Liraglutyd vs tirzepatyd: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Liraglutyd pobudza receptor jednego hormonu jelitowego, GLP-1. Tirzepatyd pobudza dwa: GIP i GLP-1. Oba są dopuszczonymi do obrotu lekami wydawanymi wyłącznie na receptę, liraglutyd od 2009 roku, a tirzepatyd od 2022 roku. Nie udało się znaleźć badania porównującego je bezpośrednio, dlatego podane niżej wyniki pochodzą z osobnych badań i nie pozwalają ustalić, który lek działa lepiej.

W skrócie

Jak działają

Oba leki to peptydy wytwarzane w laboratorium i wstrzykiwane podskórnie ^[1], ^[2]. Oba naśladują hormony, które jelito uwalnia po posiłku. Różnią się tym, ile hormonalnych punktów zaczepienia, czyli receptorów, pobudzają, i tym, jak długo utrzymują się w organizmie.

Liraglutyd

• Jeden receptor: GLP-1. Liraglutyd to łańcuch 31 elementów budulcowych opracowany przez firmę Novo Nordisk. W 97% sekwencji jest zgodny z naturalnym hormonem jelitowym GLP-1 i pobudza jego receptor ^[1].
• Insulina tylko wtedy, gdy jest potrzebna. Insulina jest uwalniana tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest rzeczywiście wysoki. Glukagonu, czyli hormonu podnoszącego poziom cukru, wydziela się mniej ^[1].
• Żołądek i apetyt. Żołądek opróżnia się wolniej. Europejska informacja o leku przypisuje wpływ na masę ciała sygnałom głodu i sytości w mózgu ^[1], ^[3].

Tirzepatyd

• Dwa receptory: GIP i GLP-1. Tirzepatyd to łańcuch 39 aminokwasów opracowany przez firmę Eli Lilly. Naśladuje hormon jelitowy GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotropowy), a dodatkowo pobudza receptor GLP-1 ^[2].
• Żołądek i apetyt. Pobudzenie receptora GLP-1 spowalnia opróżnianie żołądka i sprawia, że ludzie jedzą mniej ^[2].
• Insulina i glukagon. Według informacji o leku organizm uwalnia więcej insuliny i mniej glukagonu. Oba efekty pojawiają się tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest wysoki ^[2].

Zasadnicza różnica dotyczy receptora GIP. Wciąż trwa spór o to, ile wnosi samo działanie tirzepatydu na receptor GIP. Żadnego badania w jego programie nie zaprojektowano tak, by rozdzielić działanie obu układów hormonalnych ^[2].

Druga różnica to czas utrzymywania się w organizmie. Oba leki mają przyłączony łańcuch kwasu tłuszczowego, dzięki któremu wiążą się z albuminą, białkiem transportowym we krwi. Łańcuch liraglutydu ma 16 atomów węgla, a organizm usuwa połowę leku w ciągu około 13 godzin ^[1]. Łańcuch tirzepatydu ma dwadzieścia atomów węgla, a usunięcie połowy dawki trwa około pięciu dni ^[2].

Co pokazują badania

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby liraglutyd i tirzepatyd bezpośrednio.

Wszystko, co opisano poniżej, pochodzi więc z osobnych badań. Objęły one różne osoby, stosowały różne dawki, mierzyły różne punkty końcowe, czyli wyniki przyjęte jako miara skuteczności, i trwały różnie długo. Ich liczb nie można ze sobą zestawiać.

Masa ciała u dorosłych bez cukrzycy

RCT fazy 3 SCALE Obesity and Prediabetes objęło 3731 dorosłych z otyłością albo z nadwagą i towarzyszącą jej chorobą, bez cukrzycy, których losowo przydzielono do grup. Po 56 tygodniach grupa przyjmująca liraglutyd straciła średnio 8,4 kg, wobec 2,8 kg w grupie placebo ^[4].

Amerykańska informacja o leku przedstawia to samo badanie jako spadek o 7,4% wobec 3,0%. Oba zestawy liczb się różnią, ponieważ brakujące dane uzupełniono w inny sposób ^[5].

RCT fazy 3 SURMOUNT-1 objęło 2539 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy, których losowo przydzielono do tirzepatydu lub do wstrzyknięć placebo na 72 tygodnie. Przy trzech sprawdzanych dawkach średnia masa ciała spadła o 15,0%, 19,5% i 20,9%, wobec 3,1% w grupie placebo ^[6].

Masa ciała u dorosłych z cukrzycą typu 2

RCT fazy 3 SCALE Diabetes objęło 846 dorosłych, którzy mieli także cukrzycę typu 2. W ciągu 56 tygodni masa ciała spadła o 6,0% w ramieniu z wyższą dawką liraglutydu i o 4,7% w ramieniu z niższą, wobec 2,0% w grupie placebo ^[7].

RCT fazy 3 SURMOUNT-2 objęło 938 dorosłych z otyłością i jednocześnie cukrzycą typu 2. Do 72. tygodnia obie grupy przyjmujące tirzepatyd straciły 12,8% i 14,7% masy ciała ^[8].

Przy obu lekach efekt był mniejszy u osób z cukrzycą niż u osób bez niej. Liczb dla obu grup nie można więc stosować zamiennie ^[7], ^[8].

Utrzymanie niższej masy ciała

RCT fazy 3, schemat podtrzymania SCALE Maintenance objęło 422 dorosłych, którzy na diecie niskokalorycznej stracili już co najmniej jedną dwudziestą masy ciała. W kolejnych 56 tygodniach grupa przyjmująca liraglutyd straciła dodatkowo 6,2%, wobec 0,2% w grupie placebo ^[9].

Ze względu na kryterium włączenia wybrano osoby, które już zareagowały na dietę. Dlatego amerykańska informacja o leku stwierdza, że wyniku nie można przenosić na ogólną populację ^[9], ^[5].

RCT fazy 3, losowe odstawienie leku W SURMOUNT-4 wszystkich 670 uczestników najpierw przez 36 tygodni przyjmowało tirzepatyd w fazie otwartej. Między 36. a 88. tygodniem osoby kontynuujące leczenie straciły dodatkowo 5,5%, a osoby przestawione na placebo ponownie zwiększyły masę ciała o 14,0% ^[10].

Długoterminowy poziom cukru we krwi

Oba leki badano pod kątem poziomu hemoglobiny glikowanej, czyli wskaźnika we krwi, która odzwierciedla średni poziom cukru z ostatnich dwóch–trzech miesięcy.

RCT fazy 3, badanie otwarte LEAD-6 porównało liraglutyd z eksenatydem u 464 dorosłych przez 26 tygodni. Wartość spadła o 1,12 punktu, wobec 0,79. Poziom cukru po śniadaniu i po kolacji był jednak przy liraglutydzie gorzej kontrolowany ^[11].

RCT fazy 3 SURPASS-1 objęło 478 dorosłych z cukrzycą typu 2, którzy nie przyjmowali jeszcze żadnych leków przeciwcukrzycowych. Po 40 tygodniach wartość spadła o 1,87–2,07 punktu procentowego od poziomu wyjściowego 7,9%. W grupie placebo nieznacznie wzrosła, o 0,04 punktu ^[12].

Osobne badania z trzecim lekiem

W programach badań obu leków pojawiają się dwa inne leki: semaglutyd i dulaglutyd. To osobne badania z innymi uczestnikami, innym czasem trwania i innym schematem, więc nie pozwalają ani na bezpośrednie porównanie, ani na ustalenie, który lek działa lepiej.

• Semaglutyd, masa ciała. W STEP 8 wśród 338 dorosłych bez cukrzycy masa ciała w ciągu 68 tygodni spadła o 6,4% przy liraglutydzie i o 15,8% przy semaglutydzie ^[13]. W SURMOUNT-5 wśród 751 dorosłych bez cukrzycy spadła w ciągu 72 tygodni o 20,2% przy tirzepatydzie i o 13,7% przy semaglutydzie ^[14].
• Semaglutyd, cukier we krwi. SURPASS-2 objęło 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2. Poziom hemoglobiny glikowanej spadł u nich o 2,01, 2,24 i 2,30 punktu przy tirzepatydzie, wobec 1,86 przy semaglutydzie ^[15].
• Dulaglutyd. Tirzepatyd porównano z dulaglutydem w opisanym niżej badaniu sercowym SURPASS-CVOT ^[16]. Liraglutyd zestawiono z nim w badaniu obserwacyjnym, które śledziło pacjentów w codziennej opiece medycznej ^[17].

W STEP 8, SURMOUNT-5 i SURPASS-2 wszyscy wiedzieli, który lek przyjmują, a to może wpływać na ocenę wyników ^[13], ^[14], ^[15]. Grupy semaglutydu składały się w każdym badaniu z innych osób i nie mogą służyć jako pomost między liraglutydem a tirzepatydem.

Serce

RCT fazy 3 LEADER objęło 9340 dorosłych z cukrzycą typu 2 i wysokim ryzykiem sercowym i porównało liraglutyd z placebo. W czasie obserwacji, którego mediana (wartość środkowa) wyniosła 3,8 roku, poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 13,0% wobec 14,9% osób. To ryzyko niższe o około 13% (współczynnik ryzyka, czyli hazard ratio, 0,87, zakres od 0,78 do 0,97) ^[18].

Zgon z przyczyn sercowych nastąpił u 4,7% wobec 6,0% osób. W przypadku zawałów serca i udarów liczonych osobno nie stwierdzono wyraźnej różnicy, podobnie jak w przypadku przyjęć do szpitala z powodu niewydolności serca ^[18].

RCT fazy 3, porównanie z aktywnym lekiem SURPASS-CVOT obserwowało 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i miażdżycą tętnic przez okres, którego mediana wyniosła 210,1 tygodnia, czyli mniej więcej cztery lata. Poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 12,2% osób przyjmujących tirzepatyd i u 13,1% przyjmujących dulaglutyd (współczynnik ryzyka 0,92, zakres od 0,83 do 1,01) ^[16].

Ten zakres obejmuje także zupełny brak różnicy. Badanie wykazało, że tirzepatyd nie jest gorszy od dulaglutydu (p = 0,003); sprawdzono też, czy jest lepszy, i tego nie wykazano (p = 0,09) ^[16].

Schematy obu badań różnią się w istotnym punkcie. LEADER porównywało liraglutyd z placebo, a SURPASS-CVOT porównywało tirzepatyd z innym aktywnym lekiem.

RCT fazy 3 SUMMIT obserwowało 731 osób z otyłością i postacią niewydolności serca związaną ze sztywnością mięśnia sercowego przez okres, którego mediana wyniosła 104 tygodnie. Zgon z przyczyn sercowych lub pogorszenie niewydolności serca, liczone łącznie, wystąpiły u 9,9% osób przyjmujących tirzepatyd i u 15,3% w grupie placebo. Współczynnik ryzyka wyniósł 0,62, z zakresem od 0,41 do 0,95 ^[19].

Wyniki badane tylko dla jednego z leków

• Liraglutyd a późniejsza cukrzyca. Badanie dotyczące masy ciała przedłużono do 160 tygodni u 2254 osób z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Cukrzycę typu 2 rozpoznano u 2% osób przyjmujących liraglutyd, wobec 6% w grupie placebo. Tylko 1128 osób pozostało w badaniu do 160. tygodnia ^[20].
• Liraglutyd u nastolatków. Badanie objęło 251 nastolatków w wieku od 12 do 17 lat z otyłością. W ciągu 56 tygodni ich wynik oceny wskaźnika masy ciała (BMI) spadł o 0,22 punktu bardziej niż w grupie placebo. Po odstawieniu leku rósł ponownie szybciej ^[21].
• Tirzepatyd a bezdech senny. SURMOUNT-OSA objęło 469 dorosłych z otyłością i obturacyjnym bezdechem sennym o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego. Do 52. tygodnia liczba przerw w oddychaniu na godzinę snu spadła o 20,0 i 23,8 więcej niż w grupie placebo ^[22].
• Tirzepatyd a wątroba. W SYNERGY-NASH przez 52 tygodnie leczono 190 dorosłych ze stłuszczoną wątrobą, w której rozwinęło się zapalenie i bliznowacenie. Wśród 157 osób, u których dało się ocenić kontrolny wycinek tkanki, zapalenie ustąpiło bez nasilenia bliznowacenia u 44%, 56% i 62%, wobec 10% w grupie placebo ^[23].

Wynik dotyczący wątroby opiera się na jednym badaniu drugiej fazy, a większe badanie, które ma go potwierdzić, wciąż rekrutuje uczestników ^[23], ^[24].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Nie udało się znaleźć badania, które bezpośrednio porównywałoby bezpieczeństwo obu leków. Poniższe dane pochodzą ze zbiorczych analiz badań dotyczących masy ciała, zamieszczonych w amerykańskiej informacji o każdym z leków. Analizy te objęły różne osoby w różnych okresach, więc obie listy nie tworzą rankingu.

Liraglutyd. Zbiorcza analiza badań dotyczących masy ciała u dorosłych objęła 3384 osoby przyjmujące lek i 1941 osoby w grupie placebo ^[5].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 39,3% wobec 13,8% osób, biegunka u 20,9% wobec 9,9%, zaparcia u 19,4% wobec 8,5%, a wymioty u 15,7% wobec 3,9%. Dolegliwości tego rodzaju łącznie dotyczyły 68% wobec 39% ^[5].
• Trzustka i pęcherzyk żółciowy. Ostre zapalenie trzustki potwierdzono u 9 z 3291 osób, wobec 2 z 1843. Kamica żółciowa wystąpiła u 2,2% wobec 0,8% ^[5].
• Szybsze tętno. Tętno spoczynkowe wzrosło średnio o 2–3 uderzenia na minutę ^[5].
• Ostrzeżenie w ramce, tylko w Stanach Zjednoczonych. U szczurów i myszy liraglutyd wywołuje guzy wywodzące się z określonego rodzaju komórek tarczycy, tym częściej, im większa dawka i dłuższe narażenie. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi. Europejska informacja o leku nie zawiera takiego ostrzeżenia ^[1], ^[25].
• Kto w Stanach Zjednoczonych nie może go przyjmować. Osoby, które chorowały na ten rodzaj raka tarczycy lub u których występował on w rodzinie. To samo dotyczy osób z określonym dziedzicznym zespołem hormonalnym. W Europie jedynym wymienionym przeciwwskazaniem jest uczulenie na lek ^[1], ^[25].

Tirzepatyd. Zbiorcza analiza badań dotyczących masy ciała objęła 3477 osób przyjmujących lek, porównywanych z grupą placebo ^[26].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 25–29% wobec 8% osób, biegunka u 19–23% wobec 8%, zaparcia u 11–17% wobec 5%, a wymioty u 8–13% wobec 2%. Dolegliwości tego rodzaju łącznie dotyczyły 56% wobec 30% ^[26].
• Przerwanie leczenia. Z powodu skutków ubocznych leczenie przerwało 4,8–6,7% uczestników, wobec 3,4% w grupie placebo ^[26].
• Ostrzeżenie w ramce. U samców i samic szczurów tirzepatyd wywołuje guzy z komórek C tarczycy, tym częściej, im wyższa dawka i dłuższe narażenie. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi ^[2], ^[26].
• Kto nie może go przyjmować. Osoby, które same chorowały na raka rdzeniastego tarczycy lub u których występował on w rodzinie, oraz osoby z dziedzicznym zespołem mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 ^[2], ^[26].
• Dalsze ostrzeżenia w informacji o leku. Zapalenie trzustki, uszkodzenie nerek wywołane utratą płynów, problemy z pęcherzykiem żółciowym, zbyt niski poziom cukru przy łączeniu z insuliną oraz pogorszenie cukrzycowej choroby oczu ^[2], ^[26].

Co oba leki mają wspólnego. Informacje o obu lekach ostrzegają przed uszkodzeniem nerek po utracie płynów i przed przedostaniem się treści żołądka do płuc podczas znieczulenia ^[1], ^[2]. Obie stwierdzają, że wstrzykiwacza nigdy nie wolno przekazywać innej osobie, nawet ze świeżą igłą ^[1], ^[2].

W styczniu 2026 roku brytyjski urząd ds. leków zaostrzył ostrzeżenia przed ostrym zapaleniem trzustki i wymienił w nich obie substancje ^[27].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Liraglutyd i tirzepatyd są dostępne wyłącznie na receptę na każdym rynku, na którym je dopuszczono. O dawce decydują informacja o leku i lekarz, który przepisuje lek. Dlatego ta strona określa poziomy dawek wyłącznie według ich miejsca wśród badanych dawek, nigdy jako konkretną ilość.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Liraglutyd jest dopuszczonym do obrotu lekiem na receptę na wszystkich siedmiu rynkach, które obejmuje jego monografia. Europa dopuściła go 30 czerwca 2009 roku, a Stany Zjednoczone 25 stycznia 2010 roku. Amerykańskie leki generyczne są zatwierdzane od 23 grudnia 2024 roku ^[25], ^[28], ^[29]. Tirzepatyd jest dopuszczony do obrotu i wydawany wyłącznie na receptę na ośmiu rynkach. Stany Zjednoczone dopuściły go 13 maja 2022 roku, a Unia Europejska 15 września 2022 roku ^[30], ^[31], ^[32]. W sporcie żadnego z nich nie ma na liście zabronionej na 2026 rok. Tirzepatyd od 1 stycznia 2026 roku jest objęty programem monitorowania, który nie wiąże się z żadną karą; liraglutydu w nim nie ma ^[33], ^[34], ^[35]. Monografie opisują stan na 10 i 6 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog mieszanek myPeptides nie wymienia żadnego produktu, który łączyłby liraglutyd i tirzepatyd.

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania obu leków podawanych razem. Oba działają na receptor GLP-1, a tirzepatyd dodatkowo na receptor GIP ^[1], ^[2]. Informacje o liraglutydzie odradzają łączenie kilku leków tego rodzaju ^[1], ^[5]. Oba leki są dostępne wyłącznie na receptę.

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: liraglutyd czy tirzepatyd?

Badania tego nie rozstrzygają, ponieważ nie udało się znaleźć badania porównującego oba leki bezpośrednio. W SCALE Obesity and Prediabetes (3731 dorosłych bez cukrzycy) masa ciała według amerykańskiej informacji o leku spadła w ciągu 56 tygodni o 7,4% przy liraglutydzie, wobec 3,0% przy placebo. W SURMOUNT-1 (2539 dorosłych bez cukrzycy) najwyższa badana dawka tirzepatydu obniżyła masę ciała o 20,9% w ciągu 72 tygodni, wobec 3,1% przy placebo. Oba badania różnią się uczestnikami, czasem trwania i metodą, więc te liczby nie pozwalają ustalić, który lek działa lepiej.

Co jest bezpieczniejsze: liraglutyd czy tirzepatyd?

Nie udało się znaleźć badania, które bezpośrednio porównywałoby ich bezpieczeństwo. Przy obu lekach najczęstsze dolegliwości to nudności, biegunka, zaparcia i wymioty. Informacje o obu lekach ostrzegają też przed zapaleniem trzustki i problemami z pęcherzykiem żółciowym. Częstości pochodzą z różnych zbiorczych analiz badań, więc nie pozwalają ustalić, który lek jest bezpieczniejszy.

Czym różnią się liraglutyd i tirzepatyd?

Liraglutyd pobudza jeden receptor hormonalny, GLP-1. Tirzepatyd pobudza dwa, GIP i GLP-1, a jego cząsteczkę zbudowano na wzór GIP. Organizm usuwa połowę liraglutydu w ciągu około 13 godzin, a połowę dawki tirzepatydu w ciągu około pięciu dni. Oba są dopuszczonymi do obrotu lekami na receptę: liraglutyd na siedmiu rynkach, tirzepatyd na ośmiu.

Czy liraglutyd i tirzepatyd można przyjmować razem?

Nie udało się znaleźć badania obu leków podawanych razem, a katalog mieszanek myPeptides nie wymienia ich połączenia. Oba działają na receptor GLP-1, a informacje o liraglutydzie odradzają łączenie kilku leków tego rodzaju. Oba są dostępne wyłącznie na receptę.

Czy liraglutyd porównywano kiedyś z tirzepatydem?

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć takiego badania. Każdy z leków porównywano z semaglutydem w osobnych badaniach: liraglutyd w STEP 8, a tirzepatyd w SURPASS-2 i SURMOUNT-5. Badania te objęły różne osoby, więc ich wyników nie da się połączyć w ranking.

Czy liraglutyd i tirzepatyd są zakazane w sporcie?

Żadnego z nich nie ma na liście zabronionej Światowej Agencji Antydopingowej na 2026 rok. Tirzepatyd od 1 stycznia 2026 roku jest objęty programem monitorowania, który jedynie odnotowuje, jak często substancja się pojawia, i nie wiąże się z żadną karą. Liraglutydu nie ma w programie monitorowania.

Jak długo liraglutyd i tirzepatyd utrzymują się w organizmie?

Organizm usuwa połowę liraglutydu w ciągu około 13 godzin, a połowę dawki tirzepatydu w ciągu około pięciu dni. Oba mają łańcuch kwasu tłuszczowego, dzięki któremu wiążą się z albuminą, białkiem transportowym we krwi. Łańcuch liraglutydu ma 16 atomów węgla, a łańcuch tirzepatydu dwadzieścia.