Tirzepatyd vs semaglutyd: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Semaglutyd pobudza receptor jednego hormonu jelitowego, GLP-1. Tirzepatyd pobudza dwa: GIP i GLP-1. Oba są dopuszczonymi do obrotu lekami na receptę na ośmiu rynkach. Dwa badania otwarte porównały je bezpośrednio: SURPASS-2 pod kątem długoterminowego poziomu cukru we krwi, a SURMOUNT-5 pod kątem masy ciała. Wyniki dotyczące serca, nerek i wątroby pochodzą z osobnych badań i nie da się ich uszeregować.

W skrócie

Jak działają

Oba leki to peptydy wytwarzane w laboratorium i oba naśladują hormony, które jelito uwalnia po posiłku ^[1], ^[2]. Różnią się tym, na którym hormonie się wzorują i ile hormonalnych punktów zaczepienia, czyli receptorów, pobudzają.

Tirzepatyd

• Dwa receptory: GIP i GLP-1. Jego łańcuch 39 aminokwasów naśladuje hormon jelitowy GIP (glukozozależny polipeptyd insulinotropowy). Pobudza też receptor GLP-1 ^[1].
• Żołądek i apetyt. Pobudzenie receptora GLP-1 spowalnia opróżnianie żołądka i sprawia, że ludzie jedzą mniej ^[1].
• Insulina i glukagon. Według informacji o leku organizm uwalnia więcej insuliny i mniej glukagonu, czyli hormonu podnoszącego poziom cukru we krwi. Oba efekty pojawiają się tylko wtedy, gdy poziom cukru jest wysoki ^[1].
• Udział GIP pozostaje niewyjaśniony. Informacja o leku nie wymienia żadnego badania zaprojektowanego tak, by rozdzielić działanie obu układów hormonalnych ^[1].

Semaglutyd

• Jeden receptor: GLP-1. Jego łańcuch 31 aminokwasów to nieznacznie zmieniona kopia ludzkiego GLP-1, zgodna z nim w 94% sekwencji. Nie działa na receptory pokrewnych hormonów jelitowych ^[2].
• Insulina i glukagon. Organizm uwalnia więcej insuliny i mniej glukagonu, i to tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest rzeczywiście wysoki ^[2].
• Żołądek. Informacja o leku opisuje niewielkie opóźnienie opróżniania żołądka w pierwszej fazie po posiłku ^[2].

Zasadnicza różnica dotyczy receptora GIP. Semaglutyd zbudowano na szkielecie samego GLP-1 i działa wyłącznie na jego receptor. Tirzepatyd zbudowano na wzór GIP i działa na oba receptory ^[1], ^[2].

Oba leki mają przyłączony łańcuch kwasu tłuszczowego, dzięki któremu przyczepiają się do białka przenośnikowego we krwi. Organizm potrzebuje około pięciu dni, by usunąć połowę dawki tirzepatydu ^[1]. Semaglutyd utrzymuje się około tygodnia i daje się wykryć jeszcze mniej więcej 5 tygodni po ostatniej dawce ^[2].

Co pokazują badania

Udało się znaleźć dwa badania, które porównały tirzepatyd i semaglutyd bezpośrednio. Oba były otwarte, co oznacza, że uczestnicy i badacze wiedzieli, który lek jest podawany. Może to wpływać na ocenę wyników ^[3], ^[4].

Bezpośrednie porównanie: długoterminowy poziom cukru we krwi

Bezpośrednie porównanie, RCT fazy 3, badanie otwarte SURPASS-2 objęło 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2, którzy już przyjmowali metforminę. Punktem końcowym, czyli mierzonym wynikiem, była hemoglobina glikowana: wartość we krwi odzwierciedlająca średni poziom cukru z ostatnich dwóch–trzech miesięcy ^[3].

Po 40 tygodniach spadła ona o 2,01, 2,24 i 2,30 punktu procentowego przy trzech dawkach tirzepatydu oraz o 1,86 punktu przy semaglutydzie. Wszystkie trzy różnice były na tyle duże, by uznać je za istotne statystycznie. Osoby przyjmujące tirzepatyd straciły też o 1,9 kg, 3,6 kg i 5,5 kg więcej niż osoby przyjmujące semaglutyd ^[3].

Bezpośrednie porównanie: masa ciała

Bezpośrednie porównanie, RCT fazy 3b, badanie otwarte SURMOUNT-5 objęło 751 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy. W 72. tygodniu średnia masa ciała spadła o 20,2% przy tirzepatydzie i o 13,7% przy semaglutydzie. Obwód talii zmniejszył się o 18,4 cm wobec 13,0 cm ^[4].

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć bezpośredniego porównania dotyczącego serca, nerek, wątroby ani innych wyników. Wszystko, co opisano poniżej, pochodzi z osobnych badań. Różnią się one uczestnikami, grupami porównawczymi i czasem trwania, więc ich liczb nie można zestawiać ze sobą.

Masa ciała w osobnych badaniach

RCT fazy 3 SURMOUNT-1 przydzieliło losowo 2539 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy do tirzepatydu albo do placebo na 72 tygodnie. Masa ciała spadła o 15,0%, 19,5% i 20,9% przy trzech dawkach, wobec 3,1% przy placebo ^[5].

RCT fazy 3 STEP 1 przydzieliło 1961 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy do semaglutydu albo do placebo na 68 tygodni. Stracili oni 14,9% masy ciała, wobec 2,4% ^[6].

RCT fazy 3 U dorosłych, którzy mieli też cukrzycę typu 2, oba efekty były mniejsze. SURMOUNT-2 z udziałem 938 dorosłych odnotowało w 72. tygodniu spadki o 12,8% i 14,7% ^[7]. STEP 2 z udziałem 1210 dorosłych odnotowało 9,6% wobec 3,4% przy placebo ^[8].

Utrzymanie niższej masy ciała

RCT fazy 3, losowe odstawienie leku W SURMOUNT-4 wszystkich 670 uczestników przez 36 tygodni otrzymywało tirzepatyd w fazie otwartej, a następnie podzielono ich losowo. Między 36. a 88. tygodniem osoby kontynuujące leczenie straciły dodatkowo 5,5%, a osoby przestawione na placebo przytyły o 14,0% ^[9].

RCT fazy 3, schemat z odstawieniem W STEP 4 semaglutyd podawano otwarcie przez 20 tygodni, a następnie losowo podzielono 803 dorosłych. Między 20. a 68. tygodniem osoby kontynuujące leczenie straciły dodatkowo 7,9%, a osoby przestawione na placebo ponownie przytyły o 6,9% ^[10].

Serce

RCT fazy 3 SELECT obserwowało 17 604 dorosłych w wieku 45 lat i starszych przez okres, którego mediana (wartość środkowa) wyniosła 39,8 miesiąca. Wszyscy mieli otyłość i rozpoznaną chorobę serca, ale nie mieli cukrzycy. Poważny incydent sercowy dotknął 6,5% osób przy semaglutydzie i 8,0% przy placebo (współczynnik ryzyka 0,80, zakres od 0,72 do 0,90) ^[11].

RCT fazy 3, zaprojektowane tylko do wykazania, że lek nie jest gorszy SUSTAIN-6 obserwowało przez 104 tygodnie 3297 dorosłych z cukrzycą typu 2 i wysokim ryzykiem chorób serca. Poważny incydent sercowy dotknął 6,6% osób przy semaglutydzie i 8,9% przy placebo (współczynnik ryzyka 0,74, zakres od 0,58 do 0,95) ^[12].

RCT fazy 3, porównanie z aktywnym lekiem SURPASS-CVOT obserwowało 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2 i miażdżycą tętnic przez okres o medianie 210,1 tygodnia. Poważny incydent sercowy wystąpił u 12,2% osób przy tirzepatydzie i u 13,1% przy starszym leku, dulaglutydzie (współczynnik ryzyka 0,92, zakres od 0,83 do 1,01) ^[13].

Badanie wykazało, że tirzepatyd nie jest gorszy od dulaglutydu (p = 0,003). Sprawdzono też, czy jest lepszy, ale tego nie wykazano (p = 0,09) ^[13]. Badania semaglutydu porównywały lek z placebo, a SURPASS-CVOT z aktywnym lekiem, więc współczynniki ryzyka odpowiadają na różne pytania.

Niewydolność serca

RCT fazy 3 SUMMIT obserwowało 731 osób z otyłością i sztywną postacią niewydolności serca przez okres o medianie 104 tygodni. Zgon z przyczyn sercowych lub nasilenie niewydolności serca wystąpiły u 9,9% osób przy tirzepatydzie i u 15,3% przy placebo (współczynnik ryzyka 0,62, zakres od 0,41 do 0,95) ^[14].

RCT fazy 3 Dwa badania semaglutydu, każde trwające 52 tygodnie, objęły 1146 dorosłych z otyłością i tą samą postacią niewydolności serca. Wśród osób bez cukrzycy wynik w skali objawów poprawił się o 16,6 punktu wobec 8,7. Dystans pokonywany w ciągu sześciu minut marszu wzrósł o 21,5 metra wobec 1,2 metra ^[15].

Badania semaglutydu mierzyły objawy i chodzenie, a nie pobyty w szpitalu czy zgony, więc ich punkty końcowe różnią się od tych w SUMMIT ^[15], ^[16].

Wątroba

RCT fazy 2 W SYNERGY-NASH przez 52 tygodnie leczono 190 dorosłych, u których w stłuszczonej wątrobie rozwinęło się zapalenie i bliznowacenie, potwierdzone wycinkiem tkanki. Wśród 157 osób z wycinkiem kontrolnym nadającym się do oceny zapalenie ustąpiło bez nasilenia bliznowacenia u 44%, 56% i 62% przy tirzepatydzie, wobec 10% przy placebo ^[17].

RCT fazy 3, wyniki śródokresowe ESSENCE przedstawiło wyniki z 72. tygodnia dla pierwszych 800 uczestników z tą samą chorobą wątroby. Zapalenie ustąpiło bez nasilenia bliznowacenia u 62,9% osób przy semaglutydzie wobec 34,3%. Bliznowacenie zmniejszyło się bez nasilenia zapalenia u 36,8% wobec 22,4% ^[18].

Wynik dla tirzepatydu opiera się na jednym badaniu ze środkowego etapu badań klinicznych ^[17]. Wynik dla semaglutydu pochodzi z analizy śródokresowej badania, które potrwa do 240 tygodni ^[18].

Wyniki badane tylko dla jednego z leków

• Semaglutyd i nerki. FLOW objęło 3533 dorosłych z cukrzycą typu 2 i długotrwałą chorobą nerek, obserwowanych przez okres o medianie 3,4 roku. Złożony główny punkt końcowy, czyli niewydolność nerek i zgony liczone łącznie, występował o 24% rzadziej (współczynnik ryzyka 0,76, zakres od 0,66 do 0,88) ^[19].
• Tirzepatyd i bezdech senny. SURMOUNT-OSA objęło 469 dorosłych z otyłością i umiarkowanym lub ciężkim obturacyjnym bezdechem sennym. Do 52. tygodnia liczba przerw w oddychaniu zmniejszyła się o 20,0 i 23,8 zdarzenia na godzinę snu więcej niż przy placebo ^[20].

Nieosiągnięte punkty końcowe

• Semaglutyd we wczesnej chorobie Alzheimera. Dwa badania z udziałem 3808 osób w wieku od 55 do 85 lat nie osiągnęły głównego celu dotyczącego myślenia i pamięci. Różnice wobec placebo wyniosły −0,08 (p = 0,57) i 0,10 (p = 0,46), a oba badania przerwano ^[21].
• Dalsze pytania w badaniu sercowym postaci doustnej. SOUL, z udziałem 9650 dorosłych z cukrzycą typu 2, osiągnęło główny cel (współczynnik ryzyka 0,86). W pytaniach potwierdzających, w tym dotyczących złożonego wskaźnika nerkowego, nie stwierdzono wyraźnej różnicy ^[22].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Główne dane o skutkach ubocznych każdego z leków pochodzą z osobnych zbiorczych analiz badań w amerykańskich informacjach o leku, zebranych u różnych osób i przy różnych dawkach. Poniższe zestawienia nie są więc rankingiem. W SURPASS-2, gdzie oba leki podawano w tym samym badaniu, nudności wystąpiły u 17% do 22% osób przy tirzepatydzie i u 18% przy semaglutydzie ^[3].

Tirzepatyd. Zbiorcza analiza badań dotyczących odchudzania objęła 3477 osób przyjmujących lek ^[23].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 25–29% osób wobec 8% przy placebo, biegunka u 19–23% wobec 8%, wymioty u 8–13% wobec 2%, a zaparcia u 11–17% wobec 5% ^[23].
• Przerwanie leczenia. Z powodu skutków ubocznych leczenie przerwało 4,8–6,7% uczestników, wobec 3,4% przy placebo ^[23].
• Ostrzeżenia w informacji o leku. Zapalenie trzustki, uszkodzenie nerek wywołane utratą płynów, problemy z pęcherzykiem żółciowym, zbyt niski poziom cukru przy łączeniu z insuliną oraz pogorszenie cukrzycowej choroby oczu ^[1], ^[23].

Semaglutyd. Zbiorcza analiza badań nad masą ciała objęła 2116 osób przyjmujących lek i 1261 osób otrzymujących placebo ^[24].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 44% osób wobec 16%, biegunka u 30% wobec 16%, wymioty u 24% wobec 6%, a zaparcia u 24% wobec 11%. Ciężkie reakcje tego rodzaju wystąpiły u 4,1% wobec 0,9% ^[24].
• Pęcherzyk żółciowy. Kamienie żółciowe wystąpiły u 1,6% wobec 0,7% ^[24].
• Oczy. W SUSTAIN-6 powikłania cukrzycowego uszkodzenia siatkówki odnotowano u 3,0% wobec 1,8% (współczynnik ryzyka 1,76) ^[12].
• Nagła utrata wzroku. W czerwcu 2025 roku europejski komitet dodał uszkodzenie nerwu wzrokowego (przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego niezwiązaną z zapaleniem tętnic) jako bardzo rzadkie działanie niepożądane. Występuje ono u maksymalnie 1 na 10 000 leczonych ^[25]. Brytyjski regulator zrobił to samo w lutym 2026 roku ^[26]. Według stanu na 6 września 2026 roku amerykańskie informacje o leku nie zawierały takiego wpisu ^[24].
• Złamania kości. W SELECT złamanie biodra lub miednicy wystąpiło u 1,0% kobiet wobec 0,2% ^[24].

Ostrzeżenia w informacjach o obu lekach.

• Ostrzeżenie w ramce dotyczące guzów tarczycy u gryzoni. Tirzepatyd wywołuje guzy z komórek C tarczycy u szczurów, a semaglutyd u szczurów i myszy. Pojawiają się one częściej przy wyższych dawkach i dłuższym narażeniu. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi ^[1], ^[24].
• Kto nie może ich stosować. Osoby, które chorowały na raka rdzeniastego tarczycy lub u których występował on w rodzinie, oraz osoby z dziedzicznym zespołem mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 ^[1], ^[24].
• Zapalenie trzustki. 29 stycznia 2026 roku brytyjski regulator zaostrzył to ostrzeżenie dla leków działających na GLP-1 oraz podwójnych agonistów GLP-1/GIP. Wskazał na przypadki martwicy tkanki oraz przypadki zakończone zgonem ^[27].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Tirzepatyd i semaglutyd są wszędzie, gdzie je dopuszczono do obrotu, lekami wydawanymi wyłącznie na receptę. O dawce decydują informacja o leku i lekarz, który przepisuje lek. Dlatego ta strona określa dawki wyłącznie według ich miejsca wśród badanych dawek, nigdy jako konkretną ilość.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Oba są dopuszczonymi do obrotu lekami wydawanymi wyłącznie na receptę na ośmiu rynkach, w tym w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii i Japonii. Pierwszy był semaglutyd: Stany Zjednoczone dopuściły go do obrotu 5 grudnia 2017 roku, a Unia Europejska 8 lutego 2018 roku ^[28], ^[29]. Tirzepatyd został dopuszczony odpowiednio 13 maja 2022 roku i 15 września 2022 roku ^[30], ^[31]. Dopuszczone wskazania różnią się w zależności od leku i rynku. W sporcie żadnego z nich nie ma na liście zabronionej na 2026 rok ^[32], ^[33]. Oba figurują w sekcji 6 programu monitorowania, który nie przewiduje kar: semaglutyd od 2024 roku, a tirzepatyd od 1 stycznia 2026 roku ^[34], ^[35]. Obie monografie odzwierciedlają stan na 6 września 2026 roku.

Czy stosuje się je razem?

Katalog mieszanek myPeptides nie wymienia żadnego produktu łączącego tirzepatyd z semaglutydem. Jedyny wpis zawierający semaglutyd, Cagrilintide + Semaglutide, łączy go z kagrilintydem, analogiem amyliny, hormonu regulującego apetyt. Katalog zaznacza, że tę parę badano w badaniach klinicznych jako połączenie w stałych proporcjach i że nie jest ona dopuszczona do obrotu.

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania tirzepatydu i semaglutydu podawanych razem. SURPASS-2 i SURMOUNT-5 obejmują oba leki, ale zestawiają jeden z drugim, zamiast je łączyć ^[3], ^[4]. Oba leki już same działają na receptor GLP-1 ^[1], ^[2].

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: tirzepatyd czy semaglutyd?

W SURMOUNT-5, wśród 751 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy, masa ciała w 72. tygodniu spadła o 20,2% przy tirzepatydzie i o 13,7% przy semaglutydzie. W SURPASS-2, wśród 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2, długoterminowy poziom cukru we krwi spadł bardziej przy każdej z trzech dawek tirzepatydu niż przy semaglutydzie. Oba badania były otwarte. Nie udało się znaleźć bezpośredniego porównania dotyczącego serca, nerek ani wątroby.

Co jest bezpieczniejsze: tirzepatyd czy semaglutyd?

Źródła nie pozwalają ich uszeregować. W SURPASS-2, wśród 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2, nudności wystąpiły u 17% do 22% osób przy tirzepatydzie i u 18% przy semaglutydzie. Poza tym badaniem dane pochodzą z osobnych zbiorczych analiz badań. Przy obu lekach najczęstsze dolegliwości to nudności, biegunka, wymioty i zaparcia, a informacje o obu lekach ostrzegają przed zapaleniem trzustki i problemami z pęcherzykiem żółciowym.

Czym różnią się tirzepatyd i semaglutyd?

Semaglutyd naśladuje jeden hormon jelitowy, GLP-1, i pobudza wyłącznie jego receptor. Tirzepatyd pobudza dwa receptory, GIP i GLP-1, a jego cząsteczkę zbudowano na wzór GIP. Semaglutyd występuje we wstrzyknięciach i w tabletkach, a tirzepatyd podaje się we wstrzyknięciach. Oba są dopuszczonymi do obrotu lekami na receptę na ośmiu rynkach.

Czy tirzepatyd i semaglutyd można przyjmować razem?

W źródłach przeanalizowanych na potrzeby tej strony nie udało się znaleźć badania obu leków podawanych razem. Katalog mieszanek myPeptides nie wymienia ich połączenia. SURPASS-2 i SURMOUNT-5 porównują jeden lek z drugim. Oba działają na receptor GLP-1 i oba są dostępne wyłącznie na receptę.

Czy tirzepatyd porównywano bezpośrednio z semaglutydem?

Tak. Udało się znaleźć dwa takie badania i w obu wszyscy wiedzieli, który lek jest podawany. SURPASS-2 porównało je pod kątem długoterminowego poziomu cukru we krwi u 1879 dorosłych z cukrzycą typu 2 przez 40 tygodni. SURMOUNT-5 porównało je pod kątem masy ciała u 751 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy przez 72 tygodnie.

Co wykazały badania tirzepatydu i semaglutydu dotyczące serca?

W SELECT 17 604 dorosłych miało otyłość i chorobę serca, ale nie miało cukrzycy. Poważne incydenty sercowe zdarzały się przy semaglutydzie o jedną piątą rzadziej niż przy placebo (współczynnik ryzyka 0,80). W SURPASS-CVOT, wśród 13 299 dorosłych z cukrzycą typu 2, tirzepatyd okazał się nie gorszy od starszego leku, dulaglutydu, ale nie wykazano, że jest lepszy. Nie udało się znaleźć bezpośredniego porównania obu leków dotyczącego serca.

Czy tirzepatyd i semaglutyd podaje się we wstrzyknięciach?

Tirzepatyd wstrzykuje się podskórnie. Semaglutyd występuje jako wstrzyknięcie podskórne i jako tabletka, która zawiera dodatkowy składnik pomagający peptydowi przeniknąć przez ścianę żołądka. W OASIS 1, wśród 667 dorosłych bez cukrzycy, tabletka obniżyła masę ciała o 15,1% w ciągu 68 tygodni, wobec 2,4% przy placebo.

Czy tirzepatyd i semaglutyd są zakazane w sporcie?

Nie. Żadnego z nich nie ma na liście zabronionej Światowej Agencji Antydopingowej na 2026 rok, ani w zawodach, ani poza zawodami. Oba są wymienione w sekcji 6 programu monitorowania na 2026 rok: semaglutyd od 2024 roku, a tirzepatyd od 1 stycznia 2026 roku. Objęcie monitorowaniem nie wiąże się z żadną karą.

Jak długo tirzepatyd i semaglutyd utrzymują się w organizmie?

Organizm potrzebuje około pięciu dni, by usunąć połowę dawki tirzepatydu. Semaglutyd utrzymuje się około tygodnia i można go wykryć jeszcze mniej więcej 5 tygodni po ostatniej dawce. W obu przypadkach łańcuch kwasu tłuszczowego sprawia, że peptyd przyczepia się do białka przenośnikowego we krwi, co spowalnia jego usuwanie.