Surwodutyd vs tirzepatyd: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Surwodutyd pobudza receptory GLP-1 i glukagonu. To eksperymentalny lek w fazie 3, nigdzie niedopuszczony do obrotu. Tirzepatyd pobudza receptory GIP i GLP-1 i jest dopuszczonym do obrotu lekiem na receptę. Nie udało się znaleźć badania porównującego oba leki bezpośrednio, więc poniższe liczby pochodzą z osobnych badań i nie pozwalają ustalić, który lek jest skuteczniejszy.

W skrócie

Jak działają

Oba leki to wytwarzane w laboratorium peptydy, które działają jednocześnie na dwa hormonalne punkty zaczepienia, czyli receptory. Surwodutyd to łańcuch 29 aminokwasów, a tirzepatyd – 39 ^[1], ^[2]. Surwodutyd odkryła firma Zealand Pharma, a rozwija go Boehringer Ingelheim ^[3]. Tirzepatyd pochodzi z firmy Eli Lilly ^[2].

Surwodutyd

• Działanie na receptor GLP-1. Spowalnia opróżnianie żołądka, hamuje apetyt i pobudza wydzielanie insuliny tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest wysoki ^[4].
• Działanie na receptor glukagonu. Sygnał glukagonu zwiększa ilość energii spalanej przez organizm i mobilizuje tłuszcz zmagazynowany w wątrobie ^[5], ^[4].
• Część działania na wątrobę może nie wynikać z utraty masy ciała. W analizie badania fazy 2 spadek masy ciała odpowiadał za 71,8% efektu dotyczącego stanu zapalnego wątroby, ale tylko za 36,3% efektu dotyczącego bliznowacenia ^[6].

Tirzepatyd

• Działanie na receptor GIP. Jego łańcuch naśladuje hormon jelitowy GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotropowy) i pobudza receptor tego hormonu. Nie ustalono, jaki jest odrębny udział działania na ten receptor ^[2].
• Działanie na receptor GLP-1. Pobudzenie tego receptora spowalnia pracę żołądka i sprawia, że ludzie jedzą mniej ^[2].
• Insulina i glukagon. Według informacji o leku organizm uwalnia więcej insuliny i mniej glukagonu, ale tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest wysoki ^[2].

Zasadnicza różnica dotyczy drugiego receptora pobudzanego obok receptora GLP-1. Tirzepatyd łączy działanie dwóch hormonów jelitowych. Receptor glukagonu nie jest receptorem hormonu jelitowego, więc obu mechanizmów nie można stawiać na równi ^[5]. Według informacji o leku tirzepatyd zmniejsza wydzielanie glukagonu, a surwodutyd przeciwnie – pobudza receptor glukagonu ^[2], ^[5].

Oba mają łańcuch kwasu tłuszczowego, który wiąże się z białkami krwi i spowalnia usuwanie leku. Organizm potrzebuje około pięciu dni, by usunąć połowę dawki tirzepatydu ^[2]. Dla surwodutydu w przeanalizowanych publikacjach nie udało się znaleźć wartości okresu półtrwania ^[5].

Co pokazują badania

W publikacjach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby surwodutyd i tirzepatyd bezpośrednio. Jedyne znalezione bezpośrednie porównanie surwodutydu z innym lekiem u ludzi to grupa otrzymująca semaglutyd bez zaślepienia w badaniu fazy 2 ^[7].

Wszystko, co opisano poniżej, pochodzi więc z osobnych badań. Brali w nich udział inni ludzie, podawano inne dawki, mierzono inne punkty końcowe, czyli wyniki, które badanie miało sprawdzić, a czas trwania był różny. Ich liczb nie można ze sobą zestawiać. Dwa badania surwodutydu przeanalizowano według dwóch reguł statystycznych. Ta strona podaje na pierwszym miejscu tę, która liczy wszystkich przydzielonych losowo, także osoby, które wcześnie przerwały leczenie ^[8], ^[3].

Masa ciała u dorosłych bez cukrzycy

RCT fazy 3 SURMOUNT-1 przydzieliło losowo 2539 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy do tirzepatydu albo do placebo i obserwowało ich przez 72 tygodnie. Średnia masa ciała spadła o 15,0%, 19,5% i 20,9% przy trzech badanych dawkach, wobec 3,1% przy placebo ^[9].

RCT fazy 3 SYNCHRONIZE-1 przydzieliło losowo 725 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy do dwóch poziomów dawki surwodutydu albo do placebo. Po 76 tygodniach średnia masa ciała była o 12,2% i 13,0% niższa od wyjściowej, wobec 5,4% przy placebo ^[8].

Komunikat firmy Druga analiza tego samego badania, ogłoszona przez Zealand Pharma, szacuje efekt przy założeniu, że wszyscy kontynuowaliby leczenie. Podaje 16,6% wobec 3,2%. Obie liczby są prawidłowe i odpowiadają na różne pytania ^[8], ^[10].

RCT fazy 2 Wcześniejsze badanie surwodutydu objęło 386 dorosłych leczonych przez 46 tygodni. Masa ciała spadła o 6,2%, 12,5%, 13,2% i 14,9% przy czterech poziomach dawki, wobec 2,8% przy placebo. Badanie ukończyło tylko 233 z 386 osób ^[11].

Masa ciała u dorosłych z cukrzycą typu 2

RCT fazy 3 SURMOUNT-2 objęło 938 dorosłych, którzy mieli jednocześnie otyłość i cukrzycę typu 2. Do 72. tygodnia obie grupy tirzepatydu straciły 12,8% i 14,7% masy ciała, czyli mniej niż osoby bez cukrzycy ^[12].

Brak wyników Analogiczne badanie surwodutydu, SYNCHRONIZE-2, objęło 755 osób z cukrzycą i już się zakończyło. 17 września 2026 roku rejestr nie zawierał wyników i nie udało się znaleźć opublikowanych wyników. Ukazała się tylko praca opisująca jego założenia ^[13].

Długoterminowy poziom cukru we krwi

W badaniach obu leków mierzono wartość hemoglobiny glikowanej, wskaźnika średniego poziomu cukru we krwi z ostatnich dwóch–trzech miesięcy.

RCT fazy 3 SURPASS-1 objęło 478 dorosłych z cukrzycą typu 2, którzy nie przyjmowali jeszcze żadnych leków przeciwcukrzycowych. Po 40 tygodniach wartość ta spadła o 1,87–2,07 punktu procentowego od poziomu wyjściowego 7,9%. Przy placebo nieznacznie wzrosła, o 0,04 punktu ^[14].

RCT fazy 3, badanie otwarte SURPASS-2 objęło 1879 dorosłych, którzy już przyjmowali metforminę. Wartość spadła o 2,01, 2,24 i 2,30 punktu przy trzech dawkach tirzepatydu, wobec 1,86 punktu przy semaglutydzie ^[15].

RCT fazy 2 16-tygodniowe badanie surwodutydu objęło 411 dorosłych z cukrzycą typu 2 i miało grupę placebo oraz grupę otrzymującą semaglutyd bez zaślepienia. Od wartości wyjściowej 8,07% wskaźnik spadł o 0,91–1,71 punktu procentowego ^[7]. Przy niższych poziomach dawki spadek odpowiadał spadkowi przy semaglutydzie: 1,46 wobec 1,47 punktu procentowego ^[7].

Semaglutyd pojawia się w obu programach badań, ale nie może służyć za pomost. Badania różnią się czasem trwania, fazą, uczestnikami i zaślepieniem, więc ich wyników nie da się połączyć w ranking.

Wątroba

RCT fazy 2 W SYNERGY-NASH przez 52 tygodnie leczono 190 dorosłych, u których w stłuszczonej wątrobie rozwinęło się zapalenie i bliznowacenie, potwierdzone wycinkiem tkanki (zwłóknienie F2 lub F3). Wśród 157 osób z wycinkiem kontrolnym nadającym się do oceny zapalenie ustąpiło bez nasilenia bliznowacenia u 44%, 56% i 62% przy tirzepatydzie, wobec 10% przy placebo ^[16].

RCT fazy 2 Badanie surwodutydu mierzyło ten sam rodzaj punktu końcowego przez 48 tygodni. Objęło 293 dorosłych z zapaleniem i bliznowaceniem potwierdzonym biopsją, w stadiach od F1 do F3. Punkt końcowy osiągnęło 47% uczestników przy najniższym poziomie dawki, 62% przy pośrednim i 43% przy najwyższym. Przy placebo było to 14% ^[17], ^[13].

Więcej nie znaczyło tu lepiej: do danych najlepiej pasowała krzywa, a nie linia prosta ^[17]. Zmniejszenie bliznowacenia o co najmniej jeden stopień osiągnęło 34%, 36% i 34% uczestników wobec 22% przy placebo; nie był to główny punkt końcowy ^[17].

RCT fazy 3 W SYNCHRONIZE-MASLD przez 48 tygodni leczono 216 dorosłych z otyłością i stłuszczeniową chorobą wątroby. Zmniejszenie ilości tłuszczu w wątrobie o co najmniej 30%, zmierzone w badaniu obrazowym, osiągnęło 68,5% wobec 28,6% uczestników przy placebo ^[3].

Oba badania fazy 2 obejmowały różne stadia bliznowacenia i trwały różnie długo. Dla obu leków wciąż trwa rekrutacja do większych badań wątrobowych ^[18], ^[13].

Serce

RCT fazy 3, porównanie z aktywnym lekiem SURPASS-CVOT obserwowało 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i miażdżycą tętnic przez okres o medianie (wartości środkowej) 210,1 tygodnia. Poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 12,2% osób przy tirzepatydzie i u 13,1% przy dulaglutydzie ^[19].

To ryzyko niższe o 8% (współczynnik ryzyka, hazard ratio, 0,92), ale zakres wartości zgodnych z danymi, od 0,83 do 1,01, obejmował także brak różnicy. Wykazano, że tirzepatyd nie jest gorszy od dulaglutydu; przewagę sprawdzano, ale jej nie wykazano (p = 0,09) ^[19].

RCT fazy 3 SUMMIT obserwowało 731 osób z otyłością i postacią niewydolności serca związaną ze sztywnością mięśnia sercowego przez okres o medianie 104 tygodni. Zgon z przyczyn sercowych lub nasilenie niewydolności serca wystąpiły u 9,9% osób przy tirzepatydzie i u 15,3% przy placebo ^[20].

Brak wyników SYNCHRONIZE-CVOT objęło 5531 dorosłych z nadwagą lub otyłością, aby sprawdzić wpływ surwodutydu na zdarzenia sercowe do 114. tygodnia. Zakończyło się 30 czerwca 2026 roku. Rejestr nie zawiera wyników i nie udało się znaleźć opublikowanych wyników; ukazały się tylko założenia badania i cechy uczestników na starcie ^[13], ^[21].

Wyniki badane tylko dla jednego z leków

• Tirzepatyd a bezdech senny. SURMOUNT-OSA objęło 469 dorosłych z otyłością i obturacyjnym bezdechem sennym o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego. Do 52. tygodnia liczba przerw w oddychaniu zmniejszyła się o 20,0 i 23,8 zdarzenia na godzinę snu więcej niż przy placebo ^[22].
• Tirzepatyd a utrzymanie niższej masy ciała. W SURMOUNT-4 przez pierwsze 36 tygodni tirzepatyd przyjmowało 670 osób. Między 36. a 88. tygodniem osoby kontynuujące leczenie straciły dodatkowo 5,5%, a osoby przestawione na placebo przytyły o 14,0% ^[23].
• Surwodutyd w marskości wątroby. Badanie fazy 1 wykazało, że stężenia leku we krwi u osób z marskością odpowiadały stężeniom u zdrowych osób z grupy kontrolnej w każdym stopniu zaawansowania choroby. Zdarzenia związane z lekiem dotknęły 82,4% i 87,5% uczestników w ciągu 28 tygodni ^[24].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Dane o bezpieczeństwie obu leków pochodzą z różnego rodzaju źródeł. Liczby dla tirzepatydu pochodzą z zatwierdzonej amerykańskiej informacji o leku, która łączy dane z badań dotyczących odchudzania. Surwodutyd nigdzie nie ma zatwierdzonej informacji o leku, więc jego liczby pochodzą wyłącznie z publikacji badań ^[13]. Poniższe zestawienia nie pozwalają więc ustalić, który lek jest bezpieczniejszy.

Tirzepatyd. Zbiorcza analiza badań dotyczących odchudzania objęła 3477 osób przyjmujących lek ^[25].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 25–29% osób wobec 8% przy placebo, a biegunka u 19–23% wobec 8%. Wymioty dotknęły 8–13% wobec 2%, a zaparcia 11–17% wobec 5% ^[25].
• Przerwanie leczenia. Z powodu skutków ubocznych leczenie przerwało 4,8–6,7% uczestników, wobec 3,4% przy placebo ^[25].
• Ostrzeżenie w ramce. U szczurów tirzepatyd wywołuje guzy z komórek C tarczycy, tym częściej, im wyższa dawka i dłuższe narażenie. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi ^[2], ^[25].
• Kto nie może go stosować. Osoby, które chorowały na raka rdzeniastego tarczycy lub u których występował on w rodzinie, oraz osoby z dziedzicznym zespołem mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 ^[2], ^[25].
• Dalsze ostrzeżenia w informacji o leku. Zapalenie trzustki, uszkodzenie nerek wywołane utratą płynów, problemy z pęcherzykiem żółciowym, zbyt niski poziom cukru przy łączeniu z insuliną oraz pogorszenie cukrzycowej choroby oczu ^[2], ^[25].

Surwodutyd.

• Żołądek i jelita. W SYNCHRONIZE-1 takie dolegliwości dotknęły 80,9% i 89,7% osób w dwóch leczonych grupach, wobec 47,9% przy placebo. Większość była łagodna lub umiarkowana ^[8].
• Poszczególne objawy. W badaniu wątrobowym fazy 2 nudności wystąpiły u 66% wobec 23% osób, biegunka u 49% wobec 23%, a wymioty u 41% wobec 4%. Poważne zdarzenia wystąpiły u 8% wobec 7% ^[17].
• Przerwanie leczenia. 46-tygodniowe badanie fazy 2 dotyczące otyłości ukończyło tylko 233 z 386 uczestników, czyli 60,4% ^[11].
• Serce i naczynia. W jednym wczesnym badaniu wycofało się 10 z 80 uczestników, najczęściej po zdarzeniu dotyczącym serca lub naczyń – w 6 przypadkach ^[4]. Jeden z przeglądów wspomina o niewielkim wzroście tętna, ale w głównych publikacjach badań nie udało się znaleźć liczb, które by to potwierdzały ^[26].
• Otwarte pytania. W sprawdzonych rejestrach nie udało się znaleźć oceny surwodutydu przez żaden urząd, więc nie jest dostępny plan zarządzania ryzykiem. Nie udało się też znaleźć żadnych publikacji na temat przeciwciał przeciwko lekowi, ciąży, karmienia piersią ani stosowania u dzieci ^[13].

Amerykański urząd ds. leków wymienia surwodutyd wśród substancji sprzedawanych nielegalnie konsumentom pod etykietą produktu do badań naukowych i określa takie produkty jako towar nieznanej jakości ^[27]. W sierpniu 2026 roku formalnie ostrzegł sprzedawcę, który miał go w ofercie ^[28].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Tirzepatyd jest wszędzie, gdzie go dopuszczono do obrotu, lekiem wydawanym wyłącznie na receptę. Surwodutyd to eksperymentalny lek, którego nigdzie nie dopuszczono i którego nie można legalnie stosować poza badaniem klinicznym. Dawkę dobiera lekarz przepisujący lek, na podstawie informacji o leku. Dlatego ta strona określa dawki wyłącznie według ich miejsca wśród badanych dawek, a nie jako konkretną ilość.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Tirzepatyd jest dopuszczonym do obrotu lekiem wydawanym wyłącznie na receptę na ośmiu rynkach. Stany Zjednoczone dopuściły go 13 maja 2022 roku, a Unia Europejska 15 września 2022 roku; później dołączyły Wielka Brytania, Australia, Kanada, Szwajcaria i Japonia ^[29], ^[30], ^[31]. Surwodutyd nie jest dopuszczony na żadnym rynku; jego europejski i amerykański status wspierający rozwój wyraźnie nie stanowi dopuszczenia do obrotu ^[32], ^[33], ^[34], ^[35]. W sporcie tirzepatydu nie ma na liście zabronionej na 2026 rok, a od 1 stycznia 2026 roku jest objęty programem monitorowania, który nie wiąże się z karą ^[36], ^[37]. Surwodutyd jest zakazany przez cały czas na podstawie kategorii S0, która obejmuje substancje niedopuszczone do obrotu ^[38]. Monografie opisują stan na 6 i 17 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog mieszanek myPeptides nie wymienia żadnego produktu zawierającego surwodutyd lub tirzepatyd, a więc także żadnego połączenia obu.

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania obu leków podawanych razem. Surwodutydu nie można legalnie stosować poza badaniem klinicznym, a tirzepatyd jest dostępny tylko na receptę ^[13], ^[29]. Oba już same działają na receptor GLP-1 ^[4], ^[2].

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: surwodutyd czy tirzepatyd?

Dane tego nie rozstrzygają. W SURMOUNT-1, wśród 2539 dorosłych bez cukrzycy, tirzepatyd obniżył masę ciała o 15,0–20,9% w ciągu 72 tygodni. Surwodutydu w tym badaniu nie było; w SYNCHRONIZE-1, wśród 725 dorosłych bez cukrzycy, obniżył on masę ciała o 12,2% i 13,0% w ciągu 76 tygodni. Nie udało się znaleźć badania porównującego oba leki bezpośrednio.

Co jest bezpieczniejsze: surwodutyd czy tirzepatyd?

Nie udało się znaleźć badania, które bezpośrednio porównałoby ich bezpieczeństwo. Dane o tirzepatydzie pochodzą z zatwierdzonej informacji o leku i z badania sercowego z udziałem 13 299 osób, a lek ma ostrzeżenie w ramce dotyczące guzów tarczycy u szczurów. Dane o surwodutydzie pochodzą wyłącznie z publikacji badań i nie udało się znaleźć opublikowanego wyniku jego badania sercowego. Przy obu lekach najczęstsze są dolegliwości żołądka i jelit.

Czym różnią się surwodutyd i tirzepatyd?

Oba pobudzają receptor GLP-1. Surwodutyd dodatkowo pobudza receptor glukagonu, czyli hormonu, który podnosi poziom cukru we krwi; tirzepatyd pobudza także receptor GIP, drugiego hormonu jelitowego. Tirzepatyd jest dopuszczonym do obrotu lekiem na receptę na ośmiu rynkach. Surwodutyd to eksperymentalny lek, którego nie dopuszczono nigdzie.

Czy surwodutyd i tirzepatyd można przyjmować razem?

W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć badania obu leków podawanych razem, a katalog mieszanek myPeptides nie wymienia żadnego produktu zawierającego którykolwiek z nich. Surwodutyd można legalnie stosować wyłącznie w ramach badania klinicznego, a tirzepatyd jest dostępny tylko na receptę.

Kiedy surwodutyd będzie dostępny?

Nie da się podać daty. 17 września 2026 roku surwodutyd nie był dopuszczony do obrotu w żadnym kraju, a w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć wniosku o dopuszczenie. Dla czterech zakończonych badań fazy 3, w tym badania bezpieczeństwa sercowego, nie udało się znaleźć opublikowanych wyników. Europejskie i amerykańskie programy wsparcia rozwoju leku przyspieszają badania, ale nie są dopuszczeniem do obrotu. Duże badanie wątrobowe LIVERAGE ma się zakończyć w 2031 roku.

Czy surwodutyd to podwójna inkretyna (twincretin), tak jak tirzepatyd?

Nie. Potoczna nazwa twincretin oznacza połączenie działania dwóch hormonów jelitowych, tak jak tirzepatyd łączy działanie na receptory GIP i GLP-1. Receptor glukagonu, na który działa surwodutyd, nie jest receptorem hormonu jelitowego, więc obu mechanizmów nie można stawiać na równi.

Czy surwodutyd i tirzepatyd porównywano z tym samym lekiem?

Tak, z semaglutydem, ale w osobnych badaniach. Tirzepatyd porównano z nim w 40-tygodniowym badaniu fazy 3 z udziałem 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2. W 16-tygodniowym badaniu fazy 2 surwodutyd porównano z semaglutydem podawanym bez zaślepienia z udziałem 411 dorosłych z cukrzycą typu 2. Badania różnią się zbyt mocno, by zestawiać ich wyniki.

Czy surwodutyd i tirzepatyd są zakazane w sporcie?

Surwodutyd jest zakazany przez cały czas na podstawie kategorii S0, która obejmuje substancje niedopuszczone przez żaden urząd ds. zdrowia. Na liście na 2026 rok nie figuruje z nazwy; zakaz wynika z jego statusu. Tirzepatydu nie ma na liście zabronionej na 2026 rok; od 1 stycznia 2026 roku jest objęty programem monitorowania, który nie wiąże się z żadną karą.

Jak długo surwodutyd i tirzepatyd utrzymują się w organizmie?

W przypadku tirzepatydu organizm potrzebuje około pięciu dni, by usunąć połowę dawki. Dla surwodutydu w przeanalizowanych publikacjach nie udało się znaleźć wartości okresu półtrwania. Oba mają łańcuch kwasu tłuszczowego, który wiąże się z białkami krwi i spowalnia ich usuwanie.