Ipamorelina vs sermorelina: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Obie skłaniają przysadkę mózgową do uwolnienia hormonu wzrostu wytwarzanego przez organizm, ale przez różne receptory. Sermorelina jest kopią początkowego fragmentu naturalnego hormonu uwalniającego (GHRH) i do 2009 roku była dopuszczonym do obrotu lekiem w Stanach Zjednoczonych. Ipamorelina naśladuje grelinę, hormon głodu, nie osiągnęła głównego celu w jedynym opublikowanym badaniu z udziałem pacjentów i nie figuruje w żadnym z przeanalizowanych rejestrów dopuszczeń. W przeanalizowanych źródłach nie ma bezpośredniego porównania.

W skrócie

Jak działają

Żadna z tych substancji nie jest hormonem wzrostu. Obie działają o krok wcześniej. Skłaniają przysadkę mózgową, niewielki gruczoł u podstawy mózgu, do uwolnienia hormonu wzrostu, który już w niej jest zmagazynowany. Różnica polega na tym, przez który receptor działają.

Ipamorelina to wytworzony w laboratorium peptyd złożony z zaledwie pięciu elementów budulcowych, po raz pierwszy opisany przez firmę Novo Nordisk w 1998 roku ^[1].

• Wiąże się z receptorem greliny, hormonu głodu. Doświadczenia z blokowaniem receptorów wykazały, że jej działanie przebiega przez ten receptor, a nie przez receptor naturalnego hormonu uwalniającego ^[1].
• U zdrowych mężczyzn jednorazowy wlew dożylny wywoływał jeden szczyt stężenia hormonu wzrostu po około 40 minutach (0,67 godziny). Końcowa faza jej obecności we krwi trwała około 2 godzin ^[2].
• U świń, które nie były w narkozie, kortyzol, czyli hormon stresu, ani hormon pobudzający jego wydzielanie nie wzrosły wyraźnie, nawet przy dawkach znacznie większych od skutecznej. W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć sprawdzenia tej „selektywności” u ludzi ^[1], ^[3].
• U myszy zwiększała udział tkanki tłuszczowej i sprawiała, że zwierzęta jadły więcej, podczas gdy sam hormon wzrostu zmniejszał ilość tkanki tłuszczowej ^[4].

Sermorelina to wytworzona w laboratorium kopia pierwszych 29 elementów budulcowych hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH). Naturalny hormon liczy 44 elementy budulcowe, a ten fragment jest najkrótszym odcinkiem, który zachowuje pełną aktywność ^[5].

• Wiąże się z receptorem GHRH na komórkach przysadki wytwarzających hormon wzrostu i pobudza je do działania ^[5], ^[6].
• Hormon wzrostu uwalnia się wtedy pulsami, tak jak zwykle. Somatostatyna, czyli naturalny hamulec tego układu, nadal działa ^[5].
• U osób starszych uwalnianie hormonu wzrostu zaczynało się w ciągu 10 minut od wstrzyknięcia podskórnego i trwało około dwóch godzin ^[7].
• Sam peptyd szybko znika z krwi. Jego okres półtrwania wynosi mniej więcej od 10 do 20 minut, ponieważ nerki go odfiltrowują, a enzymy odcinają jego początkowy fragment ^[8]. Przy stałym wlewie dożylnym u 10 zdrowych mężczyzn okres półtrwania wyniósł 4,3 ± 1,4 minuty ^[9].

Zasadnicza różnica dotyczy drogi, a nie celu. Obie substancje docierają do tych samych komórek przysadki, ale sermorelina korzysta z receptora GHRH, a ipamorelina z receptora greliny. Dlatego przegląd z 2026 roku zalicza je do różnych rodzin, a lista antydopingowa wymienia je pod różnymi hasłami ^[10], ^[11].

Obie wymagają sprawnie działającej przysadki. Ipamorelina nie może zastąpić hormonu wzrostu ^[3], a działanie sermoreliny przebiega przez ten sam gruczoł i jego naturalny hamulec ^[5].

Co pokazują badania

W literaturze przeanalizowanej na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania, które porównywałoby ipamorelinę i sermorelinę bezpośrednio. Najbliższym punktem styku są doświadczenia na świniach z 1998 roku. Porównywano w nich ipamorelinę z naturalnym hormonem uwalniającym, którego fragmentem jest sermorelina, a nie z samą sermoreliną ^[1].

Poniżej opisano osobne badania każdej z substancji. Brali w nich udział inni ludzie, stawiano w nich inne pytania, a leczenie trwało różnie długo. Liczb nie można ze sobą zestawiać, by rozstrzygnąć, która substancja działa lepiej.

Ipamorelina: hormon wzrostu u zdrowych mężczyzn

Faza 1 W badaniu wzięło udział czterdziestu ośmiu zdrowych mężczyzn, z których 40 objęto analizą na pięciu poziomach dawki. Im większą dawkę otrzymali, tym bardziej rósł u nich poziom hormonu wzrostu. Osiągał szczyt po około 40 minutach i w ciągu 6 godzin spadał do poziomu ledwie mierzalnego ^[2].

To cała opublikowana wiedza o tym, jak ten peptyd działa u ludzi. Zmierzono wskaźnik we krwi po jednorazowym wlewie. Nie zmierzono niczego, co pacjent mógłby odczuć ^[3].

Ipamorelina: badanie po operacji jelita

RCT fazy 2 Pacjenci przeszli właśnie operację usunięcia części jelita. Badanie sprawdzało, ile czasu mija, zanim będą w stanie zjeść stały posiłek bez wymiotów. Wśród 117 dorosłych mediana, czyli wartość środkowa, wyniosła 25,3 godziny w grupie ipamoreliny wobec 32,6 godziny w grupie placebo.

Ta różnica była na tyle mała, że mogła wynikać z przypadku (p = 0,15). Żaden inny pomiar nie różnił się w istotny sposób ^[12].

Po tym wyniku prace nad substancją przerwano ^[3]. Drugie badanie drugiej fazy, z udziałem 320 dorosłych, zakończyło się w maju 2014 roku, a w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć opublikowanych wyników ^[13]. W przeanalizowanych badaniach nikt nie otrzymywał ipamoreliny dłużej niż przez 7 dni ^[12].

Ipamorelina: wyniki badań na zwierzętach

Dane z badań na zwierzętach U szczurów po operacji jamy brzusznej odsetek posiłku pozostający w żołądku spadł z 78 do 52 procent, wobec 44 procent u zwierząt, których nie operowano ^[14]. Mimo to badanie u ludzi zakończyło się niepowodzeniem ^[12].

Dane z badań na zwierzętach U dorosłych samic szczurów w ciągu 15 dni tempo wzrostu kości piszczelowej na długość nieco się zwiększyło, z 42 do 52 tysięcznych milimetra dziennie. Po tych 15 dniach wstrzyknięcie testowe uwalniało nieco mniej hormonu wzrostu niż na początku (P < 0,03), co wskazuje na rozwój tolerancji ^[15].

Sermorelina: wzrastanie u dzieci z niedoborem hormonu wzrostu

Badanie otwarte, wieloośrodkowe Badanie, na podstawie którego w 1997 roku wydano amerykańskie dopuszczenie, objęło 110 wcześniej nieleczonych dzieci przed okresem dojrzewania, a 86 z nich włączono do analizy skuteczności. Średnie tempo wzrastania zwiększyło się z 4,1 ± 0,9 centymetra na rok do 8,0 ± 1,5 po sześciu miesiącach.

Po dwunastu miesiącach ustabilizowało się na poziomie 7,2 ± 1,3. Po sześciu miesiącach 74 procent dzieci uznano za dobrze reagujące na leczenie. Nie było grupy porównawczej ^[16].

Otwarta seria przypadków We wcześniejszej serii leczono 18 dzieci, z których 14 otrzymywało już wcześniej hormon wzrostu. Tempo wzrastania zwiększyło się u 12 z 18. Czworo z 14 wcześniej leczonych dzieci rosło przy sermorelinie wolniej, z powodów, których autorzy nie potrafili wyjaśnić ^[17].

Sermorelina: w czym ustępowała hormonowi wzrostu

Przegląd narracyjny Przegląd z 1999 roku porównał opublikowane badania pośrednio. Doszedł do wniosku, że przy sermorelinie tempo wzrastania zwiększało się mniej niż przy samym hormonie wzrostu. Przegląd nie wymienia żadnego badania porównującego obie metody bezpośrednio i nie podaje ostatecznego wzrostu leczonych dzieci w dorosłości ^[5].

Sermorelina: poziomy hormonów u osób starszych

Randomizowana seria badań naprzemiennych (cross-over) Dziewięciu zdrowych młodych mężczyzn w średnim wieku 26,2 roku porównano z 10 zdrowymi starszymi mężczyznami w średnim wieku 68,0 roku. Starsi mężczyźni otrzymywali w losowej kolejności dwie różne dawki, każdą przez dwa tygodnie.

Tylko wyższa dawka zwiększyła średni poziom hormonu wzrostu w ciągu 24 godzin (p < 0,001). Zwiększyła też poziom IGF-1 (p < 0,005), przekaźnika wzrostu wytwarzanego głównie w wątrobie. To wartości laboratoryjne, a nie miary siły czy samopoczucia ^[18].

Badanie kontrolowane placebo Dziesięć kobiet i dziewięciu mężczyzn w wieku od 55 do 71 lat otrzymywało przez cztery tygodnie placebo, a następnie przez 16 tygodni substancję czynną.

Nocne wydzielanie hormonu wzrostu wzrosło o 107 procent u mężczyzn i o 70 procent u kobiet (p < 0,05). Poziom IGF-1 wzrósł o 28 procent (p < 0,001). Nie zmierzono żadnej korzyści klinicznej ^[7], ^[19].

Sermorelina: badanie, w którym mierzono siłę

Otwarta seria przypadków Jedenastu zdrowych mężczyzn w wieku od 64 do 76 lat leczono przez sześć tygodni. Nocne uwalnianie hormonu wzrostu wzrosło, ale poziom IGF-1 się nie zmienił.

Spośród sześciu pomiarów siły poprawiły się dwa: podciąganie sztangi wzdłuż tułowia (p < 0,02) i wyciskanie nad głowę (p < 0,04). Masa ciała, tkanka tłuszczowa, tkanka mięśniowa, poziom cukru we krwi i poziom tłuszczów we krwi pozostały bez zmian ^[20].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Dane o bezpieczeństwie obu substancji są skąpe, choć w każdym przypadku luki są inne. Oficjalna informacja o sermorelinie nie jest już publicznie dostępna, więc nie można przytoczyć tabeli częstości skutków ubocznych ^[21]. W przypadku ipamoreliny dane o bezpieczeństwie u ludzi pochodzą z jednej analizy obejmującej 114 uczestników i z dwóch zgłoszeń działań niepożądanych ^[3]. Żadna z tych luk nie pozwala ustalić, która substancja wiąże się z większym ryzykiem.

Ipamorelina, na podstawie badania po operacji jelita, w porównaniu z placebo ^[12], ^[3]:

• Podwyższony poziom cukru we krwi przy wypisie stwierdzono u 14,3 procent wobec 8,6 procent.
• Niski poziom potasu we krwi stwierdzono u 12,5 procent wobec 3,4 procent.
• Problemy ze snem wystąpiły u 10,7 procent wobec 5,2 procent.
• Poważne zdarzenia wystąpiły u 10 z 56 uczestników, czyli u 17,9 procent, wobec 9 z 58 w grupie placebo (15,5 procent). Większość z nich zaczęła się dopiero po zakończeniu leczenia.

Dwie osoby z grupy ipamoreliny zmarły po tym, jak doszło do nieszczelności zespolenia jelita. FDA pisze, że nie jest jasne, czy zgony miały cokolwiek wspólnego z ipamoreliną ^[3]. Mimo to wymienia je jako jeden z powodów, dla których zaliczyła tę substancję do możliwych zagrożeń dla bezpieczeństwa przy sporządzaniu leków recepturowych ^[22].

W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć badań ipamoreliny pod kątem uszkodzenia materiału genetycznego, szkodliwego wpływu na płodność lub nienarodzone dziecko ani ryzyka nowotworów ^[3]. Źródła te nie zawierają żadnych danych o bezpieczeństwie wstrzyknięć podskórnych, czyli drogi podania stosowanej poza badaniami ^[3].

Sermorelina, na podstawie dostępnych danych klinicznych:

• Najczęściej zgłaszano krótkotrwałe zaczerwienienie twarzy i ból w miejscu wstrzyknięcia. Przegląd, który je opisuje, nie podaje odsetków ^[5].
• W serii z 1987 roku przeciwciała przeciwko hormonowi pojawiły się u 14 z 18 dzieci, bez widocznego wpływu na wzrastanie ^[17].
• Wolniejsze wzrastanie u czworga z 14 wcześniej leczonych dzieci to najbardziej konkretny sygnał szkody w dostępnych danych. Badanie nie ustaliło jego przyczyny ^[17].
• Poziom cukru we krwi na czczo, odpowiedź insulinowa i poziom tłuszczów we krwi nie zmieniły się w żadnym z dwóch badań u osób starszych ^[18], ^[20].

Formalnych przeciwwskazań dla sermoreliny nie da się podać, ponieważ w przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć ważnej informacji o leku ^[21]. Przeanalizowane źródła nie zawierają danych o ciąży, karmieniu piersią ani o zaburzonej czynności nerek lub wątroby. Przeglądy dotyczące tej grupy peptydów opisują wzrost poziomu prolaktyny i kortyzolu, zaburzenia poziomu cukru we krwi, zatrzymywanie wody w organizmie oraz bóle mięśni i stawów ^[11], ^[23].

Urzędy przyjrzały się też obu substancjom jako surowcom do sporządzania leków recepturowych. Komitet doradczy FDA zagłosował stosunkiem 0 głosów za do 12 przeciw zezwoleniu aptekom na sporządzanie leków recepturowych z ipamoreliną ^[24]. Sermorelina nie figuruje na żadnej z amerykańskich list kategorii surowców do leków recepturowych ani na żadnej liście substancji uznanych za stwarzające istotne zagrożenia dla bezpieczeństwa ^[25], ^[26].

W Stanach Zjednoczonych sermorelina jest wydawana wyłącznie jako lek recepturowy na zlecenie lekarza. Takie preparaty nie przechodzą żadnej urzędowej oceny bezpieczeństwa, skuteczności ani jakości wytwarzania ^[27]. W przypadku obu substancji preparat kupiony poza apteką ma niezweryfikowany skład, zawartość substancji czynnej i czystość.

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. W Niemczech i Australii sermorelina jest z nazwy wymieniona jako lek wydawany wyłącznie na receptę. Wszędzie, gdzie kiedykolwiek ją sprzedawano, była lekiem na receptę. O dawce decyduje lekarz, dlatego ta strona przedstawia, co zmierzono w badaniach obu substancji, nie powtarzając zastosowanych ilości.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Sermorelina miała amerykańskie dopuszczenia od 28 grudnia 1990 roku jako test diagnostyczny i od 26 września 1997 roku w leczeniu dzieci z niedoborem hormonu wzrostu. Producent przestał sprzedawać oba produkty w 2008 roku i wystąpił o cofnięcie dopuszczeń, które nastąpiło 18 czerwca 2009 roku ^[28], ^[29]. W marcu 2013 roku urząd stwierdził, że żadnego z nich nie wycofano ze względu na bezpieczeństwo ani skuteczność ^[30]. Żaden z rejestrów przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie wymienia jej aktualnego dopuszczenia, ale Niemcy i Australia wymieniają ją jako lek wydawany wyłącznie na receptę ^[31], ^[32]. Żaden z tych rejestrów nie wymienia dopuszczenia ipamoreliny, a w Australii posiadanie jej bez zezwolenia jest przestępstwem ^[33]. Obie są w sporcie zabronione przez cały czas na mocy sekcji S2.2.4 listy zabronionej na 2026 rok ^[10]. Więcej na stronie peptydy zakazane w sporcie. Stan na 6 i 10 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog peptydów w zakładce mieszanki nie zawiera żadnego produktu, który łączyłby ipamorelinę z sermoreliną. Mieszanki z ipamoreliną łączą ten peptyd z innymi substancjami, na przykład z CJC-1295 lub tesamoreliną.

W monografiach ipamoreliny i sermoreliny ani w ich źródłach nie udało się znaleźć badania, w którym podawano by ipamorelinę i sermorelinę razem.

Dokumentacja FDA zawiera jedno zgłoszenie działania niepożądanego dotyczące ipamoreliny zmieszanej z drugim peptydem. Z powodu mieszaniny nie dało się ustalić, co było przyczyną czego ^[3]. CJC-1295 zbudowano na tym samym szkielecie co sermorelinę. Dla jego połączenia z ipamoreliną w tych źródłach nie udało się znaleźć badania klinicznego, które sprawdzałoby obie substancje razem ^[3], ^[34].

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: ipamorelina czy sermorelina?

Badania nie pozwalają na to odpowiedzieć, ponieważ w przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania porównującego obie substancje. U 110 dzieci z niedoborem hormonu wzrostu sermorelina zwiększyła po sześciu miesiącach średnie tempo wzrastania z 4,1 do 8,0 centymetra na rok. To badanie nie miało grupy porównawczej. Ipamorelinę sprawdzano u 117 dorosłych po operacji jelita, pod kątem innego pytania badawczego, i nie osiągnęła głównego celu.

Co jest bezpieczniejsze: ipamorelina czy sermorelina?

W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania, które zestawiałoby obie substancje, więc dane nie dają odpowiedzi. W przypadku sermoreliny nie znaleziono aktualnej informacji o leku. Najczęściej zgłaszano krótkotrwałe zaczerwienienie twarzy i ból w miejscu wstrzyknięcia. W przypadku ipamoreliny dane o bezpieczeństwie u ludzi pochodzą z jednej analizy obejmującej 114 uczestników, a przeanalizowane źródła nie podają wyników wielu standardowych badań bezpieczeństwa.

Czym ipamorelina różni się od sermoreliny?

Obie skłaniają przysadkę mózgową do uwolnienia hormonu wzrostu wytwarzanego przez organizm. Sermorelina to pierwsze 29 elementów budulcowych naturalnego hormonu uwalniającego i działa przez receptor tego hormonu. Ipamorelina składa się z pięciu elementów budulcowych i działa na receptor greliny, hormonu głodu. Sermorelina była kiedyś dopuszczonym do obrotu lekiem, a prace nad ipamoreliną przerwano w 2014 roku.

Czy ipamorelinę i sermorelinę można przyjmować razem?

W źródłach, na których opiera się ta strona, nie udało się znaleźć badania, w którym podawano by obie substancje razem. Katalog peptydów nie wymienia mieszanki łączącej obie substancje. Ich łączenie nie zmieniłoby niczego w ich statusie w sporcie, gdzie obie są zabronione przez cały czas.

Czy ipamorelina i sermorelina są dopuszczonymi do obrotu lekami?

Dziś żadna z nich nie jest dopuszczona do obrotu. Amerykańskie dopuszczenia sermoreliny z 1990 i 1997 roku wygasły 18 czerwca 2009 roku na wniosek producenta, który w 2008 roku przestał sprzedawać oba produkty. Żaden z rejestrów przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie wymienia dopuszczenia ipamoreliny. Niemcy i Australia wymieniają sermorelinę jako lek wydawany wyłącznie na receptę, a w Australii posiadanie ipamoreliny bez zezwolenia jest przestępstwem.

Dlaczego sermorelinę wycofano, a ipamorelinę porzucono?

Z różnych powodów. W marcu 2013 roku amerykański urząd stwierdził, że żadnego z dwóch produktów z sermoreliną nie wycofano ze względu na bezpieczeństwo ani skuteczność. O wycofanie wystąpił producent po tym, jak sermorelina przyniosła u dzieci mniejszy przyrost wysokości ciała niż hormon wzrostu i nie zdobyła rynku. Z ipamoreliny zrezygnowano, gdy jej opublikowane badanie u osób po operacji jelita nie osiągnęło głównego celu.

Czy ipamorelina i sermorelina są zakazane w sporcie?

Tak, obie, przez cały czas, zarówno w zawodach, jak i poza nimi. Sekcja S2.2.4 listy zabronionej na 2026 rok wymienia sermorelinę wśród kopii naturalnego hormonu uwalniającego, a ipamorelinę wśród substancji pobudzających wydzielanie hormonu wzrostu (sekretagogów). Obie należą do substancji nieokreślonych, czyli do surowszej kategorii.

Jak długo ipamorelina i sermorelina utrzymują się w organizmie?

Sermorelina znika z krwi w ciągu minut, a jej okres półtrwania wynosi mniej więcej od 10 do 20 minut. W przypadku ipamoreliny końcowa faza trwała około 2 godzin po wlewie dożylnym, w jednym badaniu z udziałem zdrowych mężczyzn. Liczby pochodzą z różnych badań i metod, więc nie da się ich porównać jeden do jednego.