Tesamorelina vs retatrutyd: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Tesamorelina jest kopią hormonu mózgowego, który uwalnia hormon wzrostu, i jest dopuszczona do obrotu tylko w Stanach Zjednoczonych, na tłuszcz trzewny w jamie brzusznej u dorosłych z HIV. Retatrutyd naśladuje trzy hormony, które regulują apetyt, uwalnianie insuliny i zużycie energii, i nigdzie nie jest dopuszczony do obrotu. W badaniach tesamoreliny mierzono tłuszcz brzuszny, a w badaniach retatrutydu masę ciała. Nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby je bezpośrednio.

W skrócie

Jak działają

Obie substancje to peptydy wytwarzane w laboratorium, ale działają na zupełnie różne układy hormonalne.

Tesamorelina

• To łańcuch 44 aminokwasów, czyli elementów budulcowych, będący pełną kopią hormonu uwalniającego hormon wzrostu. Mała grupa z sześciu atomów węgla (grupa heksenoilowa) na początku łańcucha spowalnia jej rozkład ^[1].
• Wiąże się z miejscami przyłączania tego hormonu w przysadce mózgowej, która uwalnia wtedy hormon wzrostu w jego zwykłym, pulsacyjnym rytmie ^[1].
• Hormon wzrostu działa częściowo przez IGF-1, przekaźnik wytwarzany głównie w wątrobie. U pacjentów leczenie podnosiło poziom IGF-1 i jego białka transportowego IGFBP-3 ^[1].

Retatrutyd

• To łańcuch 39 aminokwasów z dołączonym łańcuchem kwasu tłuszczowego. Firma farmaceutyczna Eli Lilly opracowała go pod kodem LY3437943 ^[2].
• Jedna cząsteczka pobudza miejsca przyłączania, czyli receptory, trzech hormonów: GIP, GLP-1 i glukagonu. Razem sterują one apetytem, uwalnianiem insuliny i tym, ile energii spala organizm ^[2].
• Pobudzenie receptora GLP-1 sprawia, że ludzie jedzą mniej, i spowalnia pracę żołądka. Osobne badanie potwierdziło, że u ludzi żołądek opróżnia się wolniej ^[3].
• Pobudzenie receptora glukagonu ma zwiększać zużycie energii i zmieniać sposób, w jaki wątroba gospodaruje tłuszczem ^[2]. W źródłach, na których opiera się ta strona, nie udało się znaleźć bezpośredniego pomiaru tego efektu u ludzi.

Zasadnicza różnica dotyczy celu działania. Tesamorelina działa o krok przed hormonem wzrostu, w łańcuchu, który biegnie od mózgu do przysadki. Retatrutyd naśladuje działanie hormonów regulujących przyjmowanie pokarmu i poziom cukru we krwi; nie zaprojektowano go z myślą o działaniu przez hormon wzrostu.

Równie mocno różni się czas, przez jaki pozostają w organizmie. Okres półtrwania tesamoreliny wynosi u zdrowych dorosłych około 11 minut ^[1]. Retatrutyd przyczepia się do albuminy, białka przenośnikowego we krwi, a organizm potrzebuje około sześciu dni, by usunąć połowę jego dawki ^[4].

Co pokazują badania

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównuje tesamorelinę i retatrutyd bezpośrednio. Obie substancje sprawdzano u innych osób i w innych celach. W badaniach tesamoreliny mierzono w badaniu obrazowym tłuszcz położony głęboko w jamie brzusznej, wokół narządów, w centymetrach kwadratowych albo jako procentową zmianę samego tego tłuszczu. W badaniach retatrutydu ważono całe ciało i podawano procentową zmianę masy ciała. Procent tłuszczu brzusznego i procent masy ciała to różne wielkości.

Tesamorelina: tłuszcz trzewny w jamie brzusznej u dorosłych z HIV

RCT fazy 3 W pierwszym badaniu rejestracyjnym losowo przydzielono do grup 412 dorosłych z HIV i lipodystrofią, czyli stanem, w którym tkanka tłuszczowa rozkłada się w ciele w nietypowy sposób.

Po 26 tygodniach tłuszcz położony głęboko w jamie brzusznej, wokół narządów (tłuszcz trzewny), mierzony w badaniu obrazowym, zmniejszył się w grupie leczonej o 15,2%. W grupie placebo wzrósł o 5,0% (p < 0,001) ^[5]. Oficjalna informacja o leku podaje ten sam wynik jako różnicę 31 centymetrów kwadratowych, czyli 20% ^[1].

RCT fazy 3 Drugie badanie obserwowało 404 dorosłych przez sześć miesięcy. Ilość tłuszczu trzewnego zmniejszyła się w grupie leczonej o 10,9%, wobec 0,6% w grupie placebo (p < 0,0001). Tłuszcz na rękach i nogach się nie zmienił, podobnie jak tłuszcz tuż pod skórą brzucha ^[6].

Metaanaliza Po połączeniu danych z pięciu badań z randomizacją różnica względem placebo wyniosła średnio 27,71 centymetra kwadratowego tłuszczu trzewnego. Wskaźnik masy ciała (BMI) nie zmienił się istotnie ^[7].

Retatrutyd: masa ciała u dorosłych z otyłością

RCT fazy 2 W badaniu drugiej fazy 338 dorosłych z otyłością otrzymywało jedną z czterech dawek albo placebo. Po 48 tygodniach masa ciała spadła o 24,2% przy najwyższej dawce, wobec 2,1% w grupie placebo ^[8].

Przy tej dawce 83% uczestników straciło co najmniej 15% masy ciała, wobec 2% w grupie placebo ^[8].

Faza 3 (tylko komunikat prasowy) TRIUMPH-1 obserwowało 2339 dorosłych bez cukrzycy przez 80 tygodni. Spadek masy ciała przy najwyższej dawce podany w komunikacie wyniósł 28,3%, wobec 2,2% w grupie placebo ^[9]. Ta liczba pochodzi z komunikatu prasowego firmy, a nie z czasopisma naukowego.

Faza 3 (tylko komunikat prasowy) TRIUMPH-3 objęło 1949 dorosłych z ciężką otyłością i rozpoznaną chorobą serca. Po 80 tygodniach spadek masy ciała podany w komunikacie wyniósł 22,6%, wobec 3,2% w grupie placebo ^[10]. Do 6 września 2026 roku żadne z badań późnej fazy nie zostało opublikowane w pełnej postaci.

Masa ciała: główny wynik tylko jednej z nich

RCT fazy 3 Tesamorelina zmieniała to, gdzie odkłada się tłuszcz, a nie to, ile ktoś waży. Średnia masa ciała zmieniła się o −0,4 kg w pierwszym badaniu rejestracyjnym i o +0,5 kg w drugim, w żadnym z nich zmiana nie różniła się od wyniku przy placebo ^[1].

Informacja o leku stwierdza, że nie jest on wskazany do zmniejszania masy ciała, bo jego wpływ na masę ciała jest neutralny ^[1].

Tłuszcz w wątrobie: mierzony przy obu, ale inaczej

RCT W przypadku tesamoreliny badanie objęło 61 osób z HIV, u których tłuszcz stanowił co najmniej 5% wątroby. Po dwunastu miesiącach ten udział spadł o 4,1 punktu procentowego bardziej niż przy placebo. Względnie oznacza to spadek o 37% ^[11].

Po roku 35% osób z grupy leczonej znalazło się poniżej progu 5%, wobec 4% w grupie placebo ^[11].

RCT fazy 2a W przypadku retatrutydu zaplanowane badanie cząstkowe objęło 98 osób bez cukrzycy, u których tłuszcz stanowił co najmniej 10% wątroby. Po 24 tygodniach ilość tłuszczu w wątrobie spadła o 42,9% przy najniższej dawce i o 82,4% przy najwyższej. W grupie placebo nieznacznie wzrosła, o 0,3% ^[12].

W dwóch grupach z najwyższymi dawkami prawidłową zawartość tłuszczu w wątrobie, poniżej progu 5%, osiągnęło 79% i 86% osób ^[12]. Oba badania wątroby różnią się tym, kto w nich uczestniczył, jak długo trwały i w jaki sposób wyrażono zmianę.

Poziom cukru we krwi

RCT fazy 2 U 281 dorosłych z cukrzycą typu 2 retatrutyd obniżył po 24 tygodniach wartość hemoglobiny glikowanej, wskaźnika długoterminowego poziomu cukru we krwi. Spadek wyniósł 2,02 punktu procentowego przy najwyższej dawce, wobec 0,01 w grupie placebo. Sprawdzony lek porównawczy, dulaglutyd, obniżył go o 1,41 punktu ^[13].

RCT fazy 2 Tesamorelinę sprawdzano u 53 dorosłych, którzy już mieli cukrzycę typu 2. Dwanaście tygodni leczenia nie zmieniło odpowiedzi insulinowej, poziomu cukru na czczo ani długoterminowego wskaźnika cukru we krwi ^[14].

Incydenty sercowe

Faza 3 (tylko komunikat prasowy) W TRIUMPH-3 liczono poważne incydenty sercowe przy retatrutydzie. Łącznie dla trzech rodzajów zdarzeń współczynnik ryzyka (hazard ratio) wyniósł 1,12, z zakresem od 0,64 do 1,96 ^[10]. Ten zakres obejmuje również zupełny brak różnicy, więc nie pokazuje ani korzyści, ani szkody.

W przypadku tesamoreliny informacja o leku stwierdza, że jej długoterminowe bezpieczeństwo dla serca i naczyń nie zostało ustalone ^[1]. Nie udało się znaleźć badania, które wykazuje, że którakolwiek z tych substancji zapobiega zawałom serca lub udarom.

Co dzieje się po odstawieniu

RCT fazy 3 W fazie przedłużonej badania tesamoreliny 263 uczestników ponownie losowo przydzielono do grup na kolejne 26 tygodni. U osób, które kontynuowały leczenie, spadek utrzymał się w 52. tygodniu na poziomie 18% poniżej wartości wyjściowej. Osoby przestawione na placebo straciły uzyskany efekt, a tłuszcz trzewny ponownie się nagromadził ^[15].

W przypadku retatrutydu najdłuższa obserwacja, jaką udało się znaleźć, trwa 104 tygodnie. To przedłużenie ograniczono do osób ze wskaźnikiem masy ciała co najmniej 35 ^[9]. Badanie zaprojektowane do pomiaru wyników dotyczących serca i nerek obejmuje 10 000 osób i nie poda głównego wyniku przed lutym 2029 roku ^[16].

Wyniki te pochodzą z różnych grup osób, dawek, punktów końcowych, czyli mierzonych wyników, i różnej długości badań. Spadku tłuszczu trzewnego mierzonego w centymetrach kwadratowych nie można zestawiać ze spadkiem masy ciała mierzonym w procentach.

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Dane o bezpieczeństwie obu substancji różnią się źródłem. Tesamorelina ma aktualną oficjalną informację o leku opartą na badaniach rejestracyjnych. Retatrutyd nie ma zatwierdzonej informacji o leku, a każda liczba dotycząca bezpieczeństwa pochodzi z badań prowadzonych przez producenta.

Tesamorelina, według amerykańskiej informacji o leku:

• Reakcje w miejscu wstrzyknięcia u 17% wobec 6% w grupie placebo w pierwszych 26 tygodniach, w tym zaczerwienienie, swędzenie, ból i obrzęk ^[1].
• Ból stawów u 13% wobec 11%. Ból mięśni wystąpił u 6% wobec 2%, a obrzęk kostek i stóp u 6% wobec 2% ^[1].
• Wyższy poziom cukru we krwi. Do 26. tygodnia długoterminowy wskaźnik cukru we krwi osiągnął 6,5% lub więcej u 5% leczonych, wobec 1% w grupie placebo. Prawdopodobieństwo rozwoju cukrzycy było zwiększone (iloraz szans 3,3; od 1,4 do 9,6) ^[1].
• Podwyższone stężenie IGF-1. Po 26 tygodniach u 47% uczestników wartość przekraczała normę o ponad dwa odchylenia standardowe. Informacja o leku określa długoterminowe skutki jako nieznane ^[1].
• Sytuacje, które całkowicie wykluczają stosowanie: czynna choroba nowotworowa, zaburzone połączenie między podwzgórzem a przysadką, znana alergia oraz ciąża ^[1].

Retatrutyd, według sprawozdań z badań; liczby z TRIUMPH-1 pochodzą z komunikatu prasowego firmy:

• Nudności u 42,4% wobec 14,8% w grupie placebo w grupie najwyższej dawki w TRIUMPH-1. Biegunka wystąpiła u 32,0% wobec 13,5%, a wymioty u 25,3% wobec 4,8% ^[9].
• Nietypowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, pieczenie lub drętwienie (dysestezja), wystąpiły w tym samym porównaniu u 12,5% wobec 0,9% ^[9].
• Przy wyższych dawkach więcej osób przerywało leczenie. W TRIUMPH-1 leczenie przerwało 11,3% osób z grupy najwyższej dawki, wobec 4,9% w grupie placebo ^[9].
• Szybsze tętno. W badaniu drugiej fazy dotyczącym otyłości wzrost był tym większy, im wyższa dawka, osiągnął szczyt w 24. tygodniu, a potem osłabł ^[8]. Według niezależnej oceny największy wzrost wyniósł 6,7 uderzenia na minutę ^[17].
• Zwrócono uwagę na nieregularną pracę serca. Drugi niezależny przegląd wymienia zaburzenia rytmu serca o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego i wzywa do długich badań, które mierzą, co dzieje się z pacjentami ^[18].
• Przypadek spoza badań. Opis z 2026 roku dotyczy mężczyzny z cukrzycą typu 1, który wstrzykiwał produkt kupiony w internecie pod tą nazwą. Wystąpiły u niego ciężkie wymioty, zakwaszenie krwi i ostre uszkodzenie nerek ^[19].

Materiał sprzedawany jako peptyd badawczy oznacza przy obu substancjach osobny problem. Przeglądy z 2026 roku umieszczają tesamorelinę na nieregulowanym rynku odczynników badawczych, gdzie skład i czystość nie są sprawdzone ^[20], ^[21].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Tesamorelina jest lekiem na receptę, a retatrutyd to lek w fazie badań klinicznych, którego nie dopuścił żaden urząd. Dawkę dobiera lekarz na podstawie oficjalnej informacji o produkcie albo protokołu nadzorowanego badania klinicznego. Dlatego ta strona opisuje, co zmierzono w badaniach, bez powtarzania zastosowanych w nich ilości.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Tesamorelina jest w Stanach Zjednoczonych lekiem na receptę od 10 listopada 2010 roku i jest dopuszczona wyłącznie na nadmiar tłuszczu brzusznego u dorosłych z HIV i lipodystrofią ^[22]. Jej wniosek europejski wycofano 21 czerwca 2012 roku, a produkt kanadyjski wykreślono 30 września 2022 roku ^[23], ^[24]. Retatrutyd nie jest dopuszczony na żadnym rynku; to lek w fazie 3 badań klinicznych ^[25]. Producent zapowiedział złożenie wniosku w Stanach Zjednoczonych na początek 2027 roku, ale do 6 września 2026 roku go nie złożył ^[10]. Obie substancje są zakazane w sporcie przez cały czas. Tesamorelina jest wymieniona w sekcji S2.2.4 listy na 2026 rok ^[26]. Retatrutyd podlega sekcji S0, która obejmuje substancje bez aktualnego dopuszczenia do obrotu ^[27]. Stan na 6 i 7 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog mieszanek nie wymienia produktu, który łączy tesamorelinę i retatrutyd. Tesamorelina występuje tam tylko w mieszankach z peptydami pobudzającymi wydzielanie hormonu wzrostu, takich jak Tesamorelin + Ipamorelin. Retatrutyd występuje w jednej mieszance, Loretta, razem z eloralintydem. Pełna lista znajduje się w zakładce mieszanki.

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, w którym tesamorelinę i retatrutyd podawano razem. Obie substancje działają na niezwiązane ze sobą układy hormonalne, a nie udało się znaleźć żadnego doniesienia o tym, jak działa takie połączenie ani na ile jest bezpieczne.

Więcej o obu substancjach można przeczytać w monografiach o tesamorelinie i retatrutydzie. Przepisy sportowe dla obu grup opisano na stronie peptydy zakazane w sporcie.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: tesamorelina czy retatrutyd?

Nie da się wskazać skuteczniejszej substancji, bo nie udało się znaleźć badania, które by je porównywało. U dorosłych z HIV i lipodystrofią tesamorelina zmniejszyła tłuszcz trzewny w jamie brzusznej o 15,2% w ciągu 26 tygodni, podczas gdy w grupie placebo wzrósł on o 5,0%. U dorosłych z otyłością retatrutyd w najwyższej dawce obniżył masę ciała o 24,2% w ciągu 48 tygodni, wobec 2,1% w grupie placebo. Badane osoby, punkty końcowe i długość badań różnią się zbyt mocno, by wydać werdykt.

Co lepiej zmniejsza tkankę tłuszczową, tesamorelina czy retatrutyd?

Badania nie dają na to pytanie odpowiedzi, bo obie substancje sprawdzano pod kątem różnych rzeczy. Tesamorelina jest dopuszczona wyłącznie do zmniejszania nadmiaru tłuszczu trzewnego w jamie brzusznej u dorosłych z HIV i lipodystrofią, a jej informacja o leku stwierdza, że nie służy do odchudzania. W badaniach retatrutydu mierzono masę ciała u osób z otyłością, a żaden urząd nie dopuścił go do jakiegokolwiek zastosowania.

Czym różnią się tesamorelina i retatrutyd?

Tesamorelina jest kopią hormonu uwalniającego hormon wzrostu i działa przez przysadkę mózgową. Retatrutyd pobudza miejsca przyłączania trzech hormonów: GIP, GLP-1 i glukagonu, które sterują apetytem, uwalnianiem insuliny i zużyciem energii. Tesamorelina jest w Stanach Zjednoczonych lekiem na receptę od 2010 roku. Retatrutyd jest w późnej fazie badań klinicznych i nie jest dopuszczony w żadnym kraju.

Co jest bezpieczniejsze: tesamorelina czy retatrutyd?

Nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby ich bezpieczeństwo, więc nie da się wskazać bezpieczniejszej substancji. Tesamorelina ma oficjalną informację o leku z podaną częstością działań niepożądanych, na przykład reakcji w miejscu wstrzyknięcia u 17% wobec 6% w grupie placebo, oraz informacją o zwiększonym ryzyku cukrzycy. Retatrutyd nie ma zatwierdzonej informacji o leku, a jego dane o bezpieczeństwie pochodzą z badań prowadzonych przez producenta. W największym z nich, TRIUMPH-1, według komunikatu prasowego nudności wystąpiły u 42,4% wobec 14,8% w grupie placebo.

Czy tesamorelinę i retatrutyd można przyjmować razem?

Nie udało się znaleźć badania, w którym podawano obie substancje razem, więc nic nie wiadomo o działaniu ani o bezpieczeństwie takiego połączenia. Katalog mieszanek nie wymienia produktu, który zawiera obie substancje. Działają przez niezwiązane ze sobą układy hormonalne, a nie udało się znaleźć ani tekstu informacji o leku, ani zapisu badania, który opisywałby je w połączeniu.

Czy tesamorelina to lek na odchudzanie, tak jak retatrutyd?

Nie. Oficjalna informacja o tesamorelinie stwierdza, że nie jest wskazana do zmniejszania masy ciała, bo jej wpływ na masę ciała jest neutralny. W dwóch badaniach rejestracyjnych średnia masa ciała zmieniła się o −0,4 kg i +0,5 kg, w żadnym z nich zmiana nie różniła się od wyniku przy placebo. Zmieniło się to, gdzie odkłada się tłuszcz, a nie to, ile ktoś waży.

Czy tesamorelina i retatrutyd są dopuszczone do obrotu?

Tesamorelina jest dopuszczona tylko w Stanach Zjednoczonych, na nadmiar tłuszczu brzusznego u dorosłych z HIV i lipodystrofią. Jej wniosek europejski wycofano w 2012 roku. Retatrutyd nie jest nigdzie dopuszczony do obrotu. Producent zapowiedział złożenie wniosku w Stanach Zjednoczonych na początek 2027 roku, ale do 6 września 2026 roku go nie złożył.

Czy tesamorelina i retatrutyd są zakazane w sporcie?

Tak, obie przez cały czas, w zawodach i poza zawodami, ale na podstawie różnych punktów. Lista zabroniona na 2026 rok wymienia tesamorelinę w sekcji S2.2.4 wśród czynników uwalniających hormon wzrostu. Retatrutyd nie jest wymieniony z nazwy; podlega sekcji S0, która obejmuje każdą substancję bez aktualnego dopuszczenia przez jakikolwiek urząd ds. zdrowia.