Ipamorelina vs tesamorelina: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Obie substancje skłaniają przysadkę mózgową do uwalniania hormonu wzrostu wytwarzanego przez organizm, ale robią to przez różne receptory. Tesamorelina jest kopią naturalnego hormonu uwalniającego (GHRH) i w Stanach Zjednoczonych jest lekiem na receptę. Ipamorelina naśladuje grelinę, hormon głodu, nie osiągnęła celu w jedynym opublikowanym badaniu z udziałem pacjentów i nigdzie nie jest dopuszczona do obrotu. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć bezpośredniego porównania obu substancji.

W skrócie

Jak działają

Żadna z tych substancji nie jest hormonem wzrostu. Obie działają o jeden krok wcześniej. Pobudzają przysadkę mózgową, niewielki gruczoł u podstawy mózgu, do uwolnienia jej własnego hormonu wzrostu. Różnią się tym, na który receptor działają.

Tesamorelina to wytworzona w laboratorium kopia hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH), czyli sygnału, który mózg normalnie wysyła do przysadki ^[1].

• Jest łańcuchem 44 aminokwasów, czyli odtwarza pełną naturalną sekwencję. Na początkowym końcu łańcucha dołączono krótki łańcuch z sześciu atomów węgla (grupę heksenoilową). Ten dodatek spowalnia rozkład, który usuwa naturalny hormon w ciągu kilku minut ^[1].
• Z receptorami GHRH w przysadce wiąże się mniej więcej tak silnie jak naturalny hormon. Hormon wzrostu jest potem uwalniany w zwykłych pulsach ^[1].
• U pacjentów zwiększała stężenia IGF-1, przekaźnika wzrostu wytwarzanego głównie w wątrobie, oraz przenoszącego go białka IGFBP-3. Hormony tarczycy i hormony stresu nie zmieniły się w badaniach rejestracyjnych w istotny sposób ^[1].
• Organizm szybko ją usuwa. Okres półtrwania wynosi u zdrowych dorosłych około 11 minut, a mediana czasu do osiągnięcia najwyższego stężenia wynosi 0,15 godziny, czyli mniej więcej 9 minut ^[1].

Ipamorelina to wytworzony w laboratorium peptyd złożony z zaledwie pięciu aminokwasów, który firma Novo Nordisk po raz pierwszy opisała w 1998 roku ^[2].

• Wiąże się z receptorem greliny, hormonu głodu. Doświadczenia z blokowaniem receptorów wykazały, że jej działanie przebiega przez ten receptor, a nie przez receptor GHRH ^[2].
• U zdrowych mężczyzn pojedynczy wlew dożylny wywołał jeden szczyt stężenia hormonu wzrostu po około 40 minutach (0,67 godziny). Końcowa faza jej obecności we krwi trwała około 2 godzin ^[3].
• U przytomnych świń kortyzol, hormon stresu, ani hormon pobudzający jego wydzielanie, nie wzrosły nawet przy dawkach znacznie wyższych od skutecznej. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć sprawdzenia tej „selektywności” u ludzi ^[2], ^[4].
• U myszy zwiększała udział tkanki tłuszczowej i sprawiała, że zwierzęta jadły więcej, podczas gdy sam hormon wzrostu udział tłuszczu obniżał ^[5].

Zasadnicza różnica dotyczy więc drogi, a nie celu. Obie trafiają do tych samych komórek przysadki, ale tesamorelina korzysta z receptora GHRH, a ipamorelina z receptora greliny. Dlatego dwa przeglądy z 2026 roku zaliczają je do różnych rodzin substancji ^[6], ^[7].

Obie wymagają sprawnie działającej przysadki. Ipamorelina nie może zastąpić hormonu wzrostu ^[4], a informacja o leku wyklucza stosowanie tesamoreliny, gdy połączenie między mózgiem a przysadką jest zaburzone ^[1].

Co pokazują badania

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby ipamorelinę i tesamorelinę bezpośrednio. Najbliżej takiego porównania jest doświadczenie na świniach z 1998 roku, choć nie jest to porównanie bezpośrednie. Hormony stresu pozostały w nim na poziomie obserwowanym po naturalnym hormonie uwalniającym, którego kopią jest tesamorelina ^[2]. Samej tesamoreliny w tym badaniu nie sprawdzano.

Poniżej opisano osobne badania każdej z substancji. Brały w nich udział inne osoby, dotyczyły innych pytań i trwały różnie długo. Liczb nie da się zestawić ze sobą, żeby rozstrzygnąć, która substancja działa lepiej.

Tesamorelina: trzewna tkanka tłuszczowa u osób z HIV

RCT fazy 3 Pierwsze badanie rejestracyjne objęło 412 dorosłych z HIV i lipodystrofią, losowo przydzielonych do grup na 26 tygodni. Lipodystrofia to stan, w którym tkanka tłuszczowa rozkłada się w organizmie inaczej niż zwykle. Ilość tkanki tłuszczowej wokół narządów zmniejszyła się w trakcie leczenia o 15,2%, a w grupie placebo wzrosła o 5,0% (p < 0,001) ^[8].

Według informacji o leku różnica wyniosła 31 centymetrów kwadratowych, czyli 20% ^[1].

RCT fazy 3 Drugie badanie obejmowało 404 dorosłych przez sześć miesięcy. Ilość trzewnej tkanki tłuszczowej zmniejszyła się o 10,9%, wobec 0,6% w grupie placebo (p < 0,0001). Tłuszcz na rękach i nogach ani tłuszcz tuż pod skórą brzucha się nie zmieniły ^[9].

Masa ciała w żadnym z badań praktycznie się nie zmieniła: o −0,4 kg i +0,5 kg, w obu przypadkach bez różnicy względem placebo. Informacja o leku stwierdza, że lek nie służy do odchudzania ^[1]. Po połączeniu danych z pięciu badań z randomizacją średnia różnica względem placebo wyniosła 27,71 centymetra kwadratowego tłuszczu trzewnego ^[10].

Tesamorelina: co się dzieje po odstawieniu

RCT fazy 3 W fazie przedłużonej 263 uczestników ponownie losowo przydzielono do grup na kolejne 26 tygodni. U osób, które kontynuowały leczenie, ilość tkanki tłuszczowej po 52 tygodniach pozostała o 18% poniżej wartości wyjściowej. Osoby przestawione na placebo utraciły efekt poprzednich sześciu miesięcy, a trzewna tkanka tłuszczowa ponownie zaczęła się gromadzić ^[11].

Tesamorelina: tłuszcz w wątrobie i sprawność umysłowa

RCT Jedno badanie objęło 61 osób z HIV, u których tłuszcz stanowił co najmniej 5% wątroby. Dwanaście miesięcy leczenia obniżyło ten udział o 4,1 punktu procentowego bardziej niż placebo (p = 0,018). Po roku poniżej progu 5% znalazło się 35% leczonych, wobec 4% w grupie placebo ^[12].

RCT fazy 2 Badanie akademickie objęło 152 dorosłych w wieku od 55 do 87 lat, średnio 68 lat, leczonych przez 20 tygodni. Wykazało korzystny ogólny wpływ na sprawność umysłową (p = 0,03), głównie na planowanie i elastyczność myślenia.

Skutki uboczne zgłosiło 68% leczonych, wobec 36% w grupie placebo ^[13]. Żaden regulator nie dopuścił tesamoreliny do żadnego zastosowania związanego z pamięcią.

Tesamorelina: gdzie badania nie osiągnęły celu

RCT fazy 2 U 73 osób z HIV i otyłością brzuszną nie stwierdzono przewagi w sprawności umysłowej nad grupą porównawczą (p = 0,673). Badanie było otwarte, czyli wszyscy wiedzieli, kto co otrzymuje, a jego autorzy uznają je za zbyt małe, by wykryć różnicę ^[14].

RCT fazy 2 To badanie objęło 53 dorosłych, którzy już chorowali na cukrzycę typu 2. Dwanaście tygodni leczenia nie zmieniło w mierzalny sposób ich odpowiedzi insulinowej, glukozy na czczo ani długoterminowego poziomu cukru we krwi ^[15].

Ipamorelina: hormon wzrostu u zdrowych mężczyzn

Faza 1 W badaniu wzięło udział czterdziestu ośmiu zdrowych mężczyzn, a 40 z nich przeanalizowano na pięciu poziomach dawki. Im większą dawkę otrzymali, tym bardziej rósł u nich poziom hormonu wzrostu. Szczyt pojawiał się po około 40 minutach, a w ciągu 6 godzin poziom spadał do ledwie mierzalnego ^[3].

W opublikowanej literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć niczego więcej o działaniu tego peptydu u ludzi. Badanie mierzyło wskaźnik we krwi po jednej dawce. Nie mierzono niczego, co pacjent mógłby sam odczuć ^[4].

Ipamorelina: badanie po operacji jelita

RCT fazy 2 Pacjenci właśnie przeszli usunięcie części jelita. Badanie sprawdzało, ile czasu mija, zanim będą w stanie zjeść stały posiłek bez wymiotów. U 117 dorosłych mediana, czyli wartość środkowa, wyniosła 25,3 godziny przy ipamorelinie i 32,6 godziny przy placebo.

Ta różnica była na tyle mała, że mogła wynikać z przypadku (p = 0,15). Żaden inny pomiar nie różnił się w istotny sposób ^[16].

Po tym wyniku prace nad substancją przerwano ^[4]. Drugie badanie drugiej fazy, z udziałem 320 dorosłych, zakończyło się w maju 2014 roku, a rejestr badań nie podaje dla niego żadnych wyników ^[17]. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć badania, w którym ipamorelinę podawano dłużej niż 7 dni ^[16].

Ipamorelina: wyniki badań na zwierzętach

Dane z badań na zwierzętach U szczurów po operacji brzusznej odsetek posiłku pozostającego w żołądku spadł z 78 do 52% ^[18].

U dorosłych samic szczurów w ciągu 15 dni tempo wzrostu kości piszczelowej nieco się zwiększyło, z 42 do 52 tysięcznych milimetra dziennie ^[19]. Działanie na jelita zaobserwowane u szczurów nie przełożyło się na wynik badania u ludzi ^[16].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Profile bezpieczeństwa obu substancji różnią się przede wszystkim tym, ile o nich wiadomo. Tesamorelina ma oficjalną amerykańską informację o leku, opartą na badaniach rejestracyjnych. W przypadku ipamoreliny dane o bezpieczeństwie u ludzi pochodzą z jednej analizy obejmującej 114 uczestników i z dwóch zgłoszeń działań niepożądanych ^[4]. Ta różnica w ilości danych nie pozwala ustalić, która substancja wiąże się z większym ryzykiem.

Tesamorelina, według informacji o leku ^[1]:

• Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak zaczerwienienie, swędzenie i ból, wystąpiły w pierwszych 26 tygodniach u 17% leczonych, wobec 6% w grupie placebo.
• Bóle stawów dotyczyły 13% wobec 11%, a bóle mięśni 6% wobec 2%.
• Obrzęki kostek i stóp dotyczyły 6% wobec 2%, a mrowienie 5% wobec 2%. Informacja o leku wiąże jedno i drugie z zatrzymywaniem wody w organizmie.
• Wskaźnik średniego poziomu cukru we krwi w dłuższym okresie osiągnął 6,5% lub więcej u 5% leczonych, wobec 1% w grupie placebo.
• Reakcje alergiczne wystąpiły u 4%, a przeciwciała przeciwko lekowi pojawiły się po 26 tygodniach u 50%.

Informacja o leku wyklucza stosowanie tesamoreliny w czterech sytuacjach: przy czynnym nowotworze, zaburzonym połączeniu między mózgiem a przysadką, znanej alergii i w ciąży ^[1].

Ipamorelina, według badania po operacji jelita ^[4], ^[16]:

• Podwyższony poziom cukru we krwi przy wypisie dotyczył 14,3% wobec 8,6% w grupie placebo.
• Niski poziom potasu we krwi dotyczył 12,5% wobec 3,4%.
• Problemy ze snem dotyczyły 10,7% wobec 5,2%.
• Poważne zdarzenia wystąpiły u 17,9% wobec 15,5%, w większości już po zakończeniu leczenia.

Dwie osoby z grupy ipamoreliny zmarły po tym, jak doszło do nieszczelności zespolenia jelita. FDA pisze, że nie wiadomo, czy zgony miały jakikolwiek związek z ipamoreliną ^[4]. Mimo to podaje je jako jeden z powodów, dla których zaliczyła tę substancję do możliwych zagrożeń dla bezpieczeństwa przy sporządzaniu leków recepturowych ^[20].

Przegląd FDA nie wymienia żadnych badań sprawdzających, czy ipamorelina uszkadza materiał genetyczny, szkodzi płodności lub wywołuje nowotwory ^[4]. FDA odsyła też do ostrzeżeń dla dopuszczonych preparatów hormonu wzrostu, które obejmują nowotwory, zaburzenia poziomu cukru we krwi i zatrzymywanie wody ^[4].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Tesamorelina jest lekiem na receptę na jedynym rynku, na którym ją dopuszczono. O dawce decydują oficjalna informacja o leku i lekarz, który przepisuje lek. Dlatego ta strona opisuje, co zmierzono w badaniach obu substancji, nie powtarzając stosowanych w nich ilości.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Tesamorelina jest w Stanach Zjednoczonych lekiem na receptę od 10 listopada 2010 roku. Jedyne dopuszczone zastosowanie to nadmiar tłuszczu brzusznego u dorosłych z HIV i lipodystrofią ^[21]. Wniosek europejski wycofano 21 czerwca 2012 roku ^[22], a kanadyjski produkt wykreślono z rejestru 30 września 2022 roku ^[23]. Ipamorelina nie jest nigdzie dopuszczona do obrotu. W Australii jest lekiem na receptę, a posiadanie jej bez zezwolenia jest przestępstwem ^[24]. Komitet doradczy FDA zagłosował stosunkiem 0 głosów za do 12 przeciw jej stosowaniu w lekach recepturowych ^[25]. Obie są zakazane w sporcie przez cały czas na mocy sekcji S2.2.4 listy zabronionej WADA na 2026 rok ^[26]. Szczegóły wyjaśnia strona o peptydach zakazanych w sporcie. Monografie sprawdzono 6 i 7 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog peptydów wymienia w zakładce mieszanki mieszankę o nazwie „Tesamorelin + Ipamorelin”. Wpis opisuje ją jako połączenie dopuszczonego analogu GHRH z niedopuszczonym agonistą receptora greliny i zaznacza, że mieszanka nie jest nigdzie dopuszczona do obrotu. Katalog wymienia też mieszankę trzyskładnikową, „Tesamorelin + Ipamorelin + CJC-1295 (No DAC)”.

W monografiach ipamoreliny i tesamoreliny ani w ich źródłach nie udało się znaleźć badania, w którym tesamorelinę i ipamorelinę podawano razem.

Dokumentacja FDA zawiera jedno zgłoszenie działania niepożądanego dotyczące ipamoreliny zmieszanej z drugim peptydem. Z powodu mieszaniny nie dało się ustalić, co było przyczyną czego ^[4]. Żadne badanie kliniczne nie sprawdzało też ipamoreliny razem z CJC-1295, choć dokumentacja FDA nazywa to połączenie modnym ^[4].

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: ipamorelina czy tesamorelina?

Badania nie dają na to odpowiedzi, bo w źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania porównującego obie substancje. U 412 dorosłych z HIV i lipodystrofią tesamorelina zmniejszyła w ciągu 26 tygodni ilość trzewnej tkanki tłuszczowej o 15,2%. W grupie placebo wzrosła ona o 5,0%. Ipamorelinę badano u 117 dorosłych po operacji jelita, pod kątem innego pytania badawczego, i nie osiągnęła głównego celu.

Co jest bezpieczniejsze: ipamorelina czy tesamorelina?

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które zestawiałoby obie substancje, więc dane nie dają odpowiedzi. Oficjalna informacja o leku dla tesamoreliny podaje reakcje w miejscu wstrzyknięcia u 17% leczonych uczestników, wobec 6% w grupie placebo. W przypadku ipamoreliny dane o bezpieczeństwie u ludzi pochodzą z jednej analizy obejmującej 114 uczestników, a dla wielu standardowych testów bezpieczeństwa nie udało się znaleźć wyników.

Czym różnią się ipamorelina i tesamorelina?

Obie skłaniają przysadkę mózgową do uwalniania hormonu wzrostu wytwarzanego przez organizm. Tesamorelina odtwarza naturalny hormon uwalniający, złożony z 44 aminokwasów, i korzysta z jego receptora. Ipamorelina składa się z pięciu aminokwasów i działa na receptor greliny, hormonu głodu. Tesamorelina jest dopuszczonym lekiem w Stanach Zjednoczonych, a prace nad ipamoreliną zakończono w 2014 roku.

Czy ipamorelinę i tesamorelinę można przyjmować razem?

W źródłach, na których opiera się ta strona, nie udało się znaleźć badania, w którym podawano obie substancje razem. Katalog peptydów wymienia mieszankę o nazwie Tesamorelin + Ipamorelin i zaznacza, że nie jest ona nigdzie dopuszczona do obrotu. Połączenie niczego nie zmienia w ich statusie w sporcie, gdzie obie są zakazane przez cały czas.

Czy ipamorelina i tesamorelina są dopuszczonymi lekami?

Tesamorelina tak, ale tylko w Stanach Zjednoczonych, gdzie od 10 listopada 2010 roku jest lekiem na receptę. Jej jedyne dopuszczone zastosowanie to zmniejszanie nadmiaru tłuszczu brzusznego u dorosłych z HIV i lipodystrofią. Ipamorelina nie jest nigdzie dopuszczona do obrotu, a w Australii posiadanie jej bez zezwolenia jest przestępstwem.

Czy ipamorelina i tesamorelina są zakazane w sporcie?

Tak, obie, przez cały czas, zarówno w zawodach, jak i poza zawodami. Sekcja S2.2.4 listy zabronionej WADA na 2026 rok wymienia tesamorelinę wśród kopii naturalnego hormonu uwalniającego, a ipamorelinę wśród sekretagogów hormonu wzrostu. Obie należą do substancji nieokreślonych, czyli do surowszej kategorii, i nie zmienia tego fakt, że tesamorelina jest dopuszczonym lekiem.

Czy ipamorelina lub tesamorelina powodują utratę wagi?

Informacja o leku dla tesamoreliny wprost stwierdza, że nie służy ona do odchudzania, bo nie wpływa na masę ciała. W dwóch badaniach rejestracyjnych masa ciała zmieniła się o −0,4 kg i +0,5 kg, w obu przypadkach bez różnicy względem placebo. W przypadku ipamoreliny w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć badania u ludzi dotyczącego masy ciała, a u myszy zwiększała ona udział tkanki tłuszczowej.

Jak długo ipamorelina i tesamorelina utrzymują się we krwi?

Okres półtrwania tesamoreliny wynosi u zdrowych dorosłych około 11 minut, a najwyższe stężenie osiąga ona po mniej więcej 9 minutach. W przypadku ipamoreliny końcowa faza trwała około 2 godzin po wlewie dożylnym, w jednym badaniu u zdrowych mężczyzn. Liczby pochodzą z różnych badań i różnych dróg podania, więc nie da się ich porównać jeden do jednego.

Czy tesamorelina sprzedawana jako peptyd badawczy to to samo co dopuszczony lek?

Nie. Dwanaście firm ma u amerykańskiego regulatora czternaście rejestracji tesamoreliny jako surowca do produkcji leku, a to nie jest dopuszczenie do obrotu żadnego leku. Dwa przeglądy z 2026 roku umieszczają tesamorelinę, podobnie jak ipamorelinę, na nieuregulowanym rynku tak zwanych odczynników badawczych, gdzie skład i czystość nie są weryfikowane.