Liraglutyd vs semaglutyd: różnice, badania i bezpieczeństwo

Krótka odpowiedź

Liraglutyd i semaglutyd naśladują ten sam hormon jelitowy, GLP-1, pochodzą od tej samej firmy i są lekami na receptę. Semaglutyd utrzymuje się w organizmie około tygodnia, liraglutyd około 13 godzin. W STEP 8, jedynym znalezionym badaniu porównującym oba leki bezpośrednio, 338 dorosłych z otyłością, ale bez cukrzycy, straciło w ciągu 68 tygodni 15,8% masy ciała w grupie semaglutydu i 6,4% w grupie liraglutydu.

W skrócie

Jak działają

Oba są peptydami złożonymi z 31 elementów budulcowych, czyli aminokwasów, i oba wytwarza w laboratorium firma Novo Nordisk. To zmienione kopie ludzkiego hormonu jelitowego GLP-1, które pobudzają jego receptor, czyli receptor GLP-1 ^[1], ^[2].

Liraglutyd

• Blisko naturalnego hormonu. W 97% swojej sekwencji odpowiada GLP-1. Łańcuch peptydu wytwarzają drożdże piekarskie, a dopiero potem przyłącza się do niego „ogon” z kwasu tłuszczowego ^[1].
• Insulina tylko wtedy, gdy jest potrzebna. Insulina uwalnia się tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi rzeczywiście jest wysoki. Uwalnia się też mniej glukagonu, czyli hormonu, który podnosi poziom cukru ^[1].
• Żołądek i apetyt. Żołądek opróżnia się wolniej. Europejskie informacje o leku przypisują wpływ na masę ciała sygnałom głodu i sytości w mózgu ^[1], ^[3].
• Czas utrzymywania się w organizmie. 16-węglowy łańcuch kwasu tłuszczowego wiąże go z białkiem transportowym we krwi. Organizm usuwa połowę substancji w ciągu około 13 godzin ^[1].

Semaglutyd

• Tylko jeden receptor. W 94% swojej sekwencji odpowiada GLP-1 i nie pobudza receptorów pokrewnych hormonów jelitowych ^[2].
• Insulina i glukagon. Uwalnia się więcej insuliny i mniej glukagonu, w obu przypadkach tylko wtedy, gdy poziom cukru we krwi jest wysoki. Po posiłku żołądek opróżnia się nieco wolniej ^[2].
• Ochrona przed rozkładem. Jeden element budulcowy wymieniono tak, by enzym, który zwykle rozkłada GLP-1 w ciągu kilku minut, nie mógł się do niego dobrać ^[4].
• Czas utrzymywania się w organizmie. Długi łańcuch kwasu tłuszczowego utrzymuje go związanego z białkiem transportowym przez około tydzień. Jest wciąż wykrywalny mniej więcej 5 tygodni po ostatniej dawce ^[2].

Zasadnicza różnica tkwi w łańcuchu kwasu tłuszczowego i w tym, co z niego wynika. Dzięki dłuższemu łańcuchowi semaglutyd pozostaje w organizmie przez dni, a nie godziny ^[1], ^[2]. Semaglutyd występuje też w postaci tabletki, która zawiera dodatkowy składnik pomagający peptydowi przeniknąć przez ścianę żołądka ^[5].

Co pokazują badania

Badanie porównujące oba leki bezpośrednio

RCT fazy 3b, porównanie leków bez zaślepienia W badaniu STEP 8 zestawiono obie substancje u 338 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy, przez 68 tygodni, w 19 ośrodkach w Stanach Zjednoczonych. Każdy lek porównywano w sposób zaślepiony z jego własnym placebo, ale uczestnicy wiedzieli, który z dwóch leków przyjmują ^[6]. W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć żadnego innego badania porównującego oba leki bezpośrednio.

Masa ciała spadła o 15,8% w grupie semaglutydu wobec 6,4% w grupie liraglutydu, co daje różnicę 9,4 punktu procentowego (przedział od 6,8 do 12,0, p < 0,001). W grupie placebo spadła o 1,9% ^[6].

Co najmniej jedną dziesiątą masy ciała straciło 70,9% osób przyjmujących semaglutyd wobec 25,6% przyjmujących liraglutyd. Co najmniej jedną piątą straciło 38,5% wobec 6,0% ^[6].

Leczenie liraglutydem przerwało dwa razy więcej osób: 27,6% wobec 13,5% ^[6]. Ograniczenia badania są oczywiste: objęło 338 osób w 19 ośrodkach, a wszyscy wiedzieli, jaki lek przyjmują ^[6].

Wszystko, co opisano poniżej, pochodzi z osobnych badań. Brali w nich udział inni ludzie, trwały różnie długo i mierzyły różne punkty końcowe, czyli różne wyniki. Ich liczb nie można ze sobą zestawiać.

Masa ciała u dorosłych bez cukrzycy

RCT fazy 3 Badanie SCALE objęło 3731 dorosłych z otyłością albo z nadwagą i chorobą z nią związaną, bez cukrzycy. Po 56 tygodniach grupa liraglutydu straciła średnio 8,4 kg wobec 2,8 kg w grupie placebo ^[7]. Amerykańska informacja o leku przedstawia to samo badanie jako spadek o 7,4% wobec 3,0% ^[8].

RCT fazy 3 Badanie STEP 1 objęło 1961 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy. Po 68 tygodniach grupa semaglutydu straciła 14,9% masy ciała wobec 2,4% w grupie placebo, co daje różnicę 12,4 punktu procentowego ^[9].

Masa ciała u dorosłych z cukrzycą typu 2

RCT fazy 3 Badanie SCALE Diabetes objęło 846 dorosłych z cukrzycą typu 2. W ciągu 56 tygodni masa ciała spadła o 6,0% przy wyższej dawce liraglutydu i o 4,7% przy niższej, wobec 2,0% w grupie placebo ^[10].

RCT fazy 3 Badanie STEP 2 objęło 1210 dorosłych z cukrzycą typu 2. Masa ciała spadła o 9,6% w grupie semaglutydu wobec 3,4% w grupie placebo ^[11]. W przypadku obu leków efekt był mniejszy u osób z cukrzycą niż u osób bez niej ^[10], ^[11].

Utrzymanie niższej masy ciała

RCT fazy 3, schemat podtrzymania Do badania SCALE Maintenance włączono 422 dorosłych, którzy na diecie niskokalorycznej stracili już co najmniej jedną dwudziestą masy ciała. W ciągu kolejnych 56 tygodni grupa liraglutydu straciła dodatkowo 6,2% wobec 0,2% ^[12]. Amerykańska informacja o leku zaznacza, że tego wyniku nie można przenosić na ogólną populację ^[8].

RCT fazy 3, schemat z odstawieniem Badanie STEP 4 objęło 803 dorosłych, którzy najpierw przez 20 tygodni otrzymywali semaglutyd. Między 20. a 68. tygodniem osoby kontynuujące leczenie straciły dodatkowo 7,9%, a osoby przestawione na placebo odzyskały 6,9% ^[13].

Serce

RCT fazy 3 Badanie LEADER objęło 9340 dorosłych z cukrzycą typu 2 i wysokim ryzykiem sercowym, obserwowanych przez okres, którego mediana, czyli wartość środkowa, wyniosła 3,8 roku. Poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 13,0% osób przyjmujących liraglutyd wobec 14,9% w grupie placebo (współczynnik ryzyka (hazard ratio) 0,87, przedział od 0,78 do 0,97, p = 0,01) ^[14].

W przypadku zawałów serca i udarów liczonych osobno nie stwierdzono wyraźnej różnicy. Dla zawałów, które pacjenci przeżyli, współczynnik ryzyka wyniósł 0,88 (przedział od 0,75 do 1,03), a dla udarów 0,89 (przedział od 0,72 do 1,11) ^[14].

RCT fazy 3, zaprojektowane tylko do wykazania, że lek nie jest gorszy Badanie SUSTAIN-6 obejmowało 3297 dorosłych z cukrzycą typu 2 i wysokim ryzykiem sercowym. W ciągu 104 tygodni poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 6,6% osób przyjmujących semaglutyd wobec 8,9% w grupie placebo (współczynnik ryzyka 0,74, przedział od 0,58 do 0,95) ^[15].

RCT fazy 3 Badanie SELECT objęło 17 604 dorosłych w wieku 45 lat i starszych z otyłością i rozpoznaną chorobą serca, ale bez cukrzycy. W okresie, którego mediana wyniosła 39,8 miesiąca, poważne zdarzenie sercowe wystąpiło u 6,5% osób przyjmujących semaglutyd wobec 8,0% (współczynnik ryzyka 0,80, przedział od 0,72 do 0,90) ^[16].

W przeanalizowanych źródłach nie udało się znaleźć długoterminowego badania sercowego liraglutydu u osób z otyłością, ale bez cukrzycy. Badanie LEADER prowadzono u osób z cukrzycą ^[14].

Nastolatki

RCT fazy 3 Badanie SCALE Teens objęło 251 młodych ludzi w wieku od 12 do 17 lat z otyłością i trwało 56 tygodni. Wynik oceny wskaźnika masy ciała, liczony w punktach, spadł w grupie liraglutydu o 0,22 punktu bardziej niż w grupie placebo (przedział od 0,08 do 0,37, p = 0,002). Po odstawieniu leku wynik ten szybciej rósł z powrotem w grupie leczonej ^[17].

RCT fazy 3 Badanie STEP TEENS objęło 201 młodych ludzi w wieku od 12 do 18 lat. Wskaźnik masy ciała spadł o 16,1% w grupie semaglutydu, podczas gdy w grupie placebo wzrósł o 0,6% ^[18].

Oba badania posługiwały się różnymi miarami: w jednym była to punktacja, w drugim zmiana procentowa.

Wyniki opisane tu tylko dla jednej substancji

• Liraglutyd a późniejsza cukrzyca. Badanie objęło 2254 dorosłych z podwyższonym poziomem cukru we krwi. Do 160. tygodnia cukrzycę typu 2 rozpoznano u 2% osób przyjmujących liraglutyd wobec 6% w grupie placebo (współczynnik ryzyka 0,21, przedział od 0,13 do 0,34). Tylko 1128 osób pozostało w badaniu do 160. tygodnia ^[19].
• Semaglutyd a nerki. Badanie FLOW objęło 3533 dorosłych z cukrzycą typu 2 i przewlekłą chorobą nerek. Zdarzenie nerkowe, które było głównym mierzonym wynikiem, wystąpiło 331 razy wobec 410 (współczynnik ryzyka 0,76, przedział od 0,66 do 0,88) ^[20].
• Semaglutyd a wątroba. Badanie ESSENCE objęło osoby ze stłuszczeniowym zapaleniem wątroby oraz umiarkowanym lub zaawansowanym włóknieniem, czyli bliznowaceniem tego narządu. Wśród pierwszych 800 uczestników zapalenie wątroby ustąpiło do 72. tygodnia bez nasilenia włóknienia u 62,9% wobec 34,3%. To wynik analizy śródokresowej ^[21].
• Semaglutyd a choroba Alzheimera. Dwa badania z udziałem 3808 osób z wczesną chorobą Alzheimera nie osiągnęły głównego celu, dotyczącego sprawności myślenia i pamięci. Różnice wobec placebo wyniosły −0,08 (p = 0,57) i 0,10 (p = 0,46) ^[22].

Skutki uboczne i bezpieczeństwo

Oba leki wywołują te same główne dolegliwości: nudności, biegunkę, zaparcia i wymioty. Poniższe dane pochodzą z łącznie analizowanych badań nad masą ciała u dorosłych, prowadzonych osobno dla każdego leku, w postaci podanej w amerykańskich informacjach o leku. Dotyczą różnych badań i nie stanowią rankingu.

Liraglutyd. Łącznie analizowane badania objęły 3384 osoby przyjmujące lek wobec 1941 w grupie placebo ^[8].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 39,3% wobec 13,8%, biegunka u 20,9% wobec 9,9%, zaparcia u 19,4% wobec 8,5%, a wymioty u 15,7% wobec 3,9%. Jakąkolwiek dolegliwość tego rodzaju miało 68% wobec 39% ^[8].
• Trzustka. Ostre zapalenie trzustki potwierdzono u 9 z 3291 osób wobec 2 z 1843 ^[8].
• Pęcherzyk żółciowy. Kamica żółciowa wystąpiła u 2,2% wobec 0,8% ^[8].
• Tętno. Tętno spoczynkowe wzrosło średnio o 2 do 3 uderzeń na minutę. Wzrost o ponad 10 uderzeń podczas dwóch kolejnych wizyt stwierdzono u 34% wobec 19% ^[8].
• Nastolatki. Nudności wystąpiły u 42,4% wobec 14,3%, a wymioty u 34,4% wobec 4% ^[8].

Semaglutyd. Łącznie analizowane badania objęły 2116 osób przyjmujących lek wobec 1261 w grupie placebo ^[4].

• Żołądek i jelita. Nudności wystąpiły u 44% wobec 16%, biegunka u 30% wobec 16%, wymioty u 24% wobec 6%, a zaparcia u 24% wobec 11%. Jakąkolwiek dolegliwość tego rodzaju miało 73% wobec 47%, a ciężkie dolegliwości 4,1% wobec 0,9% ^[4].
• Trzustka. Potwierdzono 4 przypadki wobec 1 ^[4].
• Pęcherzyk żółciowy. Kamica żółciowa wystąpiła u 1,6% wobec 0,7% ^[4].
• Cukrzycowa choroba oczu. W badaniu SUSTAIN-6 powikłania dotyczące siatkówki wystąpiły u 3,0% wobec 1,8% (współczynnik ryzyka 1,76, przedział od 1,11 do 2,78) ^[15].
• Przerwanie leczenia. W badaniu SELECT z powodu skutków ubocznych leczenie przerwało 16,6% osób wobec 8,2% w grupie placebo ^[16].

Wspólne ostrzeżenia. Amerykańskie informacje o obu lekach zawierają ostrzeżenie w ramce. U szczurów i myszy oba leki wywołują nowotwory komórek C tarczycy, tym częściej, im większe ilości i im dłuższe narażenie. Nie wiadomo, czy dotyczy to ludzi ^[1], ^[4].

Żadnego z nich nie mogą stosować osoby, które chorowały na raka rdzeniastego tarczycy lub u których występował on w rodzinie. To samo dotyczy pewnego dziedzicznego zespołu hormonalnego. Europejskie informacje o liraglutydzie nie zawierają ostrzeżenia w ramce i jako przeciwwskazanie wymieniają tylko uczulenie ^[1], ^[23].

29 stycznia 2026 roku brytyjski urząd zaostrzył ostrzeżenie dotyczące zapalenia trzustki dla całej grupy leków i wymienił w nim obie substancje ^[24]. Informacje o obu lekach ostrzegają, że wstrzykiwacza zawierającego kilka dawek nie wolno przekazywać innym osobom, nawet z nową igłą ^[1], ^[4].

Nagła utrata wzroku. W czerwcu 2025 roku europejski komitet dodał do informacji o semaglutydzie uszkodzenie nerwu wzrokowego (przednią niedokrwienną neuropatię nerwu wzrokowego niezwiązaną z zapaleniem tętnic). Uznaje się je za bardzo rzadkie działanie niepożądane, czyli występujące u nie więcej niż 1 na 10 000 leczonych osób ^[25], ^[26].

Brytyjski urząd w aktualizacji z 5 lutego 2026 roku zaznacza, że inne leki z tej grupy nie były objęte jego przeglądem. Nie wynika z tego nic o liraglutydzie, ani w jedną, ani w drugą stronę ^[27].

Dlaczego ta strona nie podaje dawek. Oba leki są wydawane wyłącznie na receptę wszędzie tam, gdzie je dopuszczono do obrotu. O dawce decydują informacja o leku i lekarz, który przepisuje lek. Dlatego ta strona określa poziomy dawek tylko jako niższe lub wyższe, nigdy liczbowo.

Dopuszczenie do obrotu i status prawny

Liraglutyd jest dopuszczonym do obrotu lekiem na receptę na siedmiu rynkach. Europa dopuściła go 30 czerwca 2009 roku, a Stany Zjednoczone 25 stycznia 2010 roku. Pierwszy amerykański lek generyczny zatwierdzono 23 grudnia 2024 roku ^[23], ^[28], ^[29]. Semaglutyd jest dopuszczony do obrotu i wydawany na receptę na ośmiu rynkach. Stany Zjednoczone dopuściły go 5 grudnia 2017 roku, a Unia Europejska 8 lutego 2018 roku ^[30], ^[26]. Żadnego z nich nie ma na liście zabronionej Światowej Agencji Antydopingowej na 2026 rok. Semaglutyd figuruje w punkcie 6 programu monitorowania, który nie wiąże się z karami, a liraglutyd nie ^[31], ^[32]. Monografie przedstawiają stan na 10 września 2026 roku w przypadku liraglutydu i na 6 września 2026 roku w przypadku semaglutydu.

Czy stosuje się je razem?

Katalog mieszanek myPeptides nie zawiera żadnego produktu, który łączyłby liraglutyd z semaglutydem. Jedyny wpis z semaglutydem, „Cagrilintide + Semaglutide”, łączy go z kagrilintydem, kopią hormonu apetytu o nazwie amylina. Katalog opisuje to połączenie jako sprawdzane w badaniach klinicznych, ale niedopuszczone do obrotu.

W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania, w którym liraglutyd i semaglutyd podawano by razem. W STEP 8 badano oba leki, ale zestawiono je ze sobą, zamiast je łączyć ^[6]. Oba działają na ten sam receptor, a amerykańska informacja o liraglutydzie odradza łączenie kilku produktów tego rodzaju ^[1], ^[8].

Najczęściej zadawane pytania

Co jest lepsze: liraglutyd czy semaglutyd?

Żadne ze znalezionych badań nie odpowiada na to pytanie w sposób ogólny. Badanie STEP 8 porównało je pod kątem jednego wyniku, zmiany masy ciała, w jednej grupie osób. Objęło 338 dorosłych z otyłością i bez cukrzycy. W ciągu 68 tygodni masa ciała spadła o 15,8% w grupie semaglutydu i o 6,4% w grupie liraglutydu. W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania porównującego oba leki bezpośrednio pod kątem serca, nerek czy poziomu cukru we krwi.

Co jest bezpieczniejsze: liraglutyd czy semaglutyd?

W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania zaprojektowanego do porównania ich bezpieczeństwa. W STEP 8 leczenie liraglutydem przerwało 27,6% osób, a semaglutydem 13,5%. Informacje o obu lekach wymieniają ten sam rodzaj ostrzeżeń, w tym zapalenie trzustki i problemy z pęcherzykiem żółciowym. Częstości skutków ubocznych pochodzą z osobnych, łącznie analizowanych badań i nie da się ich ułożyć w ranking.

Czym liraglutyd różni się od semaglutydu?

Oba pobudzają receptor GLP-1 i oba produkuje Novo Nordisk. Semaglutyd ma dłuższy łańcuch kwasu tłuszczowego, utrzymuje się w organizmie około tygodnia zamiast około 13 godzin i występuje też w postaci tabletki. Dla semaglutydu istnieją duże badania dotyczące serca u osób bez cukrzycy, nerek i wątroby; dla liraglutydu badanie sercowe w cukrzycy typu 2.

Czy liraglutyd i semaglutyd można przyjmować razem?

W przeanalizowanych na potrzeby tej strony źródłach nie udało się znaleźć badania, w którym podawano by oba leki razem. Katalog mieszanek myPeptides nie wymienia produktu, który by je łączył. Oba działają na ten sam receptor. Amerykańska informacja o liraglutydzie odradza łączenie kilku produktów tego rodzaju.

Czy liraglutyd to to samo co semaglutyd?

Nie. Oba są zmienionymi kopiami tego samego hormonu jelitowego i pochodzą od tej samej firmy, ale to odrębne substancje z odrębnymi dopuszczeniami do obrotu. Liraglutyd odpowiada naturalnemu hormonowi w 97% swojej sekwencji, semaglutyd w 94%.

Jak długo liraglutyd i semaglutyd utrzymują się w organizmie?

Organizm usuwa połowę dawki liraglutydu w ciągu około 13 godzin. W przypadku semaglutydu trwa to około tygodnia, a substancja jest wciąż wykrywalna mniej więcej 5 tygodni po ostatniej dawce. W obu lekach łańcuch kwasu tłuszczowego sprawia, że peptyd wiąże się we krwi z białkiem transportowym.

Czy wykazano, że liraglutyd i semaglutyd zmniejszają ryzyko sercowe?

Dla każdego z leków wykazano to w osobnym badaniu. W LEADER, wśród 9340 dorosłych z cukrzycą typu 2, poważne zdarzenia sercowe wystąpiły u 13,0% osób przyjmujących liraglutyd wobec 14,9% w grupie placebo. W SELECT, wśród 17 604 dorosłych z otyłością i chorobą serca, ale bez cukrzycy, wystąpiły u 6,5% osób przyjmujących semaglutyd wobec 8,0% w grupie placebo. Oba badania objęły różne osoby i nie można ich ze sobą porównywać.

Czy liraglutyd i semaglutyd są zakazane w sporcie?

Żadnego z nich nie ma na liście zabronionej Światowej Agencji Antydopingowej na 2026 rok, ani w zawodach, ani poza nimi. Semaglutyd figuruje w programie monitorowania, który nie wiąże się z żadną karą. Liraglutydu ten program nie wymienia.