MOTS-c vs NAD+: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

MOTS-c to peptyd złożony z 16 aminokwasów, którego wzór zapisany jest w DNA mitochondriów. NAD+ nie jest peptydem, lecz koenzymem wytwarzanym przez każdą komórkę. Żaden z nich nie jest dopuszczony do obrotu jako lek na żadnym z siedmiu sprawdzonych rynków. MOTS-c jest wprost wymieniony wśród substancji zakazanych w sporcie. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć bezpośredniego porównania obu substancji.

W skrócie

Jak działają

W przypadku MOTS-c wszystkie proponowane mechanizmy pochodzą z hodowli komórkowych albo z badań na zwierzętach, więc każdy z poniższych punktów jest hipotezą ^[1]. W przypadku NAD+ podstawowa chemia jest dobrze poznana; otwarte pozostaje pytanie, czy dodatkowa ilość cokolwiek zmienia w organizmie człowieka ^[2], ^[3].

MOTS-c. Organizm wytwarza ten peptyd na podstawie krótkiego fragmentu zapisu w genie mitochondriów, czyli elektrowni komórki ^[4].

• Czujnik energii komórki. Peptyd ma blokować ciąg reakcji chemicznych związanych z folianami. Gromadzi się wtedy substancja o nazwie AICAR, która może włączać wskaźnik paliwa w komórce, czyli enzym zwany kinazą białkową aktywowaną przez AMP ^[4].
• Sygnał dla jądra komórkowego. W hodowlach komórek pozbawionych cukru MOTS-c przemieszczał się do jądra i umiejscawiał obok genów chroniących przed stresem chemicznym ^[5].
• Drugi enzym. Jeden z zespołów badawczych podał, że peptyd wiąże się w mięśniach szkieletowych z kinazą kazeinową 2 i ją włącza. Ta droga w ogóle nie angażowałaby czujnika energii ^[6].
• Wyniki wskazujące w przeciwną stronę. Peptydy z tej rodziny sprawiały, że zużyte, starzejące się komórki uwalniały więcej sygnałów zapalnych ^[7]. W ludzkich komórkach tkanki łącznej MOTS-c osłabiał zdolność do naprawy uszkodzeń ^[8].

NAD+. Dinukleotyd nikotynamidoadeninowy to koenzym, czyli mała cząsteczka pomocnicza, bez której enzymy nie mogą pracować ^[9].

• Przenośnik elektronów. Krąży między dwiema postaciami, NAD+ i NADH, w reakcjach uwalniających energię z pożywienia ^[2].
• Surowiec, który się zużywa. Kilka rodzin enzymów rozkłada go w trakcie swojej pracy. Należą do nich sirtuiny, enzymy naprawy DNA zwane PARP oraz enzymy powierzchniowe CD38 i CD157 ^[2].
• Spadek z wiekiem o niejasnym znaczeniu. Prace przeglądowe opisują malejące stężenie w tkankach jako możliwy czynnik sprzyjający chorobom związanym z wiekiem. Wyraźnie zaznaczają jednak, że to hipoteza, a nie udowodniona przyczyna u ludzi ^[2], ^[10].
• Rozkładany, zanim dostanie się do komórek. W jedynym badaniu wlewu u ludzi substancje wykryte w moczu wskazywały na rozkład NAD+ przez enzymy działające poza komórkami ^[11]. Ta duża, naładowana cząsteczka sama nie przenika przez błony komórkowe ^[9].

Zasadnicza różnica jest chemiczna. MOTS-c to łańcuch 16 aminokwasów o masie molowej 2174,6 g/mol ^[12]. NAD+ ma masę molową 663,43 g/mol i nie zawiera ani jednego aminokwasu ^[9]. Pierwszy ma być sygnałem włączającym enzymy; drugi jest pomocnikiem i surowcem enzymów, a nie substancją ukierunkowaną na receptor ^[2].

Co pokazują badania

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby MOTS-c i NAD+ bezpośrednio. Wiedza o obu opiera się też na danych innego rodzaju. Prawie wszystko, co wiadomo o podawaniu MOTS-c, pochodzi z badań na myszach. W przypadku NAD+ niemal wszystkie dane z kontrolowanych badań u ludzi dotyczą dwóch prekursorów przyjmowanych doustnie, NR i NMN ^[3].

MOTS-c u myszy

Dane z badań na zwierzętach U dwóch szczepów myszy, w grupach po 6–8 zwierząt, codzienny zastrzyk pomagał usuwać cukier z krwi. Tkanki silniej reagowały też na insulinę. Na diecie tuczącej zwierzęta nie stały się otyłe ani oporne na insulinę ^[4].

Na tym wyniku opiera się cała dziedzina, a w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć kontrolowanego badania u ludzi, które by go powtórzyło.

Dane z badań na zwierzętach U myszy w wieku 2, 12 i 22 miesięcy, w grupach po 5–10 zwierząt, wyniki biegu na bieżni poprawiły się we wszystkich grupach wiekowych ^[13]. U niewytrenowanych myszy pojedyncza dawka wydłużyła czas biegu o 12 procent, a przebiegnięty dystans o 15 procent ^[14].

MOTS-c u ludzi: mierzony, a nie podawany

Badanie obserwacyjne U dziesięciu młodych mężczyzn, którzy nie ćwiczyli regularnie, intensywny trening interwałowy podniósł poziom MOTS-c w mięśniach i we krwi ^[13]. Nikomu niczego nie podawano. Badanie opisuje reakcję peptydu wytwarzanego przez sam organizm na trening.

Badanie obserwacyjne U 10 szczupłych osób i 10 osób z otyłością poziomy we krwi były bardzo podobne. Wyniosły 0,48 ± 0,16 wobec 0,52 ± 0,15 nanograma na mililitr, a różnica mieściła się w granicach przypadku (p = 0,60) ^[15].

Badanie obserwacyjne U 26 osób z zespołem metabolicznym, czyli kilkoma zaburzeniami przemiany materii występującymi jednocześnie, poziom był wyższy, a nie niższy. Sięgał 315 pikogramów na mililitr (315 ± 27) i rósł wraz z ilością tłuszczu w wątrobie ^[16]. Wyższy poziom nie oznacza lepszego.

Rejestr badań W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć zweryfikowanego badania, w którym ludziom podawano by sam MOTS-c. Jeden wpis w rejestrze deklaruje takie badanie. Jego sponsor złożył jednak kolejne wpisy, które same nazywają się testowymi lub fikcyjnymi, dlatego ten wpis nie jest tu uwzględniany ^[17].

CB4211, czyli inna cząsteczka

Faza 1 (tylko komunikat prasowy) CB4211 to chemicznie zmodyfikowany analog MOTS-c, opracowany przez firmę CohBar. Badanie wczesnej fazy prowadzono z udziałem 88 uczestników od lipca 2018 do kwietnia 2021 roku ^[18]. W jego trzeciej części przez cztery tygodnie leczono 20 osób z otyłością i stłuszczeniową chorobą wątroby ^[19].

Faza 1 (tylko komunikat prasowy) Firma podała, że poziom dwóch enzymów wątrobowych spadł o 21 i 28 procent. W grupie placebo jeden wzrósł o 4 procent, a drugi spadł o 11 procent. Poziom cukru we krwi obniżył się o 6 procent, wobec braku zmiany w grupie placebo (p < 0,05 dla każdego z wyników) ^[19].

Żadni niezależni eksperci nie sprawdzili tych liczb, a w rejestrze nie zamieszczono wyników ^[18]. Firma uznała później preparat za nienadający się do dalszego rozwoju ^[20].

NAD+ podawany dożylnie

Badanie pilotażowe u ludzi Wzięło w nim udział jedenastu zdrowych mężczyzn w wieku 30–55 lat. Ośmiu otrzymało NAD+ w powolnej kroplówce przez sześć godzin, a trzech stanowiło grupę kontrolną. Przez pierwsze dwie godziny we krwi nie wzrosło stężenie ani NAD+, ani żadnego produktu jego rozpadu ^[11].

Badanie pilotażowe u ludzi Po sześciu godzinach w moczu pojawiły się metylonikotynamid i NAD+. Autorzy uznali to za oznakę szybkiego usuwania z osocza przy tej szybkości wlewu ^[11].

Przegląd dokumentacji Firma oferująca wlewy przeanalizowała własną dokumentację i porównała kroplówki z NAD+ z kroplówkami z NR. Kroplówki z NAD+ trzeba było spowalniać i trwały średnio 97 minut, wobec 37 minut przy NR ^[21]. Przegląd był retrospektywny i nie miał grupy kontrolnej, a siedmioro jego autorów pracowało dla firmy wykonującej wlewy ^[21].

Rejestr badań Przeszukanie amerykańskiego rejestru badań nie wykazało żadnego randomizowanego, kontrolowanego placebo badania skuteczności NAD+ podawanego dożylnie ^[22]. Przegląd z 2026 roku stwierdza, że dożylne terapie długowieczności należy traktować jako eksperymentalne, a nie jako praktykę opartą na dowodach ^[23].

Doustne prekursory NR i NMN

Badanie randomizowane U dorosłych z nadwagą stężenie NAD+ w pełnej krwi wzrosło o 22, 51 i 142 procent przy trzech kolejnych, coraz większych dawkach NR w ciągu ośmiu tygodni ^[24]. Pokazuje to, że substancja dotarła do swojego celu biochemicznego, a nie że przyniosła korzyść zdrowotną. Badanie przeprowadzono na zlecenie producenta preparatu ^[24].

Badanie randomizowane, punkt końcowy nieosiągnięty U 40 mężczyzn z otyłością dwanaście tygodni przyjmowania NR nie poprawiło wrażliwości na insulinę, wytwarzania glukozy ani jej wychwytu, czyli wyników, które badanie miało zmierzyć (punktów końcowych). Skład ciała również się nie zmienił ^[25].

Badanie randomizowane, punkt końcowy nieosiągnięty U 20 starszych osób z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi dziesięć tygodni przyjmowania NR podniosło stężenie NAD+ we krwi 2,6-krotnie. Wynik testu poznawczego się nie zmienił ^[26].

Przegląd systematyczny Przegląd z 2026 roku objął lata 2010–2025 i uwzględnił 113 badań spełniających kryteria włączenia, w tym 33 badania u ludzi. NR i NMN niezawodnie docierały do swojego celu biochemicznego. Wpływ na sprawność, przemianę materii i naczynia krwionośne był niejednoznaczny i często nie występował, a żadne z badań nie mierzyło twardych wyników klinicznych ^[3].

W tych badaniach testowano NR i NMN, a nie NAD+. Wynik uzyskany dla prekursora przyjmowanego doustnie nie opisuje działania kroplówki ani zastrzyku ^[3].

Dlaczego tych liczb nie można porównywać

Wyniki dotyczące MOTS-c pochodzą głównie z badań na myszach, którym podawano sam peptyd, a wyniki dotyczące NAD+ głównie od ludzi, którzy połykali inne substancje. Gatunki, dawki, pomiary i okresy obserwacji są różne, więc tych liczb nie można ze sobą zestawiać.

Dawki stosowane w badaniach

Są to dawki opisane w cytowanych badaniach, podane wyłącznie po to, by można było zrozumieć ich wyniki. Nie stanowią zalecenia ani wskazówki, jak cokolwiek stosować.

Dawek podawanych na kilogram masy ciała myszy nie da się przeliczyć na dawkę dla człowieka. Jedyny wiersz dotyczący MOTS-c u ludzi odnosi się do innej cząsteczki, w preparacie, z którego producent później zrezygnował ^[20]. W przypadku NAD+ podawanego dożylnie 750 mg w badaniu pilotażowym to schemat przejęty z klinik, a nie wynik poszukiwania właściwej dawki ^[11].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Żadna z tych substancji nie ma profilu działań niepożądanych takiego, jaki ma dopuszczony do obrotu lek. Ta strona nie ustala, która z nich jest bezpieczniejsza.

MOTS-c

• Brak listy działań niepożądanych samego peptydu. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć zweryfikowanego badania, w którym podawano by go ludziom ^[17].
• Reakcje w miejscu wstrzyknięcia po podaniu pokrewnej cząsteczki. W czterotygodniowej części badania CB4211 jedynymi dolegliwościami, które dotyczyły więcej niż jednego uczestnika na dziesięciu, były krótkotrwałe reakcje w miejscu wkłucia ^[19].
• W tym badaniu nie zgłoszono nic poważnego. U żadnego z 88 uczestników nie odnotowano poważnych działań niepożądanych ^[19], ^[18].
• Doniesienia spoza badań. Osoby, które twierdziły, że kupiły MOTS-c w internecie, zgłaszały przyspieszone bicie serca, kołatanie serca, bezsenność, reakcje immunologiczne i gorączkę. Przyczyny nie sprawdzono, a produktów nie przebadano ^[27].
• Zastrzeżenia urzędu. Amerykański regulator zwrócił uwagę na możliwe reakcje immunologiczne, zanieczyszczenia w materiale i niedostatecznie scharakteryzowaną substancję ^[28], ^[29].

NAD+

• Dolegliwości w trakcie kroplówki. Przegląd dokumentacji firmy opisuje dolegliwości żołądkowo-jelitowe o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego, przyspieszone tętno i ucisk w klatce piersiowej podczas kroplówek z NAD+. Wszystkie ustępowały po zakończeniu wlewu ^[21].
• Brak działań niepożądanych w jednym małym badaniu. U ośmiu mężczyzn z sześciogodzinnego badania wlewu nie zaobserwowano działań niepożądanych. Jeden wlew u ośmiu osób nie pozwala jednak ustalić bezpieczeństwa stosowania ^[11].
• Postaci doustne były tolerowane. W 33 badaniach u ludzi NR i NMN były na ogół dobrze tolerowane przez okres od tygodni do miesięcy, przy badanych dawkach i czasie stosowania ^[3].
• Zgłoszenia dobrowolne. Amerykańska baza zgłoszeń zdarzeń niepożądanych zawierała 44 zgłoszenia pod nazwą produktu „NAD”, z czego 28 dotyczyło zdarzeń zakwalifikowanych jako poważne. Takie zgłoszenia nie dowodzą związku przyczynowego ^[30].
• Sygnał ostrzegawczy z badań na myszach. W mysim modelu potrójnie ujemnego raka piersi podawanie NR zwiększyło zarówno częstość występowania guzów, jak i ich przerzuty do mózgu ^[31]. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi.
• Ryzyko każdej kroplówki. Zakażenie w miejscu wkłucia, zapalenie żyły, obciążenie płynami i błędy przy przygotowaniu roztworu dotyczą każdej kroplówki, niezależnie od jej zawartości ^[23].

W przypadku MOTS-c w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć danych dotyczących ciąży, karmienia piersią ani dzieci. Europejska ocena prekursora NMN z 2026 roku wyłącza kobiety w ciąży i karmiące piersią ^[32]. Brak danych nie jest dowodem bezpieczeństwa.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Żadna z tych substancji nie jest dopuszczona do obrotu jako lek na żadnym z siedmiu badanych rynków ^[28], ^[33]. Sprawdzenie przeprowadzono 6 września 2026 roku dla MOTS-c i 7 września 2026 roku dla NAD+. W lipcu 2026 roku amerykański komitet doradczy zagłosował przeciw propozycji urzędu, by nie umieszczać MOTS-c na liście substancji do sporządzania leków recepturowych. Ostateczna decyzja nie zapadła ^[34], ^[35]. W Unii Europejskiej dopuszczony jest jedynie prekursor, chlorek rybozydu nikotynamidu, i to jako nowa żywność ^[36]. MOTS-c jest zakazany w sporcie przez cały czas na podstawie sekcji S4.4.1 ^[37]. NAD+ nie jest wymieniony z nazwy, ale punkt M2.2 zakazuje wlewów powyżej 100 ml na 12 godzin ^[38]. Więcej szczegółów w artykule o peptydach zakazanych w sporcie.

Czy stosuje się je razem?

Katalog wymienia jeden produkt zawierający obie substancje: mieszankę MitoPrime. Jej trzecim składnikiem jest 5-Amino-1MQ, mała syntetyczna cząsteczka blokująca NNMT, czyli enzym, który metyluje nikotynamid ^[39].

Według katalogu deklarowany skład produktu to 10 mg 5-Amino-1MQ, 10 mg MOTS-c i 100 mg NAD+. Te liczby opisują etykietę produktu. Nie są dawką.

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania tej mieszanki ani badania MOTS-c i NAD+ podawanych razem. Nie udało się też znaleźć pomiaru tego, jak organizm radzi sobie z tymi składnikami podanymi jednocześnie. MOTS-c i NAD+ nie są nigdzie dopuszczone do obrotu jako leki ^[28], ^[33], a 5-Amino-1MQ również nie.

W przypadku sportowców produkt zawierający MOTS-c podlega sekcji S4.4.1 listy zabronionej ^[37].

Ta strona nie podaje żadnych ilości do stosowania ani schematu. MOTS-c i NAD+ mają osobne, pełne monografie.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: MOTS-c czy NAD+?

Na podstawie dostępnych danych żadnego z nich nie można nazwać lepszym. W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby je bezpośrednio. Wyniki dotyczące MOTS-c pochodzą głównie z badań na myszach, którym podawano peptyd, a dane z badań u ludzi związane z NAD+ dotyczą przede wszystkim prekursorów przyjmowanych doustnie NR i NMN.

Co jest bezpieczniejsze: MOTS-c czy NAD+?

Na to pytanie nie da się odpowiedzieć. Nie udało się znaleźć zweryfikowanego badania, w którym ludziom podawano by sam MOTS-c, a jedyne obserwacje bezpieczeństwa u ludzi dotyczą jego zmodyfikowanego krewnego, CB4211. W przypadku kroplówek z NAD+ istnieje jedno małe badanie pilotażowe i jeden przegląd dokumentacji bez grupy kontrolnej, który opisuje dolegliwości żołądkowo-jelitowe, przyspieszone tętno i ucisk w klatce piersiowej. Brak danych nie jest dowodem bezpieczeństwa.

Czym różni się MOTS-c od NAD+?

MOTS-c to peptyd złożony z 16 aminokwasów, zapisany w DNA mitochondriów, który według hipotez działa na czujnik energii komórki. NAD+ to koenzym bez aminokwasów, który przenosi elektrony i jest zużywany przez kilka rodzin enzymów. Różnią się budową chemiczną, rodzajem danych, na których opiera się wiedza o nich, i statusem w sporcie.

Czy MOTS-c i NAD+ można stosować razem?

Ta strona opisuje wyłącznie wyniki badań, a nie sposób stosowania czegokolwiek. W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania obu substancji podawanych razem. Katalog wymienia jeden produkt, MitoPrime, który zawiera obie wraz z 5-Amino-1MQ, a żaden z trzech składników nie jest dopuszczony do obrotu jako lek.

Czy NAD+ jest peptydem, tak jak MOTS-c?

Nie. NAD+ to dinukleotyd, czyli dwa nukleotydy połączone mostkiem fosforanowym, i nie zawiera ani aminokwasów, ani wiązań peptydowych. MOTS-c jest prawdziwym peptydem złożonym z 16 aminokwasów. NAD+ pojawia się obok peptydów, ponieważ sprzedaje się go w zastrzykach tymi samymi kanałami.

Czy MOTS-c i NAD+ są zakazane w sporcie?

MOTS-c jest zakazany przez cały czas i wymieniony z nazwy w sekcji S4.4.1 listy zabronionej WADA na 2026 rok. Sama substancja NAD+ nie jest tam wymieniona. Jako metoda zakazane są jednak wlewy i wstrzyknięcia powyżej 100 mililitrów na 12 godzin, poza leczeniem szpitalnym, zabiegami chirurgicznymi i diagnostyką kliniczną. Zwykłe kroplówki z NAD+ przekraczają tę objętość.

Czy MOTS-c i NAD+ badano u ludzi?

Odnalezione na potrzeby tej strony badania MOTS-c u ludzi mierzą jedynie peptyd wytwarzany przez sam organizm. Jedyne badanie spokrewnionej cząsteczki dotyczyło CB4211, czyli innej substancji. W przypadku NAD+ podawanego dożylnie istnieje jedno badanie pilotażowe z udziałem jedenastu mężczyzn i jeden przegląd dokumentacji.

Czy NAD+ to to samo co NMN lub NR?

Nie. To ogniwa jednego łańcucha przemian, ale różnią się wielkością, drogą podania i statusem prawnym: NAD+ ma masę molową 663 g/mol, NMN 334, a NR 255. Prawie wszystkie dane z kontrolowanych badań u ludzi dotyczą NR i NMN przyjmowanych doustnie, więc te wyniki nie opisują zastrzyku z NAD+.