2O, 338.25 g/mol); testosterone CID 6013 (C19H28O2, 288.4 g/mol). NCBI. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/11326715
- PubChem (2026). Compound summary, ipamorelin CID 9831659 (C38H49N9O5, 711.9 g/mol). NCBI. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/9831659
- Basaria S, Collins L, Dillon EL, et al. (2013). The safety, pharmacokinetics, and effects of LGD-4033, a novel nonsteroidal oral, selective androgen receptor modulator, in healthy young men. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 68(1):87-95. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22459616/
- Dalton JT, Barnette KG, Bohl CE, et al. (2011). The selective androgen receptor modulator GTx-024 (enobosarm) improves lean body mass and physical function in healthy elderly men and postmenopausal women: results of a double-blind, placebo-controlled phase II trial. J Cachexia Sarcopenia Muscle 2(3):153-161. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22031847/
- Vignali JD, Pak KC, Beverley HR, et al. (2023). Systematic review of safety of selective androgen receptor modulators in healthy adults: implications for recreational users. J Xenobiot 13(2):218-236. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37218811/
- Leciejewska N, Jędrejko K, Gómez-Renaud VM, et al. (2024). Selective androgen receptor modulator use and related adverse events including drug-induced liver injury: analysis of suspected cases. Eur J Clin Pharmacol 80(2):185-202. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38059982/
- Vasireddi N, Hahamyan HA, Gould HP, et al. (2025). Athlete selective androgen receptor modulators abuse: a systematic review. Am J Sports Med 53(4):999-1009. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39755947/
- Van Wagoner RM, Eichner A, Bhasin S, Deuster PA, Eichner D (2017). Chemical composition and labeling of substances marketed as selective androgen receptor modulators and sold via the internet. JAMA 318(20):2004-2010. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29183075/
- US Food and Drug Administration (2026). Drugs@FDA / openFDA, active ingredient somatropin, oldest approval 16 October 1986. FDA. https://api.fda.gov/drug/drugsfda.json?search=products.active_ingredients.name:%22SOMATROPIN%22&limit=100
- United States Code (current). 21 U.S.C. § 333(e), prohibited distribution of human growth hormone. Legal Information Institute. https://www.law.cornell.edu/uscode/text/21/333
- US Food and Drug Administration (2026). Drugs@FDA / openFDA, application 022505, tesamorelin, approval 10 November 2010. FDA. https://api.fda.gov/drug/drugsfda.json?search=openfda.generic_name:%22tesamorelin%22
- US Food and Drug Administration (2025). Pharmacy Compounding Advisory Committee, summary minutes of the meeting of 29 October 2024, ipamorelin votes. FDA. https://www.fda.gov/media/185412/download
- US Food and Drug Administration (2026). Bulk drug substances used in compounding under section 503A of the FD&C Act, including category 2 placements. FDA. https://www.fda.gov/drugs/human-drug-compounding/bulk-drug-substances-used-compounding-under-section-503a-fdc-act
Stanowiska urzędów w sprawie SARM-ów wynikają głównie z ostrzeżeń i listów ostrzegawczych, a nie z jednego rejestru, a lista antydopingowa jest co roku aktualizowana, dlatego każde przedstawione tu podsumowanie statusu należy odnosić do aktualnych dokumentów FDA, właściwego urzędu krajowego i listy zabronionej WADA. We wszystkich sprawach dotyczących zdrowia konkretnej osoby należy zwrócić się do wykwalifikowanego lekarza lub farmaceuty.
